Tibetan
་ཉིད་གཟུང་རྣམ་དང་། འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ན་གཟུང་བར་སྣང་བ་མྱོང་བྱ་དང་། འཛིན་པར་སྣང་བ་མྱོང་བྱེད་དུ་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ལ་ལྟོས་པའི་རང་རིག་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། གཟུང་རྣམ་དང་། འཛིན་རྣམ་དང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་སོགས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་ཙམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ལ། ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་དཔྱད། རང་རིག་དང་གཞན་རིག་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད། རང་རིག་ལ་ཡུལ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ཙམ་གྱི་ཆ་དང་། ཡུལ་གཞན་རིག་པའི་ཆ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཛིན་རྣམ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་གཟུང་རྣམ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འོ་ན་བྱེ་བྲག་པས། སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་ཚོར་བ་བདེ་སོགས་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་མི་རིག་པར་ཐལ། ཡུལ་གཞན་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ། འདོད་ལན་འདེབས་རིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་མི་རིག་པར་ཐལ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིར་རང་རིག་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་མིན་པར་ཐལ། ཁས་བླངས་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་ངེས་ལས། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། འདིར། ཅི་སྟེ་རང་དངོས་མི་རིག་ན། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་རིག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །དར་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། ཤེས་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་རྣམ་དང་། འཛིན་རྣམ་དང་། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁས་བླངས་གང་ཞིག རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་རྣམ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་པོ་དེ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔར་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གཉིས་པོ་དེ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག ཁས་བླངས་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཡང་དེ་གཉིས་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་གཉིས་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། བུམ་འཛིན་རྟོགས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སྤྱི་སྐྱོན་ཙམ་དུ་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ལུགས་སྔ་མ་ལ་ཁས་བླངས་འགལ་བ་ཡོད་དེ། དེས་ན་གཞན་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རང་རིག་དེ་ཡིན་ན། རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྐབས་སུ་གཟུང་རྣམ་གཞལ་བྱར་བྱས་པའི་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོར། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །དོན་ལ་མ་ཡིན་དེར་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་དོན་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ། །ཞེས་དང་། རྒྱན་ལས། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་ཏེ། ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་མྱོང་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད། རང་མྱོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མྱང་བྱར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་ལས། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་ལ་རང་དུས་སུ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅིང་། མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་རིག་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེ་བ་སོགས་ལ་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་པ་གཅིག་ཡོད་པར་
Chinese
自身显现为所取相和能取相两种时，显现为所取的成为所领受，显现为能取的成为能领受，在这种状态下，依赖于所取相的自证即是。第二种是，所取相和能取相，以及空离所取能取的觉知等，在所有觉知之上，仅仅生起体验自身体性的部分。第三方面，如果觉知存在，那么自证是否必然显现自身的体性，对此进行考察；自证与他证是否相违，对此进行考察；自证是否存在对境，对此进行考察，共有三个方面。第一方面，一些古代学者说，具有二取显现的觉知，具有自身体性稍微明晰的部分和觉知其他对境的部分两种。第一种是，由于是能取相，因此自证显现自身的体性；后者是所取相，因此自证不显现自身的体性。如果这样说，那么顺世外道会说，对于佛教徒来说，感受快乐等法，不证知自身的体性，因为不证知其他对境。对于这种说法，承认回答是合理的。再者，对于蓝色显现的根识，不证知蓝色，因为不证知自身的体性。对于这种认为不存在自证的观点，反驳的推论并非完全正确，因为已经承诺了这一点。如果承认，那么在《释量论》中说：“如果对境不显现，那么见义难以完全实现。”并且，这里说：“如果自身不证知，如何证知其他的体性？”这与上述说法相违背。达滴巴说，如果觉知存在，那么自证必然显现自身的体性，那么执持瓶子的分别念，它的自身体性是所取相、能取相，还是既非两者又非其他的自身体性，在哪种情况下自证会显现？如果按照第一种情况，那么它（指执持瓶子的分别念）是法，自证必然显现，因为它是所取相。如果按照第二种情况，那么它（指执持瓶子的分别念）是法，自证必然显现自身的体性，因为已经承诺了这一点。自身的体性是所取相，自身的体性是能取相，这两者无论依赖于处所、时间还是自性，都是容易成立的单一实体。如果承认，那么就和之前一样了。如果按照第三种情况，那么不合理，因为不存在既非两者又非其他的自身体性。对于这种说法，其他人说，执持瓶子的现量
English
When self appears as the two aspects of apprehended and apprehender, the appearing as apprehended becomes the object to be experienced, and the appearing as apprehender becomes the subject to be experienced. In this state, the self-awareness that relies on the apprehended aspect is itself. The second is that, on top of all cognitions such as the apprehended aspect, the apprehender aspect, and the cognition that is empty of both apprehended and apprehender, it is the part where the nature of self is merely born as experience. Thirdly, if cognition exists, then examine whether self-awareness necessarily manifests its own nature; examine whether self-awareness and other-awareness are contradictory; and examine whether self-awareness has an object. There are three aspects. The first aspect is that some ancient scholars say that the cognition with dualistic appearance has two parts: the part where its own nature is slightly clear and the part where it cognizes other objects. The first is that because it is the apprehender aspect, self-awareness manifests its own nature; the latter is the apprehended aspect, so self-awareness does not manifest its own nature. If you say so, then