Tibetan
གས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཡང་དག་ལ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སོགས་བཞིར་དབྱེ་ཡང་། ལྟར་སྣང་ལ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་མཛད་པར་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་། རྟོགས་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་ལྟར་སྣང་ལ་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་འདི་ནི་གཞུང་གི་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག རྟགས་སུ་བཀོད་པ་གང་ཞིག ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཞེ་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་སྐོར་གྱི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག ཕྱོགས་ཆོས་མིན་པ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་མཚན་ཉིད་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚོན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། བློ་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ། དེ་དག་གི་ཕྱོགས་རེ་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ཐོག་མར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི། བདག་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་སྲིད་ཀྱང་རྩོད་གཞིར་མ་གྲུབ་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། གཉན་བྱ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྲིད་ཀྱང་ཤེས་འདོད་དང་མ་འབྲེལ་ནས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྐྱེས་བུ་འདི་ཆོས་ཅན། བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ལས། གཞི་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། ཆོས་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞི་ཆོས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྔར་གྱི་རྩོད་གཞིར་མ་གྲུབ་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ
Chinese
格隆父子虽然将正确现量分为根现量等四种，但对于似现量，他们没有作根现量等的区分，而是作了觉现量似现量和不觉现量似现量的区分。同样，对于正确的理由，分为果、自、不观待三种，而对于似是而非的理由，分为相违、不定、未成三种，这才是论典的观点。第三部分分为三类，第一类是未成之理由。分为体性和分类两种。第一，有些人说：凡是被作为理由提出的，如果其宗法未成，例如：兔角，作为有法，声音是无常的，因为其宗法未成。因为这是关于未成之理由的缘故。有些人说，不是宗法，这种说法是不合理的，因为这不是体性，因为它是所诠释的对象。自宗认为，宗法未成的理由是未成之理由的似是而非的体性。第二部分分为三种：在意义上未成，在意识上未成，以及相对于辩论者而言未成。第一种分为三种：有法之自性未成，理由之自性未成，以及它们各自的方面未成。第一种又分为两种：首先，有法之自性从一开始就不存在而未成，例如：我，作为有法，是遍一切处的，因为是遍一切处的享用者。第二种，存在但作为争论的基础未成，例如：声音，作为有法，是家畜，因为是所作。第二种，理由之自性从一开始就不存在而未成，以及存在但与知识意愿无关而未成两种。第一种是：这个人，作为有法，是有我的，因为具有我的功德。第二种分为两种：第一种，不是自性而未成，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是眼识的对境。第二种，反体不异而未成，分为两种：基和理由不异，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是声音。法和理由不异，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是无常。基法不异，包含在之前的争论基础未成之中。
English
Although Gelong and his sons divided valid direct perception into four types, such as sense direct perception, they did not differentiate apparent direct perception into sense direct perception, etc. Instead, they distinguished between conceptual direct perception as apparent and non-conceptual direct perception as apparent. Similarly, for valid reasons, they divided them into three types: effect, self, and non-observation. For apparent reasons, they divided them into three types: contradictory, uncertain, and unestablished. This is the intention of the treatise. The third part is divided into three categories. The first category is the unestablished reason, which is divided into two: definition and classification. First, some say: "Whatever is presented as a reason, if its property of the subject is unestablished, for example: a rabbit's horn, as the subject, sound is impermanent, because its property of the subject is unestablished." Because this is about the unestablished reason. Some say that it is not the property of the subject, which is unreasonable, because it is not the definition, because it is the object to be explained. The self-view is that the reason for the unestablished property of the subject is the definition of the apparent unestablished reason. The second part is divided into three types: unestablished in meaning, unestablished in consciousness, and unestablished in relation to the debater. The first type is divided into three types: the nature of the subject is unestablished, the nature of the reason is unestablished, and each aspect of them is unestablished. The first type is further divided into two types: First, the nature of the subject is unestablished from the beginning because it does not exist, for example: I, as the subject, am all-pervasive, because I am the enjoyer of all things. The second type exists, but is unestablished as the basis of the dispute, for example: sound, as the subject, is domestic livestock, because it is made. The second type is divided into two types: the nature of the reason is unestablished from the beginning because it does not exist, and it exists but is unestablished because it is not related to the intention of knowledge. The first type is: this person, as the subject, has a self, because he has the qualities of a self. The second type is divided into two types: The first type is unestablished because it is not the nature, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is the object of eye consciousness. The second type is unestablished because the reverse is not different, and is divided into two types: the basis and the reason are not different, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is sound. The dharma and the reason are not different, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is impermanent. The basis and the dharma are not different, and are included in the previous unestablished basis of the dispute.
