Tibetan
་གཞན་སེལ་ལ་ཁ་ཅིག གཞུང་དེས་བ་ལང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་བ་ལང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལ་བ་ལང་རང་མཚན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བློའི་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་དེས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་བ་ལང་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་བཟུང་རྣམ་དེ་ལ་བང་གི་བློའི་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་ཏེ། ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དེ་བ་ལང་རང་མཚན་པ་ལ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསྟན། བར་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྣང་རྟགས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བསྟན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་པས་བ་ལང་རང་མཚན་འཐོབ་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟེ། རང་བཞིན་དེ་འཛིན་རྣམ་རྟོག་བློ། །དོན་མེད་ཀྱང་དེ་དོན་ཅན་འདྲ། །དེ་ཡི་འབྲས་ཅན་མིན་དོན་ལ། །ཐ་དད་མཐར་ཐུག་སྐྱེ་བ་གང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པས་ནི་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་རང་མཚན་ཡིན་པར་མ་ཟད་བློའི་གཞན་སེལ་ཡང་རང་མཚན་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །ཐར་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྟོག་གེའི་སྐད་ལས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་དོན་ནི་སེལ་བ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་རིགས་མི་མཐུན་གཞན་བསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་བློའི་རྣམ་པ་ཡང་སེལ་བ་སྟེ། བློའི་རྣམ་པ་འདིས་རིས་མི་མཐུན་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཅི་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེལ་བ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་དོན་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་ལ་གཞན་སེལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་བཟུང་རྣམ་ལ་གཞན་སེལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ནི་གཞན་སེལ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཤཱཀྱ་བློས། འདིར་གཞན་སེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་རེ་ཤིག་གཅིག་ནི་འདི་ལས་གཞན་དང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཟློག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་སྒྲ་དང་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་ནི། གཞན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཅིང་། གང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། གསུམ་པ་ནི། གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཞེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་བུམ་མིན་ལས་ལོག་པའི་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་ལ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཅིང་བུམ་གསལ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་ནི་བློའི་གཞན་སེལ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་བུམ་མིན་སེལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཅིང་ཕྱི་མ་དེ་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་གཞན་སེལ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་སེལ་བ་སྒྲུབ་པར། གང་ཞིག་རྟོག་བཅས་བློའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་དབེན་པར་རབ་བརྟན་པ། བློ་མིན་ཕྱི་མིན་དེ་ཉིད་མིན། །སྒྲོ་བཏགས་གང་ཡིན་བརྗོད་པ་ཡི། །གང་ཞིག་དངོས་སམ་དངོས་ལས་གཞན། །ཞེས་དང་། འགར་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །ཅེས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་དང་། དེའི་ཕྱིར་སེལ་བ་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་དང་། འཐད་ལྡན་ཆེན་མོར་ཡང་། མེད་པར་དགག་པའི་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་རྟོག་པའང་མིན། །ཞེས་བཤད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞན་སེལ་བ་དེ་དངོས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་བསླད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་གཞན་སེལ་ལ། ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་སེལ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞན་སེལ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་མེད་པར་དགག་པའི་གཞན་སེལ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞན་སེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་གྱི་
Chinese
关于他者排除，有些人说，该论典认为，执取牛的分别念中，显现为牛的形象，并对牛的自相进行增益，这被认为是心识的他者排除，这种说法是不合理的。因为这与“自己的自性”相矛盾。因此，该论典将具有三种特点的执取牛的分别念的所取相，视为心识的他者排除。前两句偈颂表明，这种分别念是通过牛的自相而产生的，具有因的特点。中间两句偈颂表明，显现和表相混淆为一，具有本体的特点。“其因”一词表明，获得牛的自相是果的特点。因为，自性即是执取相的分别念，无意义却似有意义，不是它的结果却有结果，最终产生差别。这与所说之义相同。由于不与他者相混，因此“自己的自性”不仅表明了意义的他者排除是自相，也表明了心识的他者排除也是自相。解脱生也从分别念的语言中得出同样的结论。从那里面说，意义应被明确地称为排除，因为它排除了不同种类的其他事物。显现的心识形象也是排除，因为这种心识形象排除了不同种类的事物。如是者，即是遮遣无有，其自性是颠倒的，排除的本体是排除。其含义是，瓶子的自相被称为他者排除，因为它是不排除瓶子以外事物的依据。执取瓶子的分别念的所取相被称为他者排除，因为它是排除非瓶子的主体。仅仅是断除非瓶子的无遮，就是他者排除，因为它是被排除的对象的本质。释迦慧说，这里有三种他者排除，一个是，由于它与此不同，因此仅仅是自己的自性颠倒。是谁的加持呢？从相似的其他事物中，依赖于反转。这样说。这也是建立在依赖于声音和表相的术语的基础上，但不是用声音可以表达的。
English
