Tibetan
རང་མཚན་ཡིན་ན། ལྡོག་པ་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བློའི་གཞན་སེལ་ཁོ་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་གཅོད་བརྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲུབ་ཞེས་པས་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་ཁྱེད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་ལས་བོད་ཀྱིས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པའི་ཚུལ་ལ། གཞན་སེལ་ཡིན་ན་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་མེད་དགག་དང་། བློའི་གཞན་སེལ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཆོས་དེའི་གཞན་སེལ་གསུམ་པོ་གང་རུང་དེས་ཆོས་དེའི་གཞན་སེལ་གྱི་གོ་ཆོད་ཀྱི། སྤྱིར་གཞན་སེལ་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་། གཞི་གྲུབ་ན་གཞན་སེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཞན་སེལ་གང་ཞིག རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པ། མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཞན་སེལ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག དེ་འཕེན་པ། དབྱེ་ན་བློའི་གཞན་སེལ་དང་། དོན་གྱི་གཞན་སེལ་གཉིས་ལས། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་གང་ཞིག རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །མཚན་གཞི་ནི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག རྫས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ཀ་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་ཞིང་། གཞན་སེལ་ཡིན་ན། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་དགོས་ཟེར་རོ། །མི་འཐད་དེ། མེད་དགག་ཡིན་ན། དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཀ་བ་ཁོ་ན་མེད་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀ་བ་ཁོ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཀ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པར་བསྟན་པའི་ལྡོག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེལ་ངོར་རང་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་བར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག སྤྱིར་གཞན་སེལ་ལ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་སོགས་གསུམ་མཛད་པར་བཞེད་ཀྱང་། དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པས་གཞན་སེལ་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། བློའི་གཞན་སེལ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས། གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་པ་ལ་རིགས་མི་མཐུན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་བློའི་གཞན་སེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་དང་། བུམ་པར་སྣང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། ཕྱི་མ་བློའི་གཞན་སེལ་ཡིན་པས་བློའི་གཞན་སེལ་སྒྲོ་བཏགས་ལ་འདོད་ན་ལུགས་འདི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་། བློའི་གཞན་སེལ་བློ་རང་ཉིད་ལ་འདོད་ན་སྔ་མས་མ་ངེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་ཁ་ཅིག ཞི་བ་འཚོའི་ལུགས་ལ་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། དོན་རང་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་དོན་དེ་སེལ་ངོར་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློའི་གཞན་སེལ་དང་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ནི་གཞན་སེལ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཟེར་མི་འཐད་དེ། བུམ་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་དེ་བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་མིན་པར་ཐལ། དེ་གཞན་སེལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག བུམ་པ་རང་མཚན་པ་དེ་དེའི་སྣང་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེའི་སྣང་ཡུལ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག བུམ་པ་རང་མཚན་པ་དེ་དེའི་སྣང་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞི་བ་འཚོས་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་དོན་དེ་སེལ་ངོར་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་བྱེད་དམ། དོན་དེ་ལ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དེ་གཞན་སེལ་དུ་ཐལ། དེ་སེལ་ངོར་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་བུམ་པའི་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དེ་དོན་ལ་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞི་བ་འཚོས་དེ་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བ་ལང་འདི་ལ་བ་མིན་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་བཞི་པ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་བུམ་པ་དེ་བུམ་པའི་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་སྒྲོ་བཏགས་བུམ་པའི་བློའི་གཞན་སེལ། བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་མེད་དགག་དེ་བུམ་པའི་ལྡོག་པ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློའི་གཞན་སེལ་ཡིན་ན། སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱབ་ན་བློ་མ་ཡིན་ལས་ལོག་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ།
