Chinese
为了阐明早期正理学家陈那的论著之义，法称以理证成立二种方式。第一种理证是：具有所取义的识是境识，而回忆过去之忆念识是彼之识。它们的差别是，前者可能会生起“是否未显现义之相”的怀疑，但后者不应生起，因为后者所显现之相既非外境，亦非共相实物，亦非非相应行。因此，后者成立为具有义之相，因为后者是从前者所生。如云：“从境所生故”。此之旧疏中，自在军云：“为了成立二种智之方式，境识是彼之识，从差别即是二种方式。”等，意欲解释所引之论著，故说“一切识即是”等。第二种理证是：前前之义显现识是境识，后后之识是彼之识。因此，识以前后之相，从多寡之差别亦成立二种方式。如云：“经验之识亦是”。此之旧疏中，自在军云：“以经验等，境识是彼之识，从差别即是二种方式。”等，如是造论。第三种理证是：根识于自时所显现之所取相是境识，而彼根识即是彼之识。从彼者同时缘取之决定之相，成立二种方式。如云：“决定与智同时”，如前所引。第四种理证是：从自缘明晰之根、不清晰之根、以及中间之根所生之根识，于彼等所显现之义之相是境识，而此三种根识是彼之识。此三者互相观待，从相之明晰与不清晰之差别，成立二种方式。如云：“由根之差别而明晰”等。此之旧疏中，自在军云：“此处亦成立二种方式，等，以其他理证作阐释。”第五种理证是：自缘眼根被翳障所损害。
English
To clarify the meaning of the early Nyaya scholar Dignāga's treatises, Dharmakīrti establishes two modes through reasoning. The first reasoning is: the consciousness with apprehended meaning is the object-consciousness, and the memory-consciousness recalling the past is the consciousness thereof. Their difference is that the former may give rise to the doubt of "whether the aspect of meaning has not appeared," but the latter should not arise, because the aspect appearing in the latter is neither an external object, nor a common entity, nor a non-associated formation. Therefore, the latter is established as having the aspect of meaning, because the latter arises from the former. As it is said: "Because it arises from objects." In the old commentary on this, Śrīgupta said: "In order to establish the two modes of intelligence, object-consciousness is the consciousness thereof, from the difference is the two modes." etc., intending to explain the cited treatise, hence saying "all consciousness is" etc. The second reasoning is: the earlier and earlier meaning-manifesting consciousness is the object-consciousness, and the later and later consciousness is the consciousness thereof. Therefore, consciousness, with the earlier and later aspects, also establishes two modes from the difference of quantity. As it is said: "The experiential consciousness is also." In the old commentary on this, Śrīgupta said: "With experience etc., object-consciousness is the consciousness thereof, from the difference is the two modes." etc., thus composing the treatise. The third reasoning is: the apprehended aspect appearing to the sense-consciousness at its own time is the object-consciousness, and that sense-consciousness is the consciousness thereof. From the sign of the certainty of simultaneous apprehension, two modes are established. As it is said: "Certainly simultaneous with intelligence," as quoted before. The fourth reasoning is: the aspect of meaning appearing in the sense-consciousness arising from the clear self-condition sense, the unclear sense, and the intermediate sense, is the object-consciousness, and these three sense-consciousnesses are the consciousness thereof. These three are mutually dependent, and from the difference of clarity and unclearness of the aspect, two modes are established. As it is said: "By the difference of the sense, clarity" etc. In the old commentary on this, Śrīgupta said: "Here also two modes are established, etc., explaining with other reasoning." The fifth reasoning is: the self-condition eye-sense is harmed by cataracts.