Regarding other-exclusion, some say that the treatise considers the appearance of a cow in the conception that grasps a cow, and the superimposition of self-nature on the cow, as the mind's other-exclusion. This is unreasonable because it contradicts "one's own characteristic." Therefore, the treatise considers the apprehended aspect of the conception that grasps a cow with three characteristics as the mind's other-exclusion. The first two verses show that such a conception arises through the self-nature of the cow, having the characteristic of a cause. The middle two verses show that the appearance and sign are mistaken as one, having the characteristic of essence. The word "its cause" shows that obtaining the self-nature of the cow is the characteristic of a result. Because, the self-nature is the conception that grasps the aspect, meaningless yet seeming meaningful, not its result yet having a result, ultimately giving rise to difference. This seems to have the same meaning as what was said. Because it exists without being mixed with others, "one's own characteristic" shows not only that the other-exclusion of meaning is self-nature, but also that the other-exclusion of mind is also self-nature. Vimuktisena also draws the same conclusion from the language of conception. From that, it is said that meaning should be explicitly called exclusion, because it excludes other things of different kinds. The appearance of the mind that appears is also exclusion, because this appearance of the mind excludes things of different kinds. That which is as it is, is the nature of negation without reversal, the essence of exclusion is exclusion. Its meaning is that the self-nature of a pot is called other-exclusion, because it is the basis for not excluding things other than the pot. The apprehended aspect of the conception that grasps the pot is called other-exclusion, because it is the subject that excludes non-pots. The mere negation of non-pots is other-exclusion, because it is the essence of the object to be excluded. Shakya Bhikshu said, here there are three kinds of other-exclusion, one is, because it is different from this, it is merely the reversal of one's own self-nature. By whose blessing? From similar other things, relying on reversal. Thus he said. This is also established as a basis for terminology based on sound and sign, but not as something that can be expressed by sound.
Chinese
，第二是，仅仅因为排除其他，所以才是排除其他。那些先前的论师们认为，对一切事物没有差别的安立，仅仅是因为对一切事物的否定没有差别。第三是，为了遣除他者，而显现于分别的智慧，论著作者认为是声音的表达对象。他们这样说。这些的含义是，与非瓶不同的具有自相的瓶子，被称为意义的异体遮拨，因为瓶子不是作为要遣除的基础。仅仅对非瓶进行区分，被称为无遮的异体遮拨，因为是非瓶区分的自性，并且随顺于瓶子的显现。瓶子这个声音的实际表达对象，在执持瓶子的分别念中显现为瓶子，这是智慧的异体遮拨，因为通过在智慧中实际显现的方式，来遣除非瓶。其中前两个不是声音的实际表达对象，而后者被认为是声音的实际表达对象。第二，两种异体遮拨的安立是，法称论师在《成立遣除》中说：以具分别智慧的自性，完全坚固地远离，非智，非后，非彼本身，凡是增益的，都是所说的。凡是真实或非真实的。并且，在某处也不能说。并且，分别的对境是异体遮拨。因此，两种遮拨是应该说的，是决定的自性和分别的对境。在《大理路》中也说：对不存在进行否定的异体遮拨，以意义的力量成为分别的对境，对此加以靠近，因为相违没有自性，住与不住也不是分别。这样说，并且将增益的异体遮拨，作为实际的分别对境加以靠近，也扰乱了总体的智慧。因此，也没有驳斥。他们这样说。这些的含义是，对于异体遮拨，有决定的自性的异体遮拨和成为分别对境的异体遮拨两种，或者是否定不存在的异体遮拨和增益的异体遮拨两种，其中第一个是，意义的
English
, and the second is, it is merely the exclusion of others because it excludes others. Those former teachers considered that the establishment of no difference for all things is only because there is no difference in the mere negation of all things. The third is, it appears to the discriminating mind because it eliminates others, and the treatise authors consider it to be the object of expression of sound. They said that. The meaning of these is that the self-characterized pot that is different from non-pot is called the other-elimination of meaning, because the pot is not the basis for what is to be eliminated. Merely distinguishing non-pot is called non-affirming other-elimination, because it is the nature of non-pot distinction and follows the appearance of pots. The actual object of expression of the sound "pot" appearing as a pot in the discriminating mind that holds the pot is the other-elimination of mind, because it eliminates non-pot through the way it actually appears in the mind. Among these, the first two are not the actual objects of expression of sound, while the latter is considered to be the actual object of expression of sound. Second, the establishment of the two other-eliminations is: Dharmakirti said in Establishing Elimination: "With the nature of discriminating wisdom, completely firmly separated, non-wisdom, non-later, not that itself, whatever is imputed is what is said. Whatever is real or not real." And, it cannot be said anywhere. And, the object of discrimination is other-elimination. Therefore, the two eliminations should be said, they are the nature of certainty and the object of discrimination. It is also said in the Great Reason: "The other-elimination that negates non-existence, by the power of meaning becomes the object of discrimination, and approaching this, because contradiction has no nature, dwelling and non-dwelling are also not discrimination." It is said that, and the other-elimination of imputation is approached as the actual object of discrimination, and it also disturbs the overall wisdom. Therefore, there is no refutation either. They said that. The meaning of these is that for other-elimination, there are two types: other-elimination of definite nature and other-elimination that becomes the object of discrimination, or two types: other-elimination that negates non-existence and other-elimination of imputation, of which the first is the meaning of