Tibetan
་ལ་དགོངས་ནས་ལོགས་སུ་མ་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་རེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། རིགས་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་དང་། ཚོགས་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤིང་ཆོས་ཅན། སེམས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉལ་བའི་དོན་ལོ་མ་འཁུམ་པ་ལ་བྱེད་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའམ། གཉིད་ལོག་པ་ལ་བྱེད་ན་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའམ། གྲུབ་མཐའ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྩོལ་བྱུང་དེ་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་གྲུབ་ཀྱང་ཆུ་སྒྲ་དང་། རླུང་སྒྲ་སོགས་ལ་མ་གྲུབ་པས་རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཆོས་ཅན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། འདིས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་མཚོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན། ཚུལ་གསུམ་རེ་རེ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལའང་། རིགས་སྤྱི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་དང་། ཚོགས་སྤྱི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གྲུབ་མ་གྲུབ་མཚུངས་པ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་རྟག་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་མ་གྲུབ་པ་བཞིན། རྟག་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གྲུབ་པར་མཚུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་སྒྲའི་བྱས་པ་གྲུབ། སྒྲ་མ་ཡིན་གྱི་བྱས་པ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱས་ཙམ་གྲུབ་པ་མི་སྐྱོན་པ་བཞིན་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྩོལ་བྱུང་གྲུབ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྩོལ་བྱུང་ཙམ་གྲུབ་པས་མི་སྐྱོན་ཞེས་མཚུངས་པ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་བློ་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་རུང་མེད་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཤ་ཟའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་དང་། ངེས་རུང་ཡོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ནོར་བུའམ་སྒྲོན་མར་མ་ངེས་པ་ན་ནོར་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྟགས་ཆོས་གང་བཀོད་ཀྱང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལའང་། ངེས་རུ
Chinese
考虑到这些，就没有另外区分了。第三，在这些的各个方面不成立，有两种情况：一个是作为理由的事物（རྟགས་ཆོས་ཅན།）的某一方面不成立，另一个是理由（རྟགས་）的某一方面在作为事物（ཆོས་ཅན།）上不成立。第一种情况，有将一类事物总的作为事物（ཆོས་ཅན།）和将一个集合总的作为事物（ཆོས་ཅན།）两种情况。第一种情况，比如：树，作为事物（ཆོས་ཅན།），是有情识的，因为会睡觉。如果把睡觉的意思理解为树叶卷曲，那么在作为事物（ཆོས་ཅན།）的某一方面就不成立；如果把睡觉理解为睡着了，那么理由（རྟགས་）的自性就不成立；或者根据宗派，对外来的反驳者来说是不成立的。又如，声音，作为事物（ཆོས་ཅན།），是无常的，因为是努力产生的。如果把努力产生作为声音的差别，对于从舌头和上颚产生的声音来说是成立的，但是对于水声和风声等来说是不成立的，因此是理由（རྟགས་）在作为事物（ཆོས་ཅན།）的某一方面不成立。第二种情况，三相（ཚུལ་གསུམ།）作为事物（ཆོས་ཅན།），是正确的理（གཏན་ཚིགས། ཡང་དག）由，因为这能象征正确的理（གཏན་ཚིགས། ཡང་དག），比如对于三相（ཚུལ་གསུམ།）的每一个都不成立的情况。第二种情况也有，将一类事物总的作为理由（རྟགས་）和将一个集合总的作为理由（རྟགས་）两种情况。第一种情况，成立与不成立相同，比如将声音等总的作为事物（ཆོས་ཅན།），然后将常作为理由（རྟགས་），那么就像不成立一样。如果将常作为事物（ཆོས་ཅན།），然后将所作作为理由（རྟགས་），那么也是不成立的。成立相同，比如将声音作为事物（ཆོས་ཅན།），然后将所作作为理由（རྟགས་），那么声音的所作是成立的，不是声音的所作不成立，但是仅仅是所作成立了，没有过失，就像声音的某一方面努力产生是成立的，某一方面不成立，但是仅仅是努力产生成立了，没有过失，就像说相同一样。第二种情况，比如，二月显现的眼识作为事物（ཆོས་ཅན།），是现量，因为是离分别不错乱的觉知。第二种情况，在意识中不成立有三种情况：对作为事物（ཆོས་ཅན།）怀疑，对理由（རྟགས་）怀疑，以及对这两者的关系怀疑而不成立。第一种情况有两种：没有确定的可能而怀疑，比如将肉食的瓶子作为事物（ཆོས་ཅན།）；有确定的可能也怀疑，比如不能确定是宝石还是灯，将宝石作为事物（ཆོས་ཅན།），就像这样，无论安立理由（རྟགས་）还是事物（ཆོས་），都是一样的。第二种情况也有，有确定的可能
English
