Tibetan
ང་དག་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པས་དེ་བཟློག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཀྱང་། གཞལ་བྱ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དཔྱོད་མེད་ཅིང་བཅད་ཤེས་མ་རྟོགས་བློ། །སྣང་ལ་མ་ངེས་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མིན་བློ་རིགས་ཇི་སྙེད་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་ལོག་ཤེས་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་དུ་འདུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ༈ །།གསུམ་པ་བློ་དེས་ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་ལ་བཞི་སྟེ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྟོགས་ཚུལ། སྣང་བ་དང་སེལ་བའི་རྟོགས་ཚུལ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་ཚུལ། འགལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་སྤྱིར་བསྟན། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྟོགས་ཚུལ་ཁྱད་པར་དུ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་མཚན། གསལ་བ། དངོས་པོ། རྫས། ལོག་པ། དོན་དམ་པ་རྣམས་དངོས་པོའི་དོན་དུ་མཐུན་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླང་དོར་བྱ་བའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བའང་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པས། །ཐ་དད་བྱེད་ཡིན་དེ་ཉིད་དོན། །དེ་ནི་གཞན་ལས་ལོག་པ་ཡིན། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བཤད། །དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད། །དེ་ནི་བླང་དོར་འབྲས་ཅན་པས། །སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལོག་པ་དང་རྫས་དང་དངོས་པོ་ཡིན་ན། རང་མཚན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལའང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གཞན་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེས་དང་། ཀུན་ལ་རྫས་དང་དངོས་བརྗོད་པའི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ལ་ཡོད་པའི་ལོག་པ་དང་། རྫས་དང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དོན་ལ་ཡོད་པ་དང་། སེལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་མཚན་དང་། སྤྱི་དང་། གཞན་སེལ་དང་། ལྡོག་པ་དང་། རྣམ་བཅད་དང་། འདྲེས་པ་དང་། འབྲེལ་པ། ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་མཚུངས་ཏེ། དོན་ལ་མི་གནས་པ་དང་། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པར་གཞན་སེལ་གྱི་བློས་བཞག་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱི་ནི་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་དབང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་དང་། དེ་ཕྱིར་གཞན་སེལ་ཡུལ་ཅན་གྱི། །ཞེས་སོགས་དང་། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་དང་། རྣམ་གཅོད་བརྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲུབ། །ཞེས་སོགས་དང་། འདྲེས་པའི་དོན་གཅིག་གཅོད་པ་ན། །ཞེས་སོགས་དང་། འབྲེལ་བརྟག་ལས། དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འབྲེལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་ན་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སྔར་བཤད་པའི་རང་མཚན་སོགས་དང་། སྤྱི་སོགས་ནི་ཡུལ་དང་། རྟོག་པ་རྟོག་མེད་ནི་ཡུལ་ཅན་དང་། སྣང་བ་དང་སེལ་བ་ནི་འཛིན་སྟངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད། ཁྱོད་ཆོས་དེ་ཡིན། ཁྱོད་ཆོས་དེ་ལ་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། ཁྱོད་མ་ཡིན་ཅིང་ཆོས་དེ་ཡིན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཞག་པ་ནི་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྟར་ན། རང་གི་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཁོ་ན་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་སྤྱིར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་སྣང་ཞིང་། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ལྟར་ན། སྤྱི་ཡིན་ན། རང་གི་བྱེ་བྲག་གསུམ་ངེས་པར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་གཅིག་མཚན་གཞིར་བཟུང་བའི་ཚེ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ཕྱི་མ་དེ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་དངོས་སྐྱོན་བཏང་ན་རྗེན་ཆར་དུ་འགྲོ་བར་འདུག་ཀྱང་། ཁོ་བོའི་ཁ་ནས་དེ་འདྲ་བརྗོད་པར་ག་ལ་རུང་། དེས་ན་མ་འཁྲུལ་བའི་གནད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་བར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས། དབྱེ་ན། རིགས་སྤྱི། དོན་སྤྱི། ཚོགས་སྤྱི་དང་གསུམ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་མི་མཐུན་ལས་བཟློག་པའི་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་དུ་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་གསལ་རྣམས་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བའི་སྒོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། སྣང་རྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲོ་བཏགས། དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་བུམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད། རྡུལ་རྫས་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་རགས་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་དཔེར་ན་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ལ་བུམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད། རིགས་མི་མཐུན་དང་རིག་མཐུན་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་གཉིས་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས། དཔེར་ན་ཤིང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཤ་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཆོས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་
Chinese
如果说，因为指出了对我是清净的能损害的量，所以能遣除它吗？不是的。即使知道所量不是成立它的因，但因为对所量是常还是无常存在怀疑。没有意念思辨，没有证悟决断识的分别念，对于显现不决定的，不是现量之外的其他。因此，无论有多少非量的分别念种类，都包含在未证悟、错乱识、怀疑这三种之中。这叫做总结的偈颂。关于能知之分别念已经讲完了。第三，分别念证悟对境的方式有四种，即总和别的证悟方式、显现和遮除的证悟方式、所说和能说的证悟方式、相违和相关的证悟方式。第一种又分为两种，即对境和有境的分类总的说明，总和别的证悟方式特别地进行分析。第一种是，自相、明、事物、实物、遣除、胜义谛，这些在事物的意义上是相同的，因为具有作用、互不混杂地存在、由因和果组成、是所有士夫应该取舍的进入和返回的对境。显现也不依赖于其他，因此，是区分的，是其自身之义。那是从其他中遣除的。那是因和果的解说。那是自之相的安立。那是具有取舍之果的，因此，是所有士夫进入的。因为这样说的缘故。如果说是遣除、实物和事物，那么不遍及自相，因为在那里也有“从其他中返回”和“从其他中遣除”的说法，以及“对一切说实物和事物”的说法。如果这样问，没有过失，因为在经文的词句上存在的遣除、实物和事物等，在意义上存在和成为遮除的对境这两种情况。总相、总、他者遮除、返回、决断、混合、相关、世俗，这些在不能起作用上是相同的，因为不住于意义上，不是根识的行境，是被分别念假立的，在自己的体性没有成立的情况下，以他者遮除的分别念来安立是相同的。总是不存在之体性。因此，它不是根识的行境。以及，因此他者遮除具有对境的
English
If you say that it can be refuted by pointing out the valid cognition that harms the purity of self, it is not so. Even if you know that the object to be measured is not the sign that establishes it, you still have doubts about whether the object to be measured is permanent or impermanent. A mind without mental speculation and without realizing decisive knowledge, is not different from direct perception that is uncertain about appearances. Therefore, all kinds of non-valid cognitions are included in the three: non-realization, mistaken knowledge, and doubt. This is called the concluding verse. The explanation of the cognitive mind is finished. The third is that there are four ways in which the mind realizes objects: the way of realizing the general and the particular, the way of realizing appearance and elimination, the way of realizing the expressible and the expressive, and the way of realizing contradiction and relation. The first has two parts: a general explanation of the classification of objects and subjects, and a special analysis of the way of realizing the general and the particular. The first is that self-character, clarity, thing, substance, elimination, and ultimate truth are the same in the meaning of thing, because they have the ability to function, exist without being mixed with each other, are composed of cause and effect, and are the objects of entering and returning that all individuals should accept and reject. Appearance also does not depend on others, therefore, it is distinguishing, it is the meaning of itself. That is eliminated from others. That is the explanation of cause and effect. That is the establishment of one's own character. That is because it has the fruit of acceptance and rejection, therefore, it is the entry of all individuals. Because it is said so. If it is said that it is elimination, substance, and thing, then it does not pervade self-character, because there is also the saying "returning from others" and "eliminating from others", and the saying "saying substance and thing to all". If you ask this, there is no fault, because there are two cases where elimination, substance, and thing, etc., which exist in the words of the scripture, exist in meaning and become the object of elimination. General characteristic, general, other elimination, return, determination, mixture, relation, and convention are the same in that they cannot function, because they do not abide in meaning, are not the object of sense perception, are imputed by conceptual thought, and are established by the conceptual thought of other elimination without establishing their own nature. The general is the nature of non-existence. Therefore, it is not the object of sense perception. And, therefore, other elimination has the object of
