Tibetan
་ཅེས་པའི་ངག་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ཞར་ལ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། ཁྱད་གཞི་རྐྱང་པའི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་དང་། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་བའི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བུམ་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་གསུམ་ཆར་ཚང་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་བྱས་པ་དེ་སྒྲ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། མཉན་བྱ་དེ་སྒྲ་ལ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། མཉན་བྱ་དེ་སྒྲ་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་ཆོས་སོ་སོ་དང་སྦྱར་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་ཚེ་གསུམ་ཀ་ཚང་བ་ཅིག་དགོས་ཏེ། མཚན་མཚོན་རྣམ་དག་ཡིན་ན། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མཉན་བྱ་དེ་སྒྲ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡིན་ན། མཉན་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིས་མ་ཁྱབ་པ་སེལ་ལོ། །དེ་སྒྲ་ལ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མ་ཡིན་ན། མཉན་བྱ་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེལ་ལོ། །དེ་སྒྲ་ལ་མི་སྲིད་པའི་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ཏེ། མཉན་བྱ་དེ་སྒྲའི་མཚན་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་མི་སྲིད་པ་སེལ་ལོ། །འདི་ནི་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གླང་གི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དང་། གཞན་དོན་སྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོའི་དོན་སོགས་ཆོས་ལྔ་ཚང་བ་བཞག་པ་ལ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆེས་མི་སྲིད་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་སྤོང་བ་མཛད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་པཎྜི་ཏས། མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆེས་མི་སྲིད་གསུམ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྤྱི་སྐྱོན་ཡིན། །སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་གཅོད་ཀུན། །གསུམ་པོ་འདི་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྣམ་གཅོད་གསུམ་ཡང་མི་འགལ་བ་ནི་གནད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དོན་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོར་མེད་པར་བསྟན་པ། གཞི་མེད་ལ་འཁྲུལ་ནས་བརྡ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ། གཞི་མེད་ལ་བརྡ་སྦྱར་བས་རང་མཚན་ཐོབ་པའི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོར་མེད་དེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དོན་རང་མཚན་དང་། ཤེས་པ་རང་མཚན་དང་། དོན་སྤྱི་དང་། སྒྲ་སྤྱི་དང་བཞིར་འདུས་པ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི། དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཅིང་། ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་རྣམ་པ་དེ་བུམ་པར་མེད་ཀྱང་བུམ་པར་འཁྲུལ་ནས་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་འདི་མ་ཟིན་པར་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་བརྗོད་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་དཔལ་ལྡན་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་གནད་ཀྱང་འདིར་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བས་རང་མཚན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྡའི་དུས་སུ་ཡང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་བརྡ་སྦྱོར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་གང་རུང་ཅིག་ཐོབ་པ་གང་ཞིག སྒྲོ་བཏགས་ལ་ཐོབ་རྒྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་འདི་ཡང་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཆོས་གཉིས་གཅིག་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། །ལྡོག་ལ་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས། །ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ལོག་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ན་འདི་མི་གོ་བའི་དོན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་དངོས་པོའི་སྤྱི་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པ་སྤོང་བ་སོགས་ལྔ་གསུངས་པ་ནི་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་གཞུང་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དངོས་པོར་མེད། །ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་རང་མཚན་ཡིན། །དེ་ཡང་འཆད་ཚེ་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་ཚེ། །གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཞུགས་པས་རང་མཚན་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ༈ །། འབྲེལ་པ་དང་འགལ་བའི་རྟོགས་ཚུལ། བཞི་པ་འབྲེལ་པ་དང་འགལ་བའི་རྟོགས་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་བའི་རྣམ་བཞག་དང་། འགལ་བའི་རྣམ་བཞག་གོ །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་ལ་འབྲེལ་པ་དགག བློ་ངོར་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ། འབྲེལ་པ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། སོ་སོར་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་ལ་ཡང་དོན་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ། དངོས་མེད་ལ་ཡང་དོན་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་རང་གཞན་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང་རང་ནི་གཞན་ལ་མ་འདྲེས་པར་གནས། གཞན་ནི་རང་ལ་མ་འདྲེས
Chinese
就像“是”这个词一样。第三，顺便确定所说之义的三种区分，分为仅以所区分之基的区分三种，以及所区分之基与所区分之法的结合的区分三种。第一种，一个瓶子上就具备了这三种区分。第二种，有些人认为“已做”对于声音来说是不具的区分，“可听”对于声音来说是具有他性的区分，“可听”对于声音来说是不存在的区分，这样与各自的区分之法相结合。但是，与一个区分之法相结合时，必须具备三种区分，因为如果是名称与所指完全纯净，就必须具备所说之义的三种区分。那么，如何具备呢？“可听”对于声音来说是不具的区分，因为如果是声音，就必须是可听的。这消除了不遍。它是声音的具有他性的区分，因为如果不是声音，就必须不是可听的。这消除了过遍。它是声音的不存在的区分，因为可听在声音的所有基上都存在。这消除了不存在。这是陈那（梵文：Dignāga）父子的观点，陈那的名称的定义是无欺骗的意识，以及为他者利益而努力的正确的定义的本质等五法具备。法称（梵文：Dharmakīrti）消除了不遍、过遍、不存在这三种过失。其意义，大自在班智达说：“不遍、过遍、不存在，是定义的共同过失。声音和意义的所有区分，除了这三种之外没有其他的。”因此，就像能诠之声的三种区分不相违一样，所说之义的三种区分也不相违，这是需要理解的关键。第三，为了确定其意义，有三点：揭示声音的直接所说在事物中不存在；在无基上迷惑而进行约定俗成的行为；以及在无基上进行约定俗成而获得自相的合理性。第一，声音的直接所说在事物中不存在，因为所有所知都归结为事物自相、意识自相、意义总相和声音总相四种。前两种不是直接所说，后两种是不存在的。第二，对于意义，外
English
Like the word "is." Third, incidentally identifying the three distinctions of the meaning of what is said, divided into three distinctions based solely on the distinguished base, and three distinctions combining the distinguished base and the distinguished attribute. The first is that a single vase possesses all three distinctions. The second is that some consider "done" to be a non-inherent distinction for sound, "audible" to be a other-inherent distinction for sound, and "audible" to be a non-existent distinction for sound, thus combining with their respective distinguishing attributes. However, when combined with a single distinguishing attribute, it is necessary to have all three distinctions, because if the name and the named are completely pure, it is necessary to have the three distinctions of the meaning of what is said. So, how are they possessed? "Audible" is a non-inherent distinction for sound, because if it is sound, it must be audible. This eliminates non-pervasion. It is an other-inherent distinction for sound, because if it is not sound, it must not be audible. This eliminates over-pervasion. It is a non-existent distinction for sound, because audibility exists on all bases of sound. This eliminates non-existence. This is the view of Dignāga and his son, where Dignāga's definition of name is a non-deceptive consciousness, and the definition of a correct object of proof for the benefit of others is the essence of reality, etc., possessing five qualities. Dharmakīrti eliminated the three faults of non-pervasion, over-pervasion, and non-existence. The meaning of which, the great master Paṇḍita said: "Non-pervasion, over-pervasion, non-existence, are common faults of definitions. All distinctions of sound and meaning, there are no others besides these three." Therefore, just as the three distinctions of the expressing sound are not contradictory, the three distinctions of the meaning of what is said are also not contradictory, which is the key to understand. Third, to ascertain its meaning, there are three points: revealing that the direct meaning of sound does not exist in things; the way of being deluded about a baseless thing and making conventional agreements; and the rationality of obtaining self-character by making conventional agreements on a baseless thing. First, the direct meaning of sound does not exist in things, because all knowables are summarized into four: the self-character of things, the self-character of consciousness, the general character of meaning, and the general character of sound. The first two are not direct meanings, and the latter two are non-existent. Second, for meaning, external