Considering these, there is no separate distinction. Third, there are two cases where each aspect of these is not established: one is where one aspect of the subject-property (རྟགས་ཆོས་ཅན།) is not established, and the other is where one aspect of the reason (རྟགས་) is not established in the subject-property (ཆོས་ཅན།). In the first case, there are two ways of establishing it: taking a general category as the subject-property (ཆོས་ཅན།) and taking a general collection as the subject-property (ཆོས་ཅན།). The first case is like this: a tree, as the subject-property (ཆོས་ཅན།), is sentient, because it sleeps. If the meaning of sleeping is taken to mean that the leaves curl up, then it is not established in one aspect of the subject-property (ཆོས་ཅན།); if sleeping is taken to mean falling asleep, then the nature of the reason (རྟགས་) is not established; or depending on the tenet, it is not established for the external opponent. Again, sound, as the subject-property (ཆོས་ཅན།), is impermanent, because it is produced by effort. If the production by effort is taken as a distinction of sound, it is established for the sound produced from the tongue and palate, but it is not established for the sound of water and the sound of wind, etc., so the reason (རྟགས་) is not established in one aspect of the subject-property (ཆོས་ཅན།). The second case is: the three modes (ཚུལ་གསུམ།) as the subject-property (ཆོས་ཅན།), are a valid reason (གཏན་ཚིགས། ཡང་དག), because this can symbolize a valid reason (གཏན་ཚིགས། ཡང་དག), like the case where each of the three modes (ཚུལ་གསུམ།) is not established. In the second case, there are also two ways: taking a general category as the reason (རྟགས་) and taking a general collection as the reason (རྟགས་). In the first case, establishment and non-establishment are the same, for example, if sounds in general are taken as the subject-property (ཆོས་ཅན།), and then permanence is established as the reason (རྟགས་), then it is like non-establishment. If permanence is taken as the subject-property (ཆོས་ཅན།), and then being made is established as the reason (རྟགས་), then it is also non-establishment. Establishment is the same, for example, if sound is taken as the subject-property (ཆོས་ཅན།), and then being made is established as the reason (རྟགས་), then the being made of sound is established. The being made of what is not sound is not established, but merely being made is established, so there is no fault, just as the production by effort of one aspect of sound is established, and one aspect is not established, but merely the production by effort is established, so there is no fault, just like saying the same. The second case is like this: the sense consciousness of the appearance of two moons as the subject-property (ཆོས་ཅན།), is direct perception, because it is a cognition that is free from conceptualization and not mistaken. In the second case, there are three cases where it is not established in the mind: doubting the subject-property (ཆོས་ཅན།), doubting the reason (རྟགས་), and not being established due to doubting the relationship between the two. In the first case, there are two ways: doubting without the possibility of certainty, such as taking a meat-eating vase as the subject-property (ཆོས་ཅན།); doubting even with the possibility of certainty, such as not being certain whether it is a jewel or a lamp, taking a jewel as the subject-property (ཆོས་ཅན།), just like that, it is the same whether you establish the reason (རྟགས་) or the subject-property (ཆོས་). In the second case, there is also the possibility of certainty.