Tibetan
་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་དང་པོ་མེད་དེ། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་རྗེས་དཔག་དེ་རྗེས་དཔག་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་སོང་བའི་ཚེ་རྗེས་དཔག་དེ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྗེས་དཔག་དེ་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་དུ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་གཉིས་པ་ཡང་མེད་དེ། བྱེ་བྲག་ཤ་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན། ཤིང་ཙམ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། ཤ་པ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན། ཤིང་ཙམ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག ཚད་མ་ལ་མངོན་སུམ། རྗེས་དཔག ལུང་ཚད་མ་གསུམ་སུ་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་དེའི་སྟེང་དུ། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མ་དང་བཞིར་གྲངས་ངེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག དེའི་སྟེང་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་སོགས་གྲངས་མང་དུ་འདོད་ན་འདིར་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཅིང་གནོད་བྱེད་མེད་པ་དང་། གྲངས་གཞན་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། མདོར། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག །ཚད་མའོ་མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱ། །ཞེས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཙམ་ཞིག་གསུང་ཅིང་། དེ་ཉིད་འདིར། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས། རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་བ་དང་། མི་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཉིས། ཡུལ་ཅན་སྒྲའི་སྒོ་ནས་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཡིན་པ་གཉིས། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་། རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་སྣང་ཡུལ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ནི་གང་། ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ། ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། །ཞེས་སོགས་སོ། སྤྱི་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་མེད་ཅིང་། དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་རང་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་དངོས་མིན། །ཞེས་སོགས་སོ། །རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་གཞལ་བྱ་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་ན་ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཁྱབ་སྟེ། གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་ལ་ཚད་མ་གཉིས་འཇལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་གཉིས་ཆར་གྱི་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་། འཇུག་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དང་། ལྐོག་གྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། མངོན་གྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་མངོན་སུམ་དང་། དེའི་སྣང་ཡུལ་རང་མཚན་དང་། ལྐོག་གྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་རྗེས་དཔག་དང་། དེའི་སྣང་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས། །ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གྲངས་ཉུང་བའི་གནོད་བྱེད་མེད་པ་དང་། གྲངས་མང་བའི་གནོད་བྱེད་མེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། ཚད་མ་ལ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་མི་འཐད་དེ། ཚད་མ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་པ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་མདོར་སྐབས་འདིར་མ་གསུངས་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་གྲངས་གཞན་འགོག་པ་ལ་གྲངས་མང་ཉུང་གཉིས་ཀ་འགོག་དགོས་པར་དགོངས་ནས་འདིར་ཁ་བསྐང་བ་ནི། མེད་པ་གཞལ་བྱ་མིན་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཅེ་ན་ཁོ་བོའང་འདོད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བྱེ་བྲག་པ་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་མི་འཐད་དེ། ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་འགོག་པ་ལ། མདོར། དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་ཕྱིར་ཚད་མ། །གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང་ཤིང་། དེའི་དོན་འདིར་ཡང་། སྐྱོན་འདི་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་དེ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ནི། མདོར། ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་དྲན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་དོན་འདིར་ཡང་། སྐད་ཅིག་སོ་སོར་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་གྲངས་གཞན་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལ། ཚད་མ་ལ་གྲངས་གཞན་དགག་པ་དང་། གྲངས་གཞན་ལ་ཚད་མ་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མངོན་སུམ་གཅིག་པོར་འདོད་པ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་། དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་གནོད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། རྣམ་ངེས་ལས། ཚད་དང་ཅིག་ཤོས་གཅིག་བཞག་དང་། །གཞན་བློ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །གཞན་དག་འགོག་པར་བྱེད་ཕྱིར་ཡང་། །ཚད་མ་གཞན་ནི་སྲིད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་འགལ་འབྲེལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་པས་དེ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་རྗེས་དཔག་ཚད་མར་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་། མངོན་སུམ་ཡང་ནི་དོན་མེད་ན། །མི་འབྱུང་བ་ལ་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ལ་ཚད་མ་དགག་པ། ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་བློ་ལ་ཚད་མ་དགག་པ། ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་ལ་ཚད་མ་དགག་པ། དེ་ཚུལ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་དེ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཚད་མ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་ན། དེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་རྟགས་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་དཔོག་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་དཔོག་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱི་ཚིག་འཁྲུལ། སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིག་རྟོགས་པར་དཀའ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། སྒྲ་རྣམས་དངོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེའི་རྟེན་གཞི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཆོས་ཅན། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་། མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། དེ་དག །སྨྲ་པོའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ནི། སྨྱོ་གཉིད་གོམས་དང་རྗེས་ཟློས་ནོར། །ཅེས་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་བྲལ་གྱི་ཚིག་དགོས་པར་བཞེད་ཀྱང་བརྗོད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་བརྗོད་འདོད་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་དགོས་པ་མངོན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚིག་ལ་ཀུན་སློང་མེད་པས་མ་ངེས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་སློང་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པས་
Chinese
如果问为什么呢？第一个过失是没有的，因为，以境为缘而有差别之理的那个比量，在比量上自证现量已经生起的时候，那个比量不是以境为缘而安立为自证现量的，因为，那时比量不被安立为比量的境的缘故。第二个过失也是没有的，如果差别是与夏巴（树叶）的体性相同，那就必须与仅仅是树的体性相同，但是，如果夏巴（树叶）的体性是相异的，那就不一定与仅仅是树的体性相异的缘故。第五个问题是：自宗有些，认为量是现量、比量、圣教量三种确定，月称论师在它的上面，加上譬喻衡量之量而确定为四种，而外道有些，在它的上面加上义势所成和无事之量等，认为量有很多种，那么这里确定为现量和比量两种的理由是什么呢？对于这个，确定为两种有成立的理由并且没有违害，而认为其他的量，没有成立的理由并且有违害，共有四点。第一点是：在经中说：“现量以及随后的比量，是量的二种体性所衡量。”这样仅仅说了确定量为二种的成立理由是所衡量的事物确定为两种。同样在这里说：“所衡量的事物是两种的缘故，量是两种。”这样说了。对于成立这个道理，有成立宗法和成立周遍两种，第一点是：所衡量的事物确定为自相和共相两种，从结果的角度来说，有能起作用和不能起作用的两种法，从自己的本体的角度来说，有相同共同的和不相同不共同的两种法，从有境声音的角度来说，有能诠之声的真实的所诠和不是所诠的两种，从有境识的角度来说，有分别的显现境和无分别识的显现境两种确定的缘故。能起作用和不能起作用的缘故，等等这样显示。那么，自相和共相两种的体相是什么？本体是怎样的？区分开来的意义是什么呢？这两个真谛就是体相，能起作用的胜义谛是什么等等。共相的体性在事物中是不存在的，而在事物中存在的是自相。
English
If asked why, the first fault is not there, because, that inference of the reason that difference depends on the object, when self-cognizance direct perception has arisen on the inference, that inference is not established as self-cognizance direct perception depending on the object, because, at that time the inference is not established as the object of the inference. The second fault is also not there, if the particular is the same nature as the shapa (leaf), then it must be the same nature as just the tree, but, if the nature of shapa (leaf) is different, then it does not necessarily have to be different from the nature of just the tree. The fifth question is: Some of our own schools believe that valid cognition is definitely three types: direct perception, inference, and scriptural valid cognition. Master Chandrakirti added example-measuring valid cognition on top of that, making it four types. And some outsiders add meaning-implication and non-existent valid cognition on top of that, believing that there are many types of valid cognition. So what is the reason for definitely determining that there are only two types here, direct perception and inference? For this, there is a reason to establish that it is definitely two types and there is no harm, and for believing in other types, there is no reason to establish it and there is harm, there are four points. The first point is: In the sutra it says, "Direct perception and subsequent inference are the two characteristics of valid cognition that are measured." In this way, it only says that the reason for establishing that valid cognition is definitely two types is that the things to be measured are definitely two types. Similarly, here it says, "Because there are two things to be measured, there are two valid cognitions." In this way it is said. To establish this principle, there are two things: establishing the property of the subject and establishing pervasion. The first point is: The things to be measured are definitely two types: self-character and general-character. From the perspective of results, there are two qualities: the ability to perform a function and the inability to perform a function. From the perspective of one's own entity, there are two qualities: similar commonality and dissimilar non-commonality. From the perspective of the object-possessor sound, there are two types: the actual object to be expressed of the expressing sound and the non-object to be expressed. From the perspective of the object-possessor consciousness, there are definitely two types: the appearing object of conceptual thought and the appearing object of non-conceptual consciousness. The reason for being able to perform a function and not being able to perform a function, etc., shows this. So, what are the characteristics of the two types, self-character and general-character? What is the nature? What is the meaning of distinguishing them? These two truths are the characteristics, what is the ultimate truth that can perform a function, etc. The nature of the general characteristic does not exist in things, and what exists in things is the self-character.