Chinese
如果是自相，则必须不是反体。另外，由于仅仅以分别念的遣余作为论著，因此安立能诠之声的实际所诠是不合理的。因为你们已经承诺，通过“成立为诠释决断”来显示无遮的遣余。第二，关于这些之中，藏地智者们的观点：如果是遣余，则周遍是无遮的遣余；如果是那样，则周遍是无遮和分别念的遣余中的任何一个；如果是那样，则周遍是事物自相的遣余；这三种法的遣余中的任何一个都能胜任该法的遣余。一般而言，存在是否是遣余的差别。以及，存在如果是成立的，则周遍是遣余，共有五种观点。第一种，有些人说，无遮的遣余的定义：任何遣余，在其所破被遮止之后，不投射其他法。非遮的遣余的定义：任何具有以遣余之声表达的理由的遣余，即投射其他法。如果区分，则有分别念的遣余和事物的遣余两种。第一种的定义：任何非遮的遣余，成为分别念的显现对境。例证是于执瓶分别念中显现为瓶子的增益。第二种的定义：任何成为实物的。像这样，三者也互相矛盾。如果是遣余，则说是必须是无遮的遣余。这不合理，因为如果是无遮，则周遍于所破被遮止之后不投射其他法。如果是无遮的遣余，则必须是那样。如果承认，则柱子仅仅不存在，是有法。因为是那样。因为柱子仅仅不存在。不能承认，因为那会投射柱子之外的其他法存在。另外，于执瓶分别念中显现为瓶子的增益，是有法。因为是那样。因为是“反体无自性故”中所说的反体，因为对于在遮遣方面自己显现的诸法，是共同显现的增益。第二，有些智者认为，一般而言，虽然认为遣余有无遮的遣余等三种，但事物的遣余是成为遮遣异类之基础，因此是遣余的
English
If it is a self-character, then it must not be the opposite. Furthermore, since only the exclusion of conceptual mind is made into treatises, it is unreasonable to establish the actual object of expression of the expressive sound. Because you have promised that by "establishing as expressing determination" to show the exclusion of non-affirmation. Second, regarding the views of Tibetan scholars among these: if it is exclusion, then it is pervasive with the exclusion of non-affirmation; if it is so, then it is pervasive with either non-affirmation or the exclusion of conceptual mind; if it is so, then it is pervasive with the exclusion of the self-character of things; any of these three exclusions of the Dharma can fulfill the exclusion of that Dharma. In general, there is a difference between whether it is exclusion or not. And, if existence is established, then it is pervasive with exclusion, there are five views. The first, some say, the definition of the exclusion of non-affirmation: any exclusion, which does not project other Dharmas after its object of negation is blocked. The definition of the exclusion of non-negation: any exclusion that has the reason to be expressed by the sound of exclusion, that is, projects other Dharmas. If divided, there are two types: the exclusion of conceptual mind and the exclusion of things. The definition of the first: any exclusion of non-negation, which becomes the appearing object of conceptualization. The example is like the imputation appearing as a vase in the conceptualization of grasping a vase. The definition of the second: any that becomes a substance. Like this, all three also contradict each other. If it is exclusion, then it is said that it must be the exclusion of non-affirmation. This is unreasonable, because if it is non-affirmation, then it is pervasive that after the object of negation is blocked, it does not project other Dharmas. If it is the exclusion of non-affirmation, then it must be so. If admitted, then the pillar alone does not exist, is the subject. Because it is so. Because the pillar alone does not exist. It cannot be admitted, because that will project the existence of other Dharmas other than the pillar. Furthermore, the imputation appearing as a vase in the conceptualization of grasping a vase, is the subject. Because it is so. Because it is the opposite stated in "because the opposite is without self-nature." Because for the Dharmas that appear themselves in terms of exclusion, it is the imputation that appears commonly. Second, some scholars think that, in general, although they think that exclusion has three types such as the exclusion of non-affirmation, the exclusion of things is the basis for excluding different kinds, therefore it is the exclusion of
