Tibetan
ག་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གཟུང་བ་དང་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་ཅིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་ཅིང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་རྒྱུན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུང་བའི་ཡུལ་ནི་ཐ་དད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་མིན་ཏེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་དེར་ཞེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང་། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པས་གཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུན་ཡུལ་དུ་བྱེད་ལ། དེའང་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཞེན་པར་བྱ་བའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་དང་། རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཞེན་ཡུལ་དང་གཟུང་ཡུལ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། གཟུང་ཡུལ་ལ་ཡང་དོན་སྤྱི་དང་རང་མཚན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེའི་དགོངས་པ་ལ་བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་གཟུང་ཡུལ་ལ་དོན་རང་མཚན་དང་། དོན་སྤྱི་དང་། མེད་པ་གསལ་བ་གསུམ་དུ་བཞེད་ཅིང་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྟོག་མེད་འཁྲུལ་པ་གསུམ་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལ་ཞེན་ཡུལ་མེད་པས་གཟུང་ཡུལ་དང་འཇུག་ཡུལ་གཉིས་ཡོད། རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་བཞི་ཆར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་ཡུལ་དང་གཟུངས་ཡུལ་གཉིས་པོ་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་གཉིས་ལ་གཟུངས་ཡུལ་ཡོད་པ་འགོག་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ནི་འཁྲུལ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཆོས་ཅན། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པར་ཐལ། བཟུང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་བཞིན་དུ་གཟུང་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙན་ན། མི་འཐད་དེ། ཐག་ཁྲ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཐག་ཁྲ་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པའི་དབང་ཤེས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྗེས་སུ་འདི་ནི་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན། དང་པོ་ནི། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་དཔེར་མི་རུང་ལ། ཕྱི་མ་ནི་གཟུང་ཡུལ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
因为那是不合理的缘故，所以宣说了意义的差别。在（此句）的注释中，导师法胜说，识的对境有两种，即所取和所执。分别念是执著于增益的自性，并且确定与其相似的自相。根识是执著于刹那，并且由它的力量所生的确定，是确定见到那个刹那的相续。对此，所取的对境不是以差别而进入的对境，因为两者都是进入在那里所执的自相的对境的缘故。然而，由现量的力量所生的确定，是将所取的刹那的相续作为对境，并且那也是必须确定的意义，因此现量和比量对于所执的进入的对境是没有差别的。因此，无分别现量和分别念两者都有所执境和所取境，并且所取境也有总义和自相。对于那个观点，西藏早期的人们认为，所取境有义自相、义共相和无有显现三种，并且它们的有境也有现量、分别念和无分别错乱三种。然而，现量没有所执境，因此有所取境和进入境两种。分别念具有全部四种境。第二，将显现境和所取境两者作为同一个意义，从而遮止分别念和无分别错乱识两者具有所取境。大自在者说了两种理性的主要内容，第一是，两种错乱识，是法，应成非错乱识，因为是具有所取境的识的缘故。如果说不遍，就像将花绳执为蛇的意识一样，因为有取境，所以是错乱识。那是不合理的，执著花绳的意识，是指将花绳作为所取义的根识，还是指在那之后认为这是蛇的分别念？前者是非错乱识，因此不能作为错乱识的例子，后者是因为没有所取境的缘故而是错乱识。
English
Because that is unreasonable, the difference of meaning is explained. In the commentary on this (sentence), the teacher Dharmashreshtha says that the objects of consciousness are of two kinds, namely the apprehended and the adhered to. Conceptual thought grasps the nature of superimposition, and it is precisely the determination of its own characteristic similar to it. Sense consciousness grasps the moment, and the determination arising from its power is the determination that the continuum of that moment is seen. Therefore, the object of the apprehended is not the object that enters with difference, because both enter only into the object of their own characteristic that is adhered to there. However, the determination arising from the power of direct perception makes the continuum of the moment that is apprehended the object, and that is also the meaning that must be determined, so there is no difference in the object of entry to be adhered to by direct perception and inference. Therefore, both non-conceptual direct perception and conceptual thought have both adhered objects and apprehended objects, and the apprehended object also has both general meaning and self-characteristic. Regarding that view, the early Tibetans considered that the apprehended object has three types: the self-characteristic of meaning, the general meaning of meaning, and the non-existent appearance, and their possessors are also three types: direct perception, conceptual thought, and non-conceptual delusion. However, direct perception has no adhered object, so it has two types: apprehended object and entering object. Conceptual thought has all four objects. Second, by making the appearing object and the apprehended object the same meaning, it prevents both conceptual thought and non-conceptual deluded consciousness from having apprehended objects. The great lord spoke of two main points of reasoning, the first is that the two deluded consciousnesses are phenomena, and it follows that they are non-deluded consciousnesses, because they are consciousnesses with apprehended objects. If it is said that it is not pervasive, like the mind that perceives a variegated rope as a snake, because it has an apprehended object, it is a deluded consciousness. That is unreasonable, does the mind that grasps the variegated rope refer to the root consciousness that takes the variegated rope as the apprehended meaning, or does it refer to the conceptual thought that subsequently thinks this is a snake? The former is a non-deluded consciousness, so it cannot be used as an example of a deluded consciousness, and the latter is a deluded consciousness because it has no apprehended object.