Chinese
即使实际上并非如此，心识也会错误地将外境视为真实，而这正是约定的作用。由于无始以来的习气，心识本身就会产生错觉，例如，听到“瓶子”这个词，就会产生瓶子的显现，即使这个显现并非瓶子本身，也会误以为是瓶子，并约定说“这是瓶子”。如果不理解这个关键点，内外宗派的论者就会像前面所说的那样，对所诠释的对象产生许多不同的认知方式。吉祥法称父子的精微理路的关键也体现在这里。第三，通过将显现和概念混淆为一，就能获得自相。因为在约定的时刻，也是将显现和概念混淆为一来进行约定；在运用名称的时刻，也是将显现和概念混淆为一来进行使用的。因此，无论如何都能获得自相，因为虚构是无法获得自相的。这个关键点，文殊上师也曾说过：“二法一体不可能，反体上无自性，仅由说反体，成立颠倒物。”因此，如果具有善缘，不可能不理解这个道理。第三，驳斥争论，包括驳斥认为事物共相是所诠释的对象等五种观点，这将在《理智宝藏论》的宗义部分进行阐述。 真实的所诠释对象，言说方式并非真实存在；执著的所诠释对象，言说方式是自相。在讲解时是这样，但在运用时，会混淆为一，从而获得自相。这是总结性的偈颂。关于所诠释对象和言说方式的认知方式已经阐述完毕。 关系和相违的认知方式 第四，关系和相违的认知方式分为两种：关系的建立和相违的建立。首先，关系分为三种：遮破事物上的关系，建立心识上的关系，以及阐述确定关系的量。首先，遮破关系分为一般遮破和个别遮破两种。首先是一般遮破：事物上没有关系，因为在实物上没有成立事物上的关系，在非实物上也没有成立事物上的关系。首先，实物上成立，因为实物可以明确区分为自和他，自体不与他者相混，他者也不与自体相混
English
Even though it is not actually the case, the mind mistakenly takes external objects as real, and this is the function of convention. Due to beginningless habits, the mind itself is deluded, for example, hearing the word "vase" gives rise to the appearance of a vase, and even though this appearance is not the vase itself, it is mistaken for a vase, and it is agreed that "this is a vase." If this key point is not understood, proponents of internal and external tenets will have many different ways of recognizing the objects to be expressed, as mentioned earlier. The key to the extremely subtle reasoning of the glorious Dharmakirti and his son is also evident here. Third, by confusing appearance and concept as one, one can obtain self-character. Because at the time of convention, appearance and concept are confused as one to make the convention; at the time of using names, appearance and concept are also confused as one to use them. Therefore, one can obtain self-character in any case, because fabrication cannot obtain self-character. This key point was also stated by Jamyang Lama: "Two dharmas cannot be one, and there is no self-nature on the reverse. By merely stating the reverse, the inverted object is established." Therefore, if one has good fortune, it is impossible not to understand this meaning. Third, refuting arguments, including refuting the view that the generalities of things are the objects to be expressed, etc., will be explained in the section on tenets in the Treasury of Reasoning. The actual object to be expressed, the way of speaking is not actually existent; the object to be expressed by clinging, the way of speaking is self-character. It is like this when explaining, but when using, it will be confused as one, thus obtaining self-character. This is the concluding verse. The way of understanding the object to be expressed and the way of speaking has been explained. The way of understanding relationship and contradiction Fourth, the way of understanding relationship and contradiction is divided into two: the establishment of relationship and the establishment of contradiction. First, relationship is divided into three: negating relationship on things, establishing relationship on the mind, and explaining the valid cognition that determines relationship. First, negating relationship is divided into two: general negation and individual negation. First is general negation: there is no relationship on things, because the relationship on things is not established on real things, and the relationship on things is not established on non-real things. First, it is established on real things, because real things can be clearly distinguished into self and other, and the self does not mix with the other, and the other does not mix with the self.