Tibetan
འི་དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཚེ་ནོར་འོད་ལ་རང་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནོར་འོད་ལ་ནོར་འོད་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཚེ་ནོར་འོད་ལ་གཞན་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནོར་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ལོག་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་ཤེས་དྲངས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་སོང་ནས་ནོར་འོད་ཀྱི་རྟགས་ལས་གཞི་དེར་ནོར་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ལོག་ཤེས་དྲངས་པའི་ཚེ། དེས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་བྱེད་པའང་སྲིད་དེ། ལོག་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནོར་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུག་པས་ནོར་བུའི་མདུན་དུ་སླེབས་པ་ན་ནོར་བུ་མཐོང་བའི་དབང་མངོན་སྐྱེ་ཞིང་ལོག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་ལ་ཡིད་གཏད་པ་ན་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཕྱེད་ནས་ནོར་འོད་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་སུ་འགྱུར་སྲིད་པས་དེའི་ཚེ་སྔར་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནོར་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྒྲོན་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཚད་མ་མིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་ཡུལ་ཐོབ་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀས་འཇུག་ཡུལ་མི་ཐོབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞུང་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ལ་ཁྱད་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་ཀྱི། འཇུག་ཡུལ་ཐོབ་མི་ཐོབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་། སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ནོར་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་བློ་དང་། སྒྲོན་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ལོག་ཤེས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འཇུག་ཡུལ་ཐོབ་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དོན་ལ་རྟོན་པ་དག་གིས་དཔྱོད་མཛོད་ཅིག གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ནམ་ཕྱེད་ལ་ཉིན་ཕྱེད་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་དེས་རང་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་མ་གཏད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་ཁ་ཅིག དུང་དཀར་སེར་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་དུང་གི་ཁ་དོག་ལ་འཁྲུལ་ཡང་དབྱིབས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། ལྗོན་ཤིང་འགྲོར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དེ་ལྗོན་ཤིང་སྡོད་པའི་ཆ་ལ་འཁྲུལ་ཡང་ལྗོན་ཤིང་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། དུང་གི་དབྱིབས་དང་ལྗོན་ཤིང་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་དུང་གི་ཁ་དོག་དང་། ལྗོན་ཤིང་སྡོད་པའི་ཆ་ལ་ཡང་མངོན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག དུང་དཀར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་དེ་དུང་གི་རེག་བྱ་འཇམ་པ་དང་། ལྕི་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། མེ་ཆུའི་ཁ་དོག་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་དེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རེག་བྱ་ཚ་བ་དང་། གཤེར་བ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རིག་བྱ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ལུས་དབང་དོན་མེད་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་དེ་རེག་བྱ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དུང་གི་ཁ་དོག་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འདི་ལ་རེག་བྱ་འདི་དང་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་གཞན་ལས་དུས་མཉམ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་གཞན་དཔོག་པ་རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡིན་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དགག་པ་ནི། ཁ་ཅིག སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པ་ལ་མཛོད་ཕུགས་ཀྱི་བུམ་པར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། སྔ་དྲོའི་བུམ་པ་ལ་ཕྱི་དྲོ་བུམ་པར་འཁྲུལ་ནས་སྔ་དྲོའི་བུམ་པ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་དུས་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། བུམ་པའི་དམར་པོ་ལ་སྣམ་བུའི་དམར་པོར་འཁྲུལ་ནས་བུམ་པའི་དམར་པོར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་གསུམ། སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པ་སོགས་དོན་རང་མཚན་གསུམ་པོ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དོན་རང་མཚན་གསུམ་པོ་དེས་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་རང་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཚད་མར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། བུམ་པའི་དམར་པོ་སྣམ་བུའི་དམར་པོ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ནས་དེ་སྣམ་བུའི་དམར་པོར་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། ཟླ་གཉིས་མེད་པ་ངེས་ཀྱང་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དགག མིན་པ་ལ་ཡིན
Chinese
因为是意的有境识。在没有错乱的时候，宝光是自明量，因为在那时，对于宝光确认为宝光的确定识，是依靠自身的力量引导产生的。在有错乱的时候，宝光是他明量，因为在那时，会引导产生将宝光执著为珍宝的邪见。在引导产生确定识的时候，那本身就进入了执取相的心识中，从宝光的相上，了知在那处有珍宝，从而产生随后的比量。在引导产生邪见的时候，它也可能成为现量和比量的所依。因为通过邪见，为了获得珍宝而奔跑，到达珍宝面前时，会产生见到珍宝的根现量，并且如果信任那个邪见的相续，就会从对境的细微差别中，转变为确定宝光的确定识，所以在那个时候，会像之前一样产生比量。因此，将宝光执著为珍宝的意识，和将灯光执著为珍宝的意识，在是否是量上，也没有差别，因为两者都是非量，是相同的。在是否获得所入境的成办作用上，也没有差别，因为两者都不能获得所入境，是相同的。经文中也说：“如何成办作用有差别？”但并没有说在是否获得所入境上有差别。那么，是怎样的呢？证悟声音无常的比量，和执著声音为常的增益，两者在是否是错乱上没有差别，但在是否是量上是有差别的。例如，将宝光执著为珍宝的意识，和将灯光执著为珍宝的意识，两者在是邪见上没有差别，但在是否成为获得所入境的其他量的所依上，是有差别的。这乃是根本的无上密意，依靠意义的人们，请善加辨别！第二，有些人将半夜错认为白天，认为梦见白天出生的孩子，那个梦的意识对于白天出生的孩子来说，是现量。这也是不合理的，因为白天出生的孩子，并没有从自身方面交付与自身相似的形象。第三，有些人认为，白海螺...
