Tibetan
གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། བཞི་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་བཅོམ་པའམ་བློས་གཞིགས་པ་ན་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་བཅོམ་པ་ན་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། བློས་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ན་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་པའམ་བློས་གཞིགས་པ་ན་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་འཇུག་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པར། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་པས། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། མི་ནུས་པའི་ཆོས་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པས་གང་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་སུ་རུང་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་ནས་རྣམ་བྱང་རྒྱས་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། གང་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་དང་། གང་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པས། མཐོང་བ་ཡང་དག་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ལྟ་བུའོ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སོ་སྐྱེ་བློའི་དངོས་ཡུལ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མཁས་པ་ཁ་ཅིག མདོ་སེམས་གཉིས་ཆར་གྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གཉིས་
Chinese
各宗派的观点总述 各宗派的观点总述 第四，从本体方面区分，关于二谛，有各宗派的观点总述，以及经部和唯识宗的观点分别阐述两种。第一，有部宗认为，如果分解或用智慧分析时，执著的念头不产生，那就是世俗谛的特征。例如，分解时执著的念头不产生，比如瓶子；用智慧将八微尘一一分开时，执著的念头不产生，比如世间上著名的水。分解或用智慧分析时，执著的念头产生，那就是胜义谛的特征。例如，色处等。如《俱舍论》中所说：“何者被分解，或被智慧分析，若分析后彼念不生，如瓶水般是世俗，胜义则与此相异。”因此这样说。经部宗认为，在胜义上能起作用和不能起作用的法，就是二谛的特征。如“胜义能起何作用”等所说。唯识宗认为，对什么直接执著而使一切烦恼得以增长，那就是世俗谛的特征；对什么直接执著而普遍使清净增长，那就是胜义谛的特征。如《摄集论》中所说：“以何为对境而使一切烦恼增长，此对境即是世俗有。”以及“以何为对境而使清净增长，此对境即是胜义有。”因此这样说。中观宗认为，正确见解的执著方式所执著的对境，那就是胜义谛的特征。例如，圣者相续中的等持的执著方式所执著的对境。虚假见解的执著方式所执著的对境，那就是世俗谛的特征。例如，凡夫心的对境。如《入中论》中所说：“由见真实与虚妄，世间获得二谛性，真实所见即真实，虚妄所见名世俗。”因此这样说。第二，有些智者认为，经部和唯识宗两种观点都认为二谛
English
A General Presentation of the Views of Various Schools A General Presentation of the Views of Various Schools Fourth, distinguishing from the perspective of essence, there are two aspects regarding the two truths: a general presentation of the views of various schools, and a specific presentation of the views of the Sutra and Mind-Only schools. First, the Vaibhashika school believes that when something is broken down or analyzed with wisdom, if the mind of attachment does not arise, that is the characteristic of conventional truth. For example, when broken down, the mind of attachment does not arise, like a pot; when the eight subtle particles are separated by wisdom, the mind of attachment does not arise, like water known in the world. When something is broken down or analyzed with wisdom, if the mind of attachment arises, that is the characteristic of ultimate truth. For example, the sense-sphere of form. As stated in the Treasury of Knowledge: "Whatever is broken down or separated by wisdom, if the mind does not adhere to it, like a pot or water, it exists conventionally; the ultimate exists differently." Therefore, they say this. The Sautrantika school believes that the characteristic of the two truths is that which can function ultimately and that which cannot function. As stated, "What can function ultimately?" etc. The Mind-Only school believes that whatever is directly focused on and allows all afflictions to increase is the characteristic of conventional truth; whatever is directly focused on and pervades the increase of purification is considered the characteristic of ultimate truth. As stated in the Compendium of Topics: "The object that, when focused on, causes all afflictions to increase is conventionally existent." And, "The object that, when focused on, causes purification to increase is ultimately existent." Therefore, they say this. The Madhyamaka school believes that the object grasped by the grasping of correct seeing is the characteristic of ultimate truth. For example, the object grasped by the grasping of equipoise in the continuum of an Arya. The object grasped by the grasping of false seeing is the characteristic of conventional truth. For example, the object of a common person's mind. As stated in the Entrance to the Middle Way: "Through seeing what is real and false, the world obtains the nature of the two truths; what is seen as real is real, what is seen as false is called conventional." Therefore, they say this. Second, some scholars believe that both the Sutra and Mind-Only schools consider the two truths