Chinese
以…之名而立。所谓他者排除之自性，确定为无遮的他者排除和意识的他者排除两种。因为就意识的形态而言，是从显现方式的差别上，分为二者的缘故。因为，在证悟上，显现为仅是种类不相符的区分，是无遮的他者排除；而那显现为如同外境一般，是意识的他者排除，如是宣说。其意为，在取瓶之分别念上，显现为仅是区分非瓶，和显现为瓶两种，其中，前者是无遮的他者排除，后者是意识的他者排除。因此，如果认为意识的他者排除是增益，那么此宗就非常稀奇了。如果认为意识的他者排除是意识本身，那么前者就不能确定了。第三种观点，有些人说，在寂护的宗派里，如果是他者排除，那么周遍是事物自相，因为如果是那样，那么非彼之区分的意义，必须是在排除方面仅是区分。因此，说意识的他者排除和无遮的他者排除是他者排除的假立者，是不合理的。因为，显现为瓶的增益，不应是取瓶分别念的显现对境。因为什么呢？因为那不是他者排除。因为瓶子的自相不是它的显现对境。如果承认，那么应成它的显现对境不存在。因为什么呢？因为瓶子的自相不是它的显现对境。此外，寂护是将非瓶之区分的意义，作为在排除方面仅是区分呢？还是将意义作为仅是区分呢？如果是前者，那么非瓶之区分的无遮，应成他者排除。因为那在排除方面是非瓶之区分的缘故。如果是后者，那么瓶子的无遮的他者排除，应成在意义上是非瓶之区分。因为寂护认为那是仅非瓶之区分的缘故。因为他说：此牛非牛。第四种观点，有些人说，从非瓶中返回的瓶子，是瓶子的事物自相的他者排除，在取瓶分别念上显现为瓶是增益，是瓶子的意识的他者排除。非瓶之区分的无遮，是瓶子的反体无遮的他者排除。因此，如果是意识的他者排除，那么不周遍是增益。如果周遍，那么从非意识返回的意识有法，应成那样。因为那样的缘故。
English
It is named by... The characteristic of other-exclusion is definitely twofold: other-exclusion by non-affirming negation and other-exclusion by consciousness. Because, in terms of the aspect of consciousness, it is divided into two from the perspective of different ways of appearing. Because, in cognition, what appears as merely distinguishing dissimilar kinds is other-exclusion by non-affirming negation, and what appears as if it were external is other-exclusion by consciousness, as it is said. Its meaning is that in the conceptual thought of grasping a pot, there are two ways of appearing: appearing as merely distinguishing non-pot, and appearing as a pot. Among these, the former is other-exclusion by non-affirming negation, and the latter is other-exclusion by consciousness. Therefore, if one considers other-exclusion by consciousness to be imputation, then this system is extremely wonderful. However, if one considers other-exclusion by consciousness to be consciousness itself, then the former is not definite. In the third view, some say that in the system of Śāntarakṣita, if it is other-exclusion, then it is pervasive with being a self-characterized entity, because if that is the case, then the meaning of distinguishing non-that must be merely distinguishing in terms of exclusion. Therefore, it is unreasonable to say that other-exclusion by consciousness and other-exclusion by non-affirming negation are imputations of other-exclusion. Because, the imputation of appearing as a pot should not be the appearing object of the conceptual thought of grasping a pot. Why? Because that is not other-exclusion. Because the self-characterized entity of the pot is not its appearing object. If you accept that, then it follows that its appearing object does not exist. Why? Because the self-characterized entity of the pot is not its appearing object. Furthermore, does Śāntarakṣita take the meaning of distinguishing non-pot as merely distinguishing in terms of exclusion, or does he take the meaning as merely distinguishing? If it is the former, then the non-affirming negation of distinguishing non-pot should become other-exclusion. Because that is merely distinguishing non-pot in terms of exclusion. If it is the latter, then the other-exclusion by non-affirming negation of the pot should become distinguishing non-pot in meaning. Because Śāntarakṣita considers that to be merely distinguishing non-pot. Because he said: This cow is not non-cow. In the fourth view, some say that the pot that returns from non-pot is the other-exclusion of the self-characterized entity of the pot. Appearing as a pot in the conceptual thought of grasping a pot is imputation, which is the other-exclusion of the consciousness of the pot. The non-affirming negation of distinguishing non-pot is the other-exclusion of the negation of the pot's counter-entity by non-affirming negation. Therefore, if it is other-exclusion by consciousness, then it is not pervasive with being imputation. If it is pervasive, then the consciousness that returns from non-consciousness, the subject, should be that. Because of that reason.