the Lokayata (Materialist) will say, for Buddhists, feelings such as happiness are phenomena, and they do not cognize their own nature because they do not cognize other objects. For this statement, admitting the answer is reasonable. Furthermore, for the root consciousness that apprehends blue, it does not cognize blue because it does not cognize its own nature. For this view that there is no self-awareness, the refuting inference is not entirely correct because it has been promised. If you admit, then in the Pramāṇaviniścaya it says: "If the object does not appear, then seeing the meaning is difficult to fully achieve." And here it says: "If the self is not cognized, how can one cognize the nature of others?" This contradicts the above statement. Dartika says, if cognition exists, then self-awareness necessarily manifests its own nature, then the conceptual thought that holds the pot, is its own nature the apprehended aspect, the apprehender aspect, or neither of the two nor any other own nature, in which case will self-awareness manifest? If according to the first case, then it (the conceptual thought that holds the pot) is a phenomenon, and self-awareness must manifest, because it is the apprehended aspect. If according to the second case, then it (the conceptual thought that holds the pot) is a phenomenon, and self-awareness must manifest its own nature, because it has been promised. The own nature is the apprehended aspect, and the own nature is the apprehender aspect, both of which, regardless of whether they rely on place, time, or nature, are easily established as a single entity. If you admit, then it is the same as before. If according to the third case, then it is unreasonable, because there is no own nature that is neither of the two nor any other. To this statement, others say that the direct perception of holding the pot
Chinese
总之，所取相和能取相二者，无论依赖于处所、时间、自性中的哪一个，都应成为成立、安乐、一实有，因为存在瓶子之故。若承认，则在未被量识瓶子所缘的处所，那二者也应成为成立、安乐、一实有。这种责难是不成立的，因为如果它依赖于处所而成为成立、安乐、一实有，那么它并不遍及于所有处所那二者都是成立、安乐、一实有。有些人说，那二者任何一个都不是的取瓶分别，其自性未成立，因为作为理由的未成立，因为取瓶分别就是它。这种说法仅仅是普遍的过失。因此，对于先前的宗派来说，存在着承诺相违，因此，因为没有他觉之故。如果彼时所说的自证是那个自证，则自证应成为现量。如果自性的所取相是自证现量，则自证应成为现量。遍及，因为彼时显示了以所取相作为所量而成立的量果之理。对于自宗来说，如果是识，则自性是自证现量所遍及，对此的成立需要依靠教证和理证二者。第一，经中说：“分别也认为是自证，于义非彼故分别。”又说：“此处自性非声义，是故于彼皆现量。”又《现观庄严论》中说：“识之自性离变坏，转生极异于彼者，何为非变坏自性，此即此处自性智。”等等无边无际，因为顾虑文句繁多故不广说。第二，对于是自体验者，需要安立成立之因；对于非自体验者，需要显示遣除之因。第一，缘蓝境的根现识，对于其自性是自证现量，因为成为其所体验的行相是缘蓝境的根现识的自性之故。如云：“以成立二法，亦成多自证。”又因为它是，从后来的忆念之相可以成立，缘蓝境的根现识在自身存在时有体验者，并且没有其他的体验者，如云：“从忆念亦成自证。”第二，对于安乐等，存在着其他的体验者。
English
In short, the apprehended aspect and the apprehending aspect, whichever of location, time, or nature they rely on, should become established, comfortable, and a single reality, because a pot exists. If acknowledged, then in a location not cognized by a valid cognition of a pot, those two should also become established, comfortable, and a single reality. This criticism is not valid, because if it becomes established, comfortable, and a single reality by relying on location, then it does not pervade all locations where those two are established, comfortable, and a single reality. Some say that the conception of grasping a pot that is neither of those two, its own nature is not established, because the reason is not established, because the conception of grasping a pot is it. This statement seems to be merely a general fault. Therefore, for the previous school, there is a contradiction in commitment, therefore, because there is no other-awareness. If the self-awareness mentioned at that time is that self-awareness, then self-awareness should become manifest. If the apprehended aspect of the self-nature is self-awareness manifest, then self-awareness should become manifest. It pervades, because at that time it showed the reason for the result of valid cognition established with the apprehended aspect as the object to be measured. For our own school, if it is awareness, then the self-nature is pervaded by self-awareness manifest, and the establishment of this requires reliance on both scripture and reasoning. First, the sutra says, "Conception is also considered self-awareness, because it is not that in meaning, therefore conception." It also says, "Here, self-nature is not sound-meaning, therefore all are manifest to it." Also, the Ornament for Clear Realization says, "The nature of consciousness is separate from the nature of matter, turning into something extremely different from it, what is the non-material nature, this is here the nature of self-knowing." And so on, endlessly, because of concern for many words, it is not elaborated. Second, for what is self-experienced, it is necessary to establish the cause of establishment; for what is not self-experienced, it is necessary to show the cause of elimination. First, the root sense consciousness that apprehends blue, for its own nature is self-awareness manifest, because the aspect that becomes its experience is the nature of the root sense consciousness that apprehends blue. As it is said, "By establishing two dharmas, most self-awareness is also established." Also, because it is, from the sign of later recollection, it can be established that the root sense consciousness that apprehends blue has an experiencer at its own time, and there is no other experiencer, as it is said, "From recollection, self-awareness is also established." Second, for pleasure and so on, there is another experiencer.