Tibetan
་དང་། ཤེས་ཏེ་གཅིག་ལ་ངེས་མིན་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཅིང་། ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཇི་སྙེད་འདུས་ཀྱང་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་འཇོག་གི་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེ་བ་ཁོ་ནར་ནི་མ་ངེས་སོ། །རྡུལ་ཕྲན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ཀྱང་དབང་ཤེས་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་གཏད་པ་ཡིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྣམ་པ་གཏད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་ཞིང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྣམ་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རགས་པ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་བདེན་མོད་ཀྱི་རགས་པའི་རྣམ་པ་དང་རགས་པ་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་གཟུང་རྣམ་ཡིན་ཅིང་། ཕྱི་མ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ། རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་ལ་དཔྱད་པ། རྐྱེན་གསུམ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ། དབྱེ་ན་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་དང་། རང་རིག་ཡིད་མངོན་གཉིས། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལས་སྐྱེས་པའི་མ་འཁྲུལ་བའི་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་དང་། རང་རིག་གི་ཤེས་པ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སོགས་ལྔ། གཉིས་པ་ལ་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། ཡིད་མངོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་དོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་ནི། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡིད་མངོན་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཤེས་དང་མངོན་སུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་འཐད་དེ། སློབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དབང་མངོན་ཡིན་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡིད་མངོན་ཡིན་ན། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་བསྟན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རང་ལུགས་ནི། ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་གཟུང་དོན་ཅན་གྱི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ། དབྱེ་ན་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སོགས་ལྔའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བདག་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན། དམིགས་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་རྐྱེན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཡིད་མངོན་གྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཉིན་ཡིད་ལ་འདོད་དེ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་དང་། བསྡུ་བ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་དང་། ཐེག་བསྡུས་ལས། ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་དང་། །ཞེས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་རེ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དགོས་པས་དེ་ནི་ཉོན་ཡིད་ལས་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཚོགས་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པའི་རྟེན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ནས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་མངོན་པ་གོང་འོག་ལས། འགགས་མ་ཐག་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཅིང་། ཚོགས་བདུན་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཡང་། ཉོན་ཡིད་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདི་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་བཏུས་སུ། ཡིད་ལ་ཉོན་ཡིད་དང་། དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་ཤེས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡིད་མངོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མངོན་ཡིན་ན། དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ཡིན་དགོས་ཞིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། བདག་རྐྱེན་གཉིས་རྫས་གཅིག་པ་གང་ཞིག དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དེ་དབང་ཤེས་ཉིད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ངེ
Chinese
和，知晓而于一不决定故。如是说。彼又，微尘特殊之义已先说竟。非特殊者，谓无论多少微尘聚集亦不能生起根识，立为非特殊，然非仅决定于一一微尘也。微尘虽是根识之所缘缘，然是于根识施设粗大之相，非施设微尘之相，谓根识现粗大之相，而不现微尘之相故。设若谓粗大是分别假立，故不应现于根识耶？甚是真实，然粗大之相与粗大义非一故，前者是所取相，后者是假立故。二、意之现量有三：本体辨别，自性决定，诤论遣除。初中有二：于定义和分类观察，于三缘观察。初中，有说，意现量之定义：自之不共增上缘由意根所生之离分别、无错乱之觉识。分则有义觉意现量和自觉意现量二。定义次第为：自之不共增上缘由意根所生之无错乱之他觉之识，和自觉之识。初者分五：取色意现量等。二者有他心智之现量，和意现量体验之自证现量等。彼之成立者为：他心智之现量法，是意现量，以是意识和现量之所依相同故，如是说。不应理，学人之瑜伽现量法，是彼，以是之故。学人之根现量法，应是瑜伽现量，以是瑜伽士之识和现量之所依相同故。周遍承许。若是根现量，以是不共之因为，彼之名言由根所作。于此之场合中由真实显示故，不遍及应理。若是意现量，意亦与义于此场合中由真实显示故，不遍及故。立宗承许。自宗是，意现量之定义：自之不共增上缘
English
And, knowing that it is not determined by one. Thus it is said. Moreover, the meaning of a special atom has already been explained. Non-special ones are those that, no matter how many atoms gather, cannot generate sense consciousness, and are established as non-special, but it is not necessarily determined by each individual atom. Although atoms are the objective condition of sense consciousness, they are the appearance of coarse forms applied to sense consciousness, not the appearance of atoms. Because sense consciousness manifests coarse forms, but not the appearance of atoms. If it is thought that coarse things are falsely imputed by conceptualization, so they should not appear to sense consciousness? It is very true, but the appearance of coarse things and the meaning of coarse things are not the same, because the former