Tibetan
ཤད་ན་མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མཚོ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལ་གསུམ་ལས། མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་པད་མོ་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང་། སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པད་མོ་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་བཤད་དུ་མེད་ལ། མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྦལ་པ་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་ཏུ་མེད་དོ། །འོ་ན་སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྡོང་དུམ་ལྟ་བུ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་མུ་བཞི་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བགྲང་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་མིང་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་མུ་གསུམ་དང་། རྗེས་དཔག་ལ་མུ་གཅིག་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་དུ་པྲ་ཏི་ཨཀྵ་ཞེས་པའི་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་དང་། ཨཀྵ་ནི་དབང་པོ་ལ་འཇུག་པས་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་དཔག་གི་སྐད་དོད་དུ་ཨ་ནུ་མཱ་ཎ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཨ་ནུ་ནི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལ་འཇུག་ཅིང་མཱ་ཎ་ནི་འཇལ་བ་ལ་འཇུག་པས་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་འཇལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་རྗེས་དཔག་ཞེས་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོགས་དགག་པ་དང་། རྗེས་དཔག་གི་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་དང་། ཡིན་པ་ལ་མིན་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། དུས་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག་པ་དགག་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ནོར་བུ་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ནོར་བུ་རང་མཚན་པས་རང་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་མ་གཏད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བློ་རིགས་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ་འགྲེལ་པ་རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ། འཐད་མི་འཐད་སོ་སོར་དཔྱད་པ། སྐབས་དོན་ངོས་བཟུང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཞེད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བཞེད་པ་དང་། ལོག་ཤེས་སུ་བཞེད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱིས་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་རྟགས་ལས་གཞི་དེར་ནོར་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཞེད་དེ། ལྷས་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ལ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློས་མ་ངེས་ཞེས་དང་། ཤཱས་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནའང་ནོར་བུའི་དངོས་པོ་ལ་མི་བསླུ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གཞན་འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་། ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་ནོར་བུའི་འོད་དེ་ལ་ནོར་བུར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱན་མཛད་པ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བཞེད་དེ། རྒྱན་ལས། དེ་ཕྱིར་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནི། །ནོར་བུར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་དུ་ན་མངོན་སུམ་མམ། །ཡང་ན་རྗེས་དཔག་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་དང་། དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་དེ་འདྲ་ཡིན། །མི་བསླུ་བ་ན་ཚད་མ་ཉིད། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་གང་དུ་དོགས། །ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་དོགས་སྤོང་དང་བཅས་པ་གསུངས་ཤིང་། འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀས། དེ་ཉིད་དུ་ན་མངོན་སུམ་མམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་རྗེས་དཔག་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་བློ་འདོད་པའོ་ཞེས་དང་། ཉི་མ་སྦས་པས་ཀྱང་། འོན་ཏེ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འཁྲུལ་པའམ་མ་འཁྲུལ་ཡང་རུང་སྟེ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་མཆོག་གིས་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། མར་མེའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ལོག་ཤེས་སུ་མཚུངས་པས་འཇུག་ཡུལ་ཐོབ་པའི་དོན་མི་བྱེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་འཇུག་ཡུལ་ཐོབ་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཞེད་དེ། འཐད་ལྡན་ལས་ནོར་བུའི་འོད་དང་མར་མེའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལོག་པའི་ཤེས་པ་བསླུ་བ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
Chinese
因为是从海里生出来的，所以叫海生。其中有三种情况：从海里生出来的莲花，有说和用的两种；从旱地里生长的莲花，只有用而没有说；从海里生出来的青蛙，只有说而没有用。那么，像从旱地里生长的树桩一样，为什么不列举没有说和用的第四种情况呢？这没有过失，因为那是不依赖于海生的名称的缘故。同样，现量有三种情况，比量有一种情况。现量的梵语是prati aksha，其中prati是各自，aksha是根，因此依靠各自的根，所以称为现量。其中，前两种现量有说和用的两种，后两种只有用而没有说。对于错误的根识，只有说而没有用。比量的梵语是anumaana，其中anu是后来或之后的意思，maana是衡量，因此通过确立了宗法和确定了关系的后续，来衡量所要证明的事物，因此比量是具有说和用的两种情况。第二，遮破对定义产生错误理解，分为两种：遮破对现量定义的错误理解，以及遮破对比量定义的错误理解。第一种分为两种：遮破将非现量误认为现量，以及遮破将是现量误认为非现量。第一种分为三种：遮破对境的错乱、对时间的错乱以及对相状的错乱而认为是现量。第一种是：有些人认为，将宝石的光芒视为宝石的意识，对于宝石的自相来说是现量的量，这是不合理的，因为宝石的自相并没有从自身赋予相似的相状。对于这是哪种意识进行分析，以及经论中如何解释的道理，分别分析合理与不合理之处，以及确定要点，分为三种。第一种分为认为是比量、认为是现量以及认为是倒识三种。第一种是，拉和夏迦两位认为，通过宝石的光芒的征象，认识到该处有宝石，这是一种比量，因为拉在第一个反驳的论式中，将宝石的
English
