Tibetan
བུམ་པ་དང་དེའི་བྱས་མི་རྟག་གསུམ་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་ལྟོས་མེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ནི་བཻ་ཌཱུརྻ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མངོན་གསུམ་གྱིས་རང་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་དེ། དེས་ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ད་ནི་མ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་སོགས་དང་། རྣམ་ངེས་ལས། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་རང་རིག་པ་བརྗོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའོ་ཞེས་དང་། རིགས་ཐིགས་ལས། དེ་ལ་དང་པོར་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཚད་མའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ། ཡོད་མེད་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་མིན། །ཕྱིར་ན་ཚད་མ་ཉིད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་པ་དང་། གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རང་ཡུལ་མ་ངེས་ན་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་ལ་ཁ་ཅིག མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་པའི་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་གང་ལ་བྱེད། རང་ཡུལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ངེས་པ་ལ་བྱེད་དམ། སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་པར་ཐལ། དེས་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་མཐོང་བ་ན་དེས་དེ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་དེ་རྟོག་པར་ཐལ། དེ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། བུམ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དེ་བུམ་པའི་གཟུགས་དང་བྱས་མི་རྟག་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བུམ་གཟུགས་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། མཐུན་རྐྱེན་གོམས་པ་རྒྱུན་རིང་བ་དང་། ཡིད་ཉེ་བར་གཏད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་མི་རྟག་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སེལ་བ་ལ། གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ། དེ་ལས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམ
Chinese
就像瓶子和它的有为无常三者，也是本体无别的同一种事物一样。它的周遍性由不观待的因和有损害的相组成。周遍成立是因为经验过见到猫眼石时，也见到它的蓝色。第三，现量对自境没有决定，因为它仅仅见到那个境，就成了那个境的量。如《自释》中说：“现在，不决定是如何被现量所取的呢？”等等。《释量论》中说：“以安乐等为自性的自证，与言说不相关联，那就是现量。”《理滴论》中说：“对此，首先，见到不共境，那本身就是量。”因为这样说的缘故。如果说：“不是具有决定有无之果，因此不是量。”这样说是相违的。没有过失，这是就自己力量引出决定和以他力引出决定而说的。如果自境没有决定，就不会成为量吗？对此，有些回答说：现量没有分别的决定，但有无分别的决定，所以没有过失。那么，无分别的决定的意义是什么呢？是对自境仅仅显现的决定吗？还是通过遣除的方式来遣除增益？如果是前者，那么声所缘现量之后，成立声音是无常的因和比量就成了无意义，因为它见到声音的无常时，就决定了它。如果是后者，那么声所缘现量就成了分别，因为它成了通过遣除的方式来断除增益的智慧。自己的宗派没有过失，因为取瓶子的根现量，对于瓶子的形状和有为无常成为量，虽然没有差别，但对于瓶子的形状，能够以自力引出决定，因为它没有违品错乱之因，而且顺品串习长久，并且有信赖。对于它的无常，没有能够以自力引出决定的决定，因为它有错乱之因，比如出现相似的其他事物等等。第二，遣除方面，如经论中所说的方式，除此之外，藏地的智者们。
English
It is just like a vase and its three characteristics of being made and impermanent are also one substance with no difference in essence. Its pervasion is composed of a reason that is independent and a sign that is harmful. The pervasion is established because it is based on the experience of seeing the blue color of a cat's eye stone when it is seen. Third, direct perception does not have certainty about its own object, because it becomes a valid means of cognition for that object just by seeing it. As it says in the Auto-commentary: "Now, how is the uncertain apprehended by direct perception?" and so on. The Commentary on Valid Cognition says: "Self-awareness, whose nature is happiness and so forth, which is not related to expression, is direct perception." The Drop of Reasoning says: "Therefore, first of all, that which sees the uncommon object is itself the valid cognition." Because it is said. If it is said: "It is not the cause of determining existence or non-existence, therefore it does not become a valid cognition." There is no fault, because it refers to leading to certainty by one's own power and leading to certainty by the power of others. If the self-object is not certain, will it not become a valid cognition? To this, some answer: Although direct perception does not have the certainty of conceptualization, it has the certainty of non-conceptualization, so there is no fault. Then, what is the meaning of the certainty of non-conceptualization? Is it the certainty of merely appearing to the self-object? Or is it to eliminate superimposition by way of elimination? If it is the former, then the sign and inference that establish sound as impermanent after the sound-perceiving direct perception become meaningless, because when it sees the impermanence of sound, it determines it. If it is the latter, then the sound-perceiving direct perception becomes conceptual, because it is the wisdom that cuts off superimposition by way of elimination. There is no fault in one's own system, because the root direct perception that apprehends a vase is no different from being a valid cognition for the shape and the impermanence of the vase, but it is able to lead to certainty about the shape of the vase by its own power, because it has no contradictory causes of confusion, and the conducive conditions are long-lasting habituation, and there is trust. There is no certainty that it can lead to certainty about its impermanence by its own power, because it has causes of confusion, such as the appearance of other similar things, and so on. Second, in terms of elimination, the way it is explained in the scriptures and commentaries, apart from that, the Tibetan scholars.
Tibetan
ས་ཀྱི་བཞེད་པའི་ཚུལ། དེ་ལས་ས་སྐྱ་པའི་བཞེད་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཞུང་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་། འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོར་སེལ་བ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསུངས་ལ། རྣམ་འགྲེལ་འདིར་ལེའུ་དང་པོར། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ལས་འཕྲོས་ནས་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུར་སྤྱི་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང་། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལེའུར་ཡང་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཅུང་ཟད་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཞན་སེལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་། གཞན་སེལ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་དང་། ཐར་པ་འབྱུང་གནས་དང་། ཤཱཀྱ་བློ་གསུམ་གྱི་བཞེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པས་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་བསླད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་བློའི་གཞན་སེལ་དང་། མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་ཞི་བ་འཚོས། འདིར་ནི་སེལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་ཡིན་པ་དང་མེད་པའོ། །མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །བློ་དང་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཞེས་གཞན་སེལ་ལ་མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་བ་གཉིས་ལས། མ་ཡིན་དགག་གི་སེལ་བ་ལ་ཡང་བློའི་སེལ་བ་དང་། དོན་གྱི་སེལ་བ་གཉིས་སྟེ། སེལ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་མེད་ལ་སོགས་དོན་རང་མཚན། །རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལས་ཐ་དད། །ཅེས་དང་། བློའི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེར་རྟེན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་གང་། །དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྟོག་པ་ཅན། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན་པ་ལ། །དོན་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན། །གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ། །ཞེས་དང་། མེད་དགག་གི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བ་ལང་འདི་ལ་བ་མིན་མེད། །མེད་པར་དགག་པ་ཉིད་ཡིན་ཅེས། །གཞན་སེལ་བ་ནི་རབ་གསལ་བ། །ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ལ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ནི་འཇིག་མེད་དེ་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་དོན་རང་མཚན་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པས་ན་གཞན་སེལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི
Chinese
对于地的观点。其中，萨迦派的观点可分为三个方面来确定。第一方面包括经文中所述的观点和注释中所述的观点两种。第一种是，《量理宝库论》中已完整阐述了遮遣的辨析。在《释量论》的第一品中，从自性因的因法关系作为立论出发，详细阐述了遣他的论述。在现量品中，在论证总相为非实有以及论证现量离分别的场合，也详细阐述了遣他的论述。在为他义品中，也略微提及了遣他的论述。第二方面包括遣他三相的论述和遣他二相的论述两种。第一种是静命论师、解脱生论师和释迦智论师三位的观点。其中，由于反体无自性，因此是无遮的遣他；由于总相的智慧也是虚假的，因此是智慧的遣他；以及通过“相似事物是他物之事物”等语句，表明了事物自相的遣他。对此，静命论师说：“此处的遮遣有两种，即非有和无有。非有也有两种，即智慧和事物的区分。”因此，遣他分为非有遮的遣他和无有遮的遣他两种。其中，非有遮的遮遣又分为智慧的遮遣和事物的遮遣两种，总共有三种遮遣。其中，在确定事物遮遣的范畴时说：“不坏等事物自相，自性上与他者相异。”以及，在确定智慧遮遣的范畴时说：“依彼所生之识现，乃是事物影像之分别。若非事物之自性，则定名为事物。因其不与他者混杂，故彼亦为自相之因。”以及，在确定无有遮的遮遣的范畴时说：“此牛非无牛，谓以无而遮遣。遣他极为明晰者，应知唯此而已。”这样说道。这些话的意思是，事物的遣他，如不坏果，即诃梨勒等的事物自相，由于其自性不与他者相混杂而存在，所以被称为遣他。智慧的
English
Regarding the views on 'other-exclusion' (apoha). Among these, the Sakya school's views can be identified in three aspects. The first aspect includes two types of views: those stated in the main texts and those stated in the commentaries. The first is that the complete chapter on examining the 'Treasure Trove of Logic' (Tshad ma mdzod) has been taught, which thoroughly refutes (other-exclusion). In the first chapter of the 'Commentary on Valid Cognition' (Pramanavarttika), the discussion of 'other-exclusion' is extensively explained, starting from the relationship between the probandum and the property of the reason in the nature-reason. In the chapter on direct perception (pratyaksha), the discussion of 'other-exclusion' is also extensively explained when proving that universals are non-existent and when proving that direct perception is free from conceptualization. In the chapter on the benefit of others (parartha), the discussion of 'other-exclusion' is also briefly mentioned. The second aspect includes two types of discussions: the discussion of three aspects of 'other-exclusion' and the discussion of two aspects of 'other-exclusion.' The first is the views of Abbot Shantarakshita, Dharmakirti, and Shakya Lodro. Among these, it is held that since the counter-entity is without inherent existence, it is the 'other-exclusion' of negation; since the wisdom of universals is also deceptive, it is the 'other-exclusion' of wisdom; and through statements such as "similar things are things of others," the 'other-exclusion' of the own-character of things is shown. Regarding this, Shantarakshita said, "Here, there are two kinds of exclusion: what is not and what is not present. What is not also has two kinds: the distinction of mind and object." Therefore, 'other-exclusion' is divided into two types: 'other-exclusion' of non-affirmation and 'other-exclusion' of negation. Among these, the 'other-exclusion' of non-affirmation is further divided into two types: the 'other-exclusion' of mind and the 'other-exclusion' of object, making a total of three 'other-exclusions.' Among these, when considering the scope of identifying the 'other-exclusion' of object, it is said, "Immortality and other own-characters of objects are inherently different from others." And, when considering the scope of identifying the 'other-exclusion' of mind, it is said, "Whatever appearance of consciousness arises in dependence on that, is a conceptual image of the object. If it is not the nature of the object, it is definitely called an object. Because it exists without mixing with others, it is also the cause of its own character." And, when considering the scope of identifying the 'other-exclusion' of negation, it is said, "This cow is not without a cow, which means it is excluded by absence. The 'other-exclusion' that is extremely clear should be understood as only this." This is what was said. The meaning of these words is that the 'other-exclusion' of objects, such as the immortal fruit, i.e., the own-characters of objects such as haritaki, are called 'other-exclusion' because they exist without mixing with others due to their own nature. The 'other-exclusion' of mind,