is the apprehended aspect, and the latter is imputation. Second, there are three types of mental direct perception: identifying the entity, determining the nature, and refuting disputes. The first has two parts: examining the definition and classification, and examining the three conditions. In the first part, some say that the definition of mental direct perception is: a non-conceptual, non-erroneous awareness that arises from the mental faculty, which is its own unique and unshared dominating condition. It is divided into two types: meaning-cognizing mental direct perception and self-cognizing mental direct perception. The definitions are, in order: an unerring other-cognizing consciousness that arises from the mental faculty, which is its own unique and unshared dominating condition, and a self-cognizing consciousness. The first is divided into five types: form-apprehending mental direct perception, etc. The second includes the direct perception of knowing others' minds and the self-awareness direct perception of experiencing mental direct perception, etc. The establishment of this is: the direct perception of knowing others' minds is a mental direct perception, because it shares the same basis as mental consciousness and direct perception, so it is said. It is not reasonable, the direct perception of a student's yoga is that, because of that. The sense direct perception of a student should be the direct perception of yoga, because it shares the same basis as the consciousness of a yogi and direct perception. The pervasion is accepted. If it is sense direct perception, because it is a unique cause, its expression is made by the senses. Because it is actually shown in this context, it is not pervasive. If it is mental direct perception, the mind is also with the meaning, because it is actually shown in this context, it is not pervasive. The thesis is accepted. The own system is, the definition of mental direct perception: its own unique and unshared dominating condition
Chinese
缘和彼无间缘从意根真实产生，并且是具有所取义的离分别非颠倒之识。分类有取色意现等五种。第二（因）有三种，即：自性因，彼无间缘，所缘缘。第一（自性因）有二：总说意之识的自性因，和别说意现的自性因。第一（总说意之识的自性因）是：如果承许有八识聚，则许为染污意，如《法蕴经》中说：“识从意生。”《摄类学》中说：“识依赖于意。”《摄大乘论》中说：“与五者相同。”如同五根的识各有不共的自性因一样，意的识也需要不共的自性因，因此只能是染污意。如果承许有六识聚，则此六识聚本身就是意的识的自性因，因为“为了极成第六之所依，故说十八界。”为了成立第六意之识的不共自性因，所以将六识聚安立为意界，而说为十八界。对此，《俱舍论》上下部中“无间”所说的意义已经解释完毕。如果承许有七识聚，那么在没有染污意的情况下，也必须承许此（第六识）为意之识的不共自性因，否则，将导致在出世间道的时候，意之识没有不共自性因的过失。考虑到这一点，《集论》中说了意有染污意和第六识的无间两种。第二（别说意现的自性因）是：当根识持续产生的时候，五根的识是意现的不共自性因，因为如果是意现，则必须是了知义的意现，并且意的识不能作为了知义的意现的不共自性因，因为它的彼无间缘和自性因二者是同体，并且彼无间缘一定是根识，这是《释量论》所决定的。
English
The condition and the immediately preceding condition are actually produced from the mind faculty, and are non-conceptual and non-erroneous consciousnesses that possess apprehended objects. The divisions are five, such as the mind-manifestation that apprehends forms. The second has three: the self-condition, the immediately preceding condition, and the objective condition. The first has two parts: a general explanation of the self-condition of mind consciousness, and a specific explanation of the self-condition of mind-manifestation. The first is: According to those who assert eight aggregates of consciousness, it is asserted as afflicted mind. As it says in the Sutra of the Abhidharma, "Consciousness arises from mind." And in the Compendium, "Consciousness relies on mind." And in the Mahāyānasaṃgraha, "Similar to the five." Just as the five sense consciousnesses each have a unique self-condition, so too the mind consciousness needs a unique self-condition, and therefore it must be the afflicted mind. According to those who assert six aggregates of consciousness, those six aggregates themselves are the self-condition of mind consciousness, because "In order to thoroughly establish the basis of the sixth, the eighteen elements are asserted." In order to establish the unique self-condition of the sixth mind consciousness, the six aggregates of consciousness are established as one mind element, and thus it is explained as the eighteen elements. Regarding this, the meaning of "immediately preceding" as stated in the upper and lower Abhidharma has already been explained. Even according to those who assert seven aggregates, in the absence of afflicted mind, it must be asserted that this (sixth consciousness) is the unique self-condition of mind consciousness, otherwise, it would follow that there is no unique self-condition of mind consciousness during the path of transcendence. Considering this, the Compendium of Topics states that there are two types of mind: afflicted mind and the immediately preceding sixth consciousness. The second is: When sense consciousness arises continuously, the five sense consciousnesses are the unique self-condition of mind-manifestation, because if it is mind-manifestation, it must be mind-manifestation that cognizes objects, and the mind consciousness cannot act as the unique self-condition of mind-manifestation that cognizes objects, because its immediately preceding condition and self-condition are the same entity, and that immediately preceding condition must be sense consciousness, as determined by the Pramāṇavārttika.