Chinese
“所诠即彼非实事。”等等。从安立自相唯一之方式而分自共相二者，即“自之体性一所量。”等等。第二，成立周遍是，若所量决定为二，则量决定为二所周遍。谓所量自相唯一，二量于能量之位而转时，二者之转境唯是自相，然于悟入彼转境之方式上，有现前悟入之方式与隐蔽悟入之方式二者。其中，现前悟入之识是现量，及其显现境是自相；隐蔽悟入之识是比量，及其显现境是共相之故。即“由何事物之功能。”等等。第二，于无有数少之妨害与无有数多之妨害者二者中，初者是，顺世外道说：量于现比二数决定不应理，以量决定唯是现量之故，谓比量非量。欲遮彼宗之论典，于此未明说，然论师意谓，于遮止异数时，必须遮止数多与数少二者，故于此补足说：“无者非所量之故，若谓唯一我亦许。”等等。第二，于此，胜论师与正理派等说：量于二数决定不应理，以悟入色无常之识，彼虽是量然非摄于现比二者之故。欲遮彼说，于彼经中说：“是故极成故为量，余者非有。”，其义于此亦说：“此过不成过失故。”等等。数论师等，谓认识之识，是未摄于二量之蕴聚第三者，欲遮彼宗，于彼经中说：“重重了知亦非有，穷尽成彼念等同。”，其义于此亦说：“刹那各异故。”等等。第二，于异数之安立无有成立因且有妨害者上，有于量遮止异数与于异数遮止量二者。初者是，顺世外道以比
English
"The object to be expressed is not the reality itself." etc. The division into self and common characteristics is based on the way of engaging with the unique self-characteristic, which is "The self-characteristic is the single object to be measured." etc. Secondly, establishing pervasion is that if the object to be measured is determined as two, then the valid cognition is pervaded by being determined as two. That is, when the object to be measured, the unique self-characteristic, is engaged by the two valid cognitions as the means of measurement, the object of engagement for both is only the self-characteristic. However, in the way of realizing that object of engagement, there are two ways: the way of realizing it directly and the way of realizing it indirectly. Among them, the mind that realizes it directly is direct perception, and its object of appearance is the self-characteristic; the mind that realizes it indirectly is inference, and its object of appearance is the common characteristic. That is, "From what thing's function." etc. Secondly, among the two, the absence of harm from a small number and the absence of harm from a large number, the first is that the Lokayata says: It is not reasonable to determine the number of valid cognitions as two, direct perception and inference, because valid cognition is determined to be only direct perception, because inference is not a valid cognition. Although the scriptures that refute that assertion are not explicitly stated here, the teacher intends that when refuting other numbers, it is necessary to refute both large and small numbers, so he supplements here by saying: "Because the non-existent is not the object to be measured, if you say it is one, I also accept it." etc. Secondly, here, the Vaisheshika and the Naiyayikas etc. say: It is not reasonable to determine the number of valid cognitions as two, because the mind that realizes that color is impermanent, although it is a valid cognition, is not included in the two, direct perception and inference. To refute that statement, it is said in that sutra: "Therefore, because it is extremely established, it is a valid cognition, the others are not existent.", and its meaning is also said here: "This fault does not become a fault." etc. The Samkhyas etc., who say that the mind of recognition is a third aggregate that is not included in the two valid cognitions, to refute that assertion, it is said in that sutra: "Repeatedly knowing is also not existent, it becomes exhausted like memory etc.", and its meaning is also said here: "Because each moment is different." etc. Secondly, on the basis that the establishment of other numbers has no proof and has harm, there are two: refuting other numbers in valid cognition and refuting valid cognition in other numbers. The first is that the Lokayata uses inference to