Chinese
等语。以及“遣返无自性之故”等语。以及“成立为能诠差别”等语。以及“于混合中决断一义时”等语。出自《观系》：“是故一切事物，实无真实之关联。”如是说故。如此一来，如前所说的自相等等，以及总相等是境，分别和无分别则是有境，显现和遮除应知是执持方式。第二，有体相、分类、安立三者。第一，有些人认为，总的体相是：不成其自之众多差别；差别的体相是：汝法是彼，汝法以一体性关联于彼，不成其非汝而为彼法之众多。此立宗与自相矛盾。如总的体相而言，似乎也必须承认唯有自之二差别成立者，是为总。如差别的体相而言，若是总，则似乎必须承认自之三差别必定成立。因为，于执持一差别为所依之时，必须成立差别体相之后面部分。因此，此无有心要，若舍弃真实过失，则会变成赤裸裸的暴露，虽然如此，从我口中怎能说出那样的话呢？因此，不错误的要点是，总的体相是共同显现的假立。分类有：种类总、意义总、集合总三种。第一种的体相是：观待于自之明分诸法，从种类不相同者而遮返的，显现为单一遣返的假立。譬如，于瓶执分别，诸瓶明分从非瓶而返还显现的假立一般。第二种的体相是：于显现恒常一体中迷乱的假立。譬如，于瓶执分别，显现为瓶，而于外境瓶假立一般。第三种的体相是：于众多微尘聚合显现为粗大的假立。譬如，于八微尘聚合假立为瓶一般。差别的体相是：从种类不相同和种类相同者也遮返的，显现为二者集合的假立。譬如，于木执分别，显现为肉的假立一般。因此，若是彼法之差别，则彼法
English
etc. And "because of the absence of inherent existence of the opposite" etc. And "established as expressing distinctions" etc. And "when deciding on one meaning in a mixture" etc. From the Examination of Relations: "Therefore, all things do not have a true connection." Because it is said. Thus, the self-character etc. mentioned earlier, and the general etc. are the object, and conceptual and non-conceptual are the object-possessor, and appearance and elimination should be understood as the manner of grasping. Secondly, there are three: definition, division, and establishment. First, some say that the definition of the general is: its own distinctions are not established; the definition of the distinction is: you are that dharma, you are related to that dharma as one entity, and it is not established that you are not that but are that dharma. This assertion is self-contradictory. According to the definition of the general, it seems that it must be admitted that only two of its own distinctions are established as the general. According to the definition of the distinction, if it is the general, then it seems that it must be admitted that three of its own distinctions are necessarily established. Because, when holding one distinction as the basis, the latter part of the definition of the distinction must be established. Therefore, this has no essence, and if real faults are abandoned, it will become a naked exposure, but how can I say such a thing? Therefore, the key to not being mistaken is that the definition of the general is a common appearance of imputation. The divisions are: genus general, meaning general, and collection general. The definition of the first is: in relation to its own clear aspects, it is an imputation that appears as a single reversal that reverses from different genera. For example, in the conceptualization of grasping a vase, the clear aspects of the vase appear to be reversed from what is not a vase. The definition of the second is: an imputation that is confused as appearing constant and one. For example, in the conceptualization of grasping a vase, it appears as a vase, and it is imputed to the external vase. The definition of the third is: an imputation that appears as coarse in the aggregation of many particles. For example, it is imputed to a vase in the aggregation of eight particles. The definition of the distinction is: an imputation that appears as a collection of two reversals that reverse from different genera and also from similar genera. For example, in the conceptualization of grasping wood, it is an imputation that appears as flesh. Therefore, if it is a distinction of that dharma, then that dharma