Tibetan
རིགས་པ་གཉིས་པ་ནི། དོན་སྤྱི་དང་མེད་པ་གསལ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། མཐོང་རུང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་མཐོང་རུང་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མཐོང་རུང་གི་དོན་ཡིན་ཡང་། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་སྟེ། ནང་གི་ལུས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ནང་གི་ལུས་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བཅས་པས་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་རུང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དོན་སྤྱི་དང་མེད་པ་གསལ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། རང་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ། །གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད། །ཅེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། ལྷས། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དུས་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟ་འཛིན། །ཞེ་ན་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པའི། །རྒྱུ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བར་ཤེས། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར་ལྷས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཤེ་ན་རིགས་པ་ཤེས་པས་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བར་ཤེས། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པའི། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པ་སྟེ། རང་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ཅེས་དང་། རྣམ་ངེས་ལས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མིན་ལ་རྒྱུ་མིན་པ་ནི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་མངོན་སུམ་ལ་ཞེན་ཡུལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་དེ་ཞེན་བློ་མིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཐད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཞེན་ཡུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་ཞེས་པ་ཡང་རུང་མོད་ཀྱི་དེང་སང་ཞེན་ཡུལ་ཡོད་པ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ནི་མི་མཚུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་དེ་འཇལ་བྱེད་མིན་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྒྲ་འཇལ་བྱེད་མ་ཡིན་ན། སྒྲའི་ཡུལ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱིས་རང་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་འོག་ཏུ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།། །།གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཡུལ་དུ་བྱས་
Chinese
第二种理路是：共相和无遮显现二者，作为有法，应当被安住在可见之境的其他补特伽罗也能见到，因为是从自己的有境之识异体的可见之境的缘故。如果说，即使是可见之义，其他补特伽罗也见不到，如同内在之身一样，那么这也是不合理的，因为内在之身是有遮蔽的，因此即使存在也是不可见的缘故。此外，共相和无遮显现二者，作为有法，应当是能为自执现量创造自类之相的因，因为是从识异体的所取境的缘故。这是周遍的。如《释量论》中说：“除因之事物，无余称为所取。”其释文中，天神说：“如此能安立之因即是境。”又说：“以异时如何执？若谓以理智，能立识之相，于彼因当知。”其释文中，天神说：“除因之差别外，无有所取。若问何者，则以理智知因即是所取。何者耶？能立识之相，于有境之识能立自之相，即能生自类之果——识，唯此应取为境，余者非也。”这是总结之语。又如《定量论》中说：“随行与不随行，非因亦非境。”因为这样说的缘故。教师法胜认为现量有耽著境是不合理的，因为现量不是耽著心之故。如果说，对于能诠之声，也同样没有耽著境，那么“耽著之所诠”的名称是合理的，但“声有耽著境”的名称是不合理的，这样说也可以，但现在如果像有耽著境一样，那么这也是不相同的，如果现量不是能量，那么现量没有境是不周遍的，因为声音不是能量，声音没有境是不周遍的缘故。现量确定自境，将在下文遮破。第二，建立自宗有五：境所作
English
The second reasoning is: both the universal and the unblocked appearance, as the subject, should be seen by other individuals who are situated in a visible realm, because they are visible realms that are different substances from the consciousness that possesses their respective objects. If it is said that even if it is a visible object, it is not seen by other individuals, like the inner body, then that is also unreasonable, because the inner body is obscured, and therefore, even if it exists, it is not visible. Furthermore, both the universal and the unblocked appearance, as the subject, should be the cause that creates the appearance of its own kind for the self-grasping direct perception, because it is the object of apprehension that is a different substance from consciousness. This is pervasive. As it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Except for the entity of the cause, there is nothing else called the apprehended." In its commentary, the god said: "Thus, the cause that can establish is the object." And: "How does it apprehend with different times? If you say with reasoning and knowledge, it can establish the appearance of consciousness, and the cause should be known as the apprehended." In its commentary, the god said: "Other than the distinction of the cause, there is nothing called the apprehended. If you ask what it is, then with reasoning and knowledge, the cause itself is known as the apprehended. What is it like? It can establish the appearance of consciousness, it can establish its own appearance for the consciousness that possesses the object, that is, it can generate the result of its own kind—consciousness, only this should be taken as the object, and others are not." This is the concluding statement. Also, as it is said in the Treatise on Valid Cognition: "What follows and does not follow, is not a cause and is not an object." Because it is said so. Teacher Dharmakirti's assertion that direct perception has an object of attachment is unreasonable, because direct perception is not an attaching mind. If it is said that the expressive sound also does not have an object of attachment, then the term "the expressed of attachment" is reasonable, but the term "sound has an object of attachment" is unreasonable. Saying this is also acceptable, but now, if it is like having an object of attachment, then it is not the same, if direct perception is not a valid means of cognition, then it is not pervasive that direct perception does not have an object, because sound is not a valid means of cognition, it is not pervasive that sound does not have an object. The determination of its own object by direct perception will be refuted below. Second, establishing one's own system has five aspects: object made