Since it is born from the sea, it is called "Sea-born." Among these, there are three cases: a lotus born from the sea has both speaking and application; a lotus born from dry land has application but no speaking; a frog born from the sea has speaking but no application. Then, why isn't the fourth case, like a tree stump born from dry land, which has neither speaking nor application, enumerated? There is no fault, because it does not depend on the name "Sea-born." Similarly, there are three cases for direct perception (pratyaksha) and one case for inference (anumaana). The Sanskrit word for direct perception is "prati aksha," where "prati" means each and "aksha" means sense organ. Therefore, because it relies on each sense organ, it is called direct perception. Among these, the first two direct perceptions have both speaking and application, while the latter two have application but no speaking. Erroneous sense consciousnesses have speaking but no application. The Sanskrit word for inference is "anumaana," where "anu" means later or after, and "maana" means to measure. Therefore, because it measures what is to be proven after establishing the property of the subject and determining the connection, inference is a case with both speaking and application. Second, refuting wrong conceptions about the definition is divided into two: refuting wrong conceptions about the definition of direct perception and refuting wrong conceptions about the definition of inference. The first is divided into two: refuting the conception of something that is not direct perception as direct perception, and refuting the conception of something that is direct perception as not direct perception. The first is divided into three: refuting the conception of confusion about the object, confusion about the time, and confusion about the aspect as direct perception. The first is: Some people think that the mind that apprehends the light of a jewel as a jewel is a valid direct perception of the jewel's own character. This is unreasonable, because the jewel's own character does not impart a similar aspect from its own side. Analyzing what kind of mind this is, how the commentaries explain it, analyzing the reasonable and unreasonable aspects separately, and identifying the key points, are divided into three. The first is divided into three: considering it as inference, considering it as direct perception, and considering it as wrong knowledge. The first is that Lha and Shakya consider that recognizing the presence of a jewel in that place from the sign of the light of the jewel is an inference, because Lha, in the first refutation syllogism, considers the jewel's
Chinese
说“对于宝石的光芒，不会以宝石的念头来确定”等等。所谓“遮遣宗派的第一个论式”，即凡不是量，就不会变成错觉等等。对于宝石的光芒，不会以宝石的念头来确定，即使是错觉，也因为对于宝石的实物不欺骗的缘故，是量。像这样，因为不欺骗的缘故是量，这被称为是量的一般特征，对于将宝石的光芒执着为宝石的念头也同样存在。如果依赖于隐蔽的其他关联事物，那么就会立即被确定为是比量。在这里，宝石的光芒的关联，怎么会从其结果本身对宝石的光芒产生宝石的错觉呢？因此，据说这是从结果的标志产生的比量。第二，庄严者论师师徒认为是现量。在《庄严经论》中说：“因此对于宝石的光芒，以宝石来认识的知识，在那时是现量，或者是确定为比量。”又说：“那是现量，怎么会是那样的错觉呢？如果不欺骗就是量，在错觉与非错觉之间有什么疑惑呢？”这样说了以现量来认定的包含断除疑惑。两种解释都说：“在那时是现量吗？”这是自己的观点。“或者是确定为比量。”这是释迦智的观点。日光隐蔽者也说：“那么，对于宝石的光芒认为是宝石，是什么量呢？那是现量。如果现量怎么会变成错觉呢？那是不真实的，无论是错觉还是非错觉，不欺骗本身就是量。”第三，法胜认为，将宝石的光芒执着为宝石的知识，与将灯火的光芒执着为宝石的知识，两者作为错觉是相同的，虽然在不实现进入之处所要实现的事情上是相同的，但在实现进入之处所要实现的事情上，存在着作为其他量的所依和不作为所依的差别。在《理成》中说，对于宝石的光芒和灯火的光芒认为是宝石，那些作为错误的知识，在欺骗本身上是没有差别的。
English
It is said, "One does not ascertain the light of a jewel with the thought of a jewel," and so on. The so-called "first formulation of refuting the Śās," that which is not valid cognition will not become an illusion, and so on. One does not ascertain the light of a jewel with the thought of a jewel, because even if it is an illusion, it is valid cognition because it does not deceive with respect to the actual jewel. Thus, because it does not deceive, it is valid cognition, which is said to be the general characteristic of valid cognition, and it also exists in the mind that apprehends the light of a jewel as a jewel. If it also relies on other related things that are hidden, then it will immediately be determined as inference. Here, how can the relation of the light of a jewel, from its very result, give rise to the illusion of a jewel in that light of a jewel? Therefore, it is said that it is inference arising from the sign of the result. Second, the Ornamenter, the master and disciples, consider it to be direct perception. In the Ornament it says, "Therefore, for the light of a jewel, the knowledge that knows it as a jewel, at that time is it direct perception, or is it definitely inference?" And it says, "That is direct valid cognition, how could it be such an illusion? If it does not deceive, it is valid cognition, where is the doubt between illusion and non-illusion?" Thus, he spoke of the acceptance of direct perception, including the dispelling of doubt. Both commentaries say, "At that time, is it direct perception?" This is one's own view. "Or is it definitely inference?" This is the view of Śākya-blo. Nyi-ma-sbas-pa also said, "Well then, what is the valid cognition that knows the light of a jewel as a jewel? That is direct valid cognition. If so, how could direct perception become an illusion? That is not true, whether it is an illusion or not, that which does not deceive is valid cognition." Third, Chos-mchog considers that the knowledge that apprehends the light of a jewel as a jewel and the knowledge that apprehends the light of a lamp as a jewel are the same as mistaken knowledge, and although they are the same in not accomplishing the object of entry, there is a difference in that they serve as the basis for other valid cognitions that accomplish the object of entry and do not serve as the basis. In the Tathāgata-utpāda-sūtra, it says that for the light of a jewel and the light of a lamp, those that are known as jewels, as mistaken knowledge, there is no difference in deception itself.