Tibetan
་པའི་ཤེས་པས་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ཁྲ་སྒོར་བར་མཐོང་བའི་ཚེ་དེར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། དབང་ཤེས་ནི་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁྲ་སྒོར་བ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ཞེས་སོགས་ཏེ། འདིའི་སྔ་འགྲེལ་དུ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རིགས་པ་དྲུག་པ་ནི། ཐག་ཉེ་བ་དང་། རིང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རིང་བ་གསུམ་ནས་བལྟས་པའི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། དབང་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གསལ་མི་གསལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཞེས་སོགས་ཏེ། འདིའི་སྔ་འགྲེལ་དུ་ལྷས། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བློ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རིགས་པ་བདུན་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དང་། མར་མེ་འཛིན་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་འཛིན་པའི་བློ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་སོགས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་པ་སྒྲ་དང་མར་མེ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཏེ། དེའི་སྔ་འགྲེལ་དུ་ལྷས། ཤེས་པ་སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པས་དོན་གྱི་གསལ་བ་མེད་པར་བསྟན་པས་བློ་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་འགོད་པའི་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་ངོས་བཟུང་། དགོད་བྱའི་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྒྲུབ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་དེ་སྔར་རྒོལ་མདོ་སྡེ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་མན་གྱི་ངོར་འགོད་ཅེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་འགོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་པར་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་བསྟན་གྱི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྔར་རྒོལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག དེ་སྔར་རྒོལ་སེམས་ཙམ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་མདོ་སྡེ་པ་མན་གྱི་ངོར་འགོད་ཅེས་ཟེར། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་འགོད་པའི་མདོ་སྡེ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་འདིར་
Chinese
当以眼识见到灯焰呈彩色圆形时，在那里显现的眼识所取的对境相是境识，而眼识是它的识。即使那里没有彩色圆形，也从显现的差别中成立两种方式，即“灯等圆形是”。此处的先前注释中说，这也说明识是两种方式，就像这样。第六个理是：从近、远、非常远三个地方观看时，在眼识中显现的对境相是境识，而这三个眼识是它的识。从相互对比的明与不明的差别中成立两种方式，即“近远等差别”。此处的先前注释中补充说：现在，外境的实有并不存在，然而为了说明心识会显现为所取和能取的相状而生起，所以说了“近远等差别”等等。第七个理是：在执著识、声音、灯的意识中显现的识等的相是境识，而执著它们的意识是它的识。即使没有识等，也从显现它们相状的差别中成立两种方式，即“识、声音和灯等”。此处的先前注释中补充说：说了“识、声音”等，因为显示了没有对境的清晰显现，所以显示了意识本身是两种方式。第二部分有四点：确定立一同所缘的因的论敌，确定所立的因的自性，成立它的方式，以及消除对它的辩驳。第一点，有些人说：立一同所缘，这不合理，因为先前的论敌是经部宗，而反驳者是说一切有部以下的宗派。因为也有唯识宗立此因，因为在“必定与心识一同”的场合中，有直接显示立一同所缘的理由的先前论敌。有些人说：先前的论敌是唯识宗，而反驳者是经部宗以下的宗派。这也不合理，因为有经部宗立此因，因为在这里对智者们说
English
When the tip of a lamp flame is seen as colorful and round by eye consciousness, the object aspect that appears in that eye consciousness is the object consciousness, and the eye consciousness is its consciousness. Even though there is no colorful roundness there, two modes are established from the difference in appearance, namely, "Lamps and other circles are." The previous commentary on this states that this also shows that consciousness is of two modes, like this. The sixth reason is: When viewed from three distances—near, far, and very far—the object aspect that appears to the eye consciousness is the object consciousness, and the three eye consciousnesses are its consciousness. From the difference of clarity and unclarity in relation to each other, two modes are established, namely, "Differences such as near and far." The previous commentary on this adds: Now, the reality of external objects does not exist, but in order to explain that the mind appears to arise as the aspect of the grasped and the grasper, "Differences such as near and far" and so on are mentioned. The seventh reason is: The aspect of consciousness, sound, and the mind that grasps the lamp that appears to the mind is the object consciousness, and the mind that grasps them is its consciousness. Even though there is no consciousness, etc., two modes are established from the difference in the appearance of their aspects, namely, "Consciousness, sound, and lamps, etc." The previous commentary on this adds: By saying "Consciousness, sound," etc., it is shown that there is no clear appearance of the object, so it is shown that the mind itself is of two modes. The second part has four points: identifying the opponent who establishes the sign of simultaneous apprehension, identifying the nature of the sign to be established, establishing its mode, and refuting objections to it. First, some say: It is unreasonable to say that the simultaneous apprehension is established by the proponent Sautrāntika against the opponent Sarvāstivāda and below. Because there are also Cittamatrins who establish it, because from the occasion of "necessarily together with the mind," there is a previous proponent who explicitly establishes the reason of simultaneous apprehension. Some say: The previous proponent is the Cittamatrin, and the opponent is the Sautrāntika and below. That is also unreasonable, because there are Sautrāntikas who establish it, because here it is said to the wise