English
Because it is the object-possessing consciousness of the mind. When there is no error, the jewel light is self-cognizing valid cognition, because at that time, the definitive consciousness that ascertains the jewel light as jewel light is induced by its own power. When there is error, the jewel light is other-cognizing valid cognition, because at that time, it induces the wrong view of grasping the jewel light as a jewel. When definitive consciousness is induced, it itself goes into the mind that grasps the sign, and from the sign of the jewel light, it realizes that there is a jewel in that place, and thus a subsequent inference arises. When wrong view is induced, it can also be the basis for direct perception and inference. Because through wrong view, one runs in order to obtain the jewel, and when one arrives in front of the jewel, a sense direct perception of seeing the jewel arises, and if one trusts in that continuum of wrong view, it may change from the subtle differences of the object into a definitive consciousness that ascertains the jewel light, so at that time, an inference arises as before. Therefore, the consciousness that grasps the jewel light as a jewel, and the consciousness that grasps the lamplight as a jewel, do not differ in whether they are valid cognition or not, because both are non-valid cognition and are the same. There is also no difference in whether or not they obtain the object of entry and accomplish the purpose, because both do not obtain the object of entry and are the same. The scripture also says, "How is there a difference in accomplishing the purpose?" But it does not say that there is a difference in whether or not the object of entry is obtained. So, what is it like? The inference that realizes that sound is impermanent, and the imputation of grasping sound as permanent, do not differ in whether they are erroneous or not, but they do differ in whether they are valid cognition or not. For example, the mind that grasps the jewel light as a jewel, and the mind that grasps the lamplight as a jewel, do not differ in being wrong views, but they do differ in whether they are the basis for other valid cognitions that obtain the object of entry. This is the supreme intention of the root text, and those who rely on meaning, please examine it well! Secondly, some people mistake midnight for midday and think that the consciousness of dreaming of a child born at midday is a direct valid cognition for the child born at midday. This is also unreasonable, because the child born at midday does not deliver an image similar to itself from its own side. Thirdly, some people think that a white conch...
Chinese
認為執取的根識將海螺的顏色誤認為是黃色，但對於形狀卻是現量，以及將樹木誤認為是行人的根識，雖然將樹木誤認為是靜止的，但對於樹木的自相卻是現量，這種觀點也是不合理的。如果海螺的形狀和樹木的自相是現量，那麼與這兩者本質相同的海螺的顏色和樹木的靜止狀態也應該是現量。另外，有些人說，執取白海螺的眼識對於海螺的觸感柔軟和沉重是現量，以及看見火和水的顏色的眼識對於這兩者的觸感熱和濕潤也是現量，這種說法是不合理的，因為這樣一來，產生執取所知的事物的識時，身根就變得沒有意義了，因為眼識對於觸感是量。那麼，眼識看見海螺的顏色之後，產生『這個有這種和這種觸感』的想法是怎麼回事呢？那不是現量，因為從其他蘊產生，推斷同時產生的其他蘊，這是以因法推斷的後比量。第二，破斥將是者認為非者：有些人認為，將門後的瓶子誤認為是倉庫裡的瓶子時，執取門後瓶子的眼識是對於境的錯亂，以及將早上的瓶子誤認為是下午的瓶子時，執取早上瓶子的眼識是對於時間的錯亂，以及將瓶子的紅色誤認為是布匹的紅色時，執取瓶子紅色的眼識是對於相狀的錯亂，這三者，門後的瓶子等三個自相都不是現量。這種說法是不合理的，因為這三個自相從自身方面將自相的行相給予這三個識。如果這樣，那麼二月亮的根識也將成為現量了。這是不相同的，因為不可能在確定瓶子的紅色不是布匹的紅色之後，還會產生將其執取為布匹紅色的想法，但是即使確定沒有兩個月亮，產生二月亮顯現的識也是有可能的。第二分為二：破斥將是後比量認為非後比量，以及將非後比量認為是後比量。
English
It is unreasonable to consider the sense consciousness that mistakes the color of a conch for yellow, but is a direct perception of its shape, and the sense consciousness that mistakes a tree for a pedestrian, but is a direct perception of the tree's own characteristic, as valid. If the shape of the conch and the self-characteristic of the tree are direct perceptions, then the color of the conch and the state of the tree, which are of the same substance as these two, must also be direct perceptions. Furthermore, some say that the eye consciousness that grasps a white conch is a direct perception of the conch's smooth and heavy touch, and that the eye consciousness that sees the color of fire and water is also a direct perception of their hot and moist touch. This is unreasonable, because it would make the body sense meaningless in generating the consciousness that grasps the knowable, since the eye consciousness is a valid cognition of touch. So, what is the thought that arises after the eye consciousness sees the color of the conch, saying, "This has this and this touch"? That is not a direct perception, because inferring another simultaneous aggregate from another aggregate, it is an inference based on the cause-property. Second, refuting the perception of what is as what is not: Some say that when mistaking a vase behind the door for a vase in the treasury, the eye consciousness that grasps the vase behind the door is a confusion about the object, and when mistaking a morning vase for an afternoon vase, the eye consciousness that grasps the morning vase is a confusion about time, and when mistaking the red of a vase for the red of cloth, the eye consciousness that grasps the red of the vase is a confusion about the aspect, these three, the vase behind the door and the other three self-characteristics, are not direct perceptions. This is unreasonable, because these three self-characteristics give the aspect of their own self to these three consciousnesses from their own side. If so, then the root consciousness of seeing two moons would also be a direct perception. This is not the same, because it is impossible to have the thought of grasping the red of a vase as the red of cloth after determining that the red of the vase is not the red of cloth, but even if it is certain that there are no two moons, it is possible for the consciousness of the appearance of two moons to arise. The second is divided into two: refuting the perception of what is an inference as what is not an inference, and what is not.