Tibetan
་ཤེས་དང་། རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་མན་ཆད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་ངེས་ཤེས་དང་། རྗེས་དཔག་གི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་ཤེས་ནི་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པས་འོག་རང་ལུགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། ཡིད་དཔྱོད་དགག་པ། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དགག་པ། བཅད་ཤེས་དགག་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་རྣམ་པར་བཏགས་ནས་དགག་པ། ཧ་ཅང་ཐལ་བ། ལོག་པ་དང་མཚུངས་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ཙམ་ལ་ལྟོས་སམ་མི་ལྟོས། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཐེ་ཚོམ་དུ་ཐལ། མྱོང་བ་དང་རྟགས་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་ཙམ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་ངེས་ལས། ཡུལ་ལྟར་མི་རུང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལས་ནི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དག་སྐྱེ་བར་མཐོང་གི ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་། །དེ་མེད་ཁོ་ན་མི་འགལ་ཏེ། །ཅི་སྟེ་མེད་རིགས་དེ་བརྗོད་ན། །དེ་ཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་དག་ལ་ལྟོས་སམ་ལྟར་སྣང་ལ་ལྟོས། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྐོག་གྱུར་བདེན་པ་བ་གསར་དུ་ངེས་པའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། རྗེས་དཔག་དེ་ཡང་ཚད་མ་མིན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མ་རྟོག་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚད་མིན་གྱི་བློ་མིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་ལྟོས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གསུམ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བཞི་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གསུམ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ། མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་གསུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་རྗེས་དཔག་མིན་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཞལ་བྱ་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་ངེས་པ་དེ་ཡིད་དཔྱོད་དུ་ཐལ། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཞལ་བྱ་དོན་དང་མཐུན་པར་ངེས་པ་དེ་ཡིད་དཔྱོད་གང་ཞིག རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཞལ་བྱ་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་ངེས་པ་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་གཅིག་ཤོས་དེ་ཚད་མའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་མཚུངས་པས་ཡིད་དཔྱོད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་དགག རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་དཔྱོད་དགག ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་པ་དགག་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕ་མེས་ཀྱི་ཁྲོན་པ་རྙིང་པ་ན་ཆུ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ཐལ། སྔར་ཆུ་ལེན་པ་མཐོང་བ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མཉན་བྱའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའི་དང་། གཞལ་བྱའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་དང་། ལྷ་བྱིན་གྱི་བུའི་རྟགས་ལས་ཁ་ཕྱིར་ལྟས་ཀྱི་ལྷ་བྱིན་གྱི་བུ་སྔོ་སངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་ལྷག་ལྡན་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་དཔྱོད་དེ་ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཡིད་དཔྱོད་དུ་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཉིས་ཆར་ལ་འདོད་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་ལ་མཐུ་མེད་སོམ་ཉིད་དང་། །མི་འདོད་འདོད་པའི་ངེས་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། ལུང་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པའི་ལུང་དང་། གནོད་བྱེད་ཡོད་པའི་ལུང་དང་། གནོད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ལུང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཞེན་དོན་ངེས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མའི་ཁོངས་སུ་འདུས། གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ནི་ལོག་ཤེས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས། གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ནི་ཞེན་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དང་མ་རྟོགས་པའི་བློའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དགག་པ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། སོ་སོར་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།
Chinese
知和，分别识和决识二者中，前者是：取青现量第二刹那以下。后者是：现量之后所生的定解和，比量之后所生的忆念等。犹豫和邪见大体相同，因此在下面自宗的场合中宣说。二是破彼，有破意忖、破于现不决定、破决识三种，其中第一，有总破和别破两种，其中第一，有假立而破、太过的过失、与错乱相同三种，其中第一是：声音是无常，确定此事的意忖，是只依赖于作为理由安立，还是不依赖？如果如第二种情况，则彼法，应成犹豫。因为是不依赖于经验和理由任何一个，只是执著于承诺的分别。周遍，因为在《释量论》中说：犹如境般不可行的自性的犹豫之因。又说：从宗的语句中，见到对意义产生犹豫，因为不是确定，因此不是真实成立。又在《释量论》中说：以“无”之语，彼无亦不相违，若说彼无类，则彼时了知为无。因此。如果依赖于理由，是依赖于正确的理由，还是依赖于相似的理由？如果如第一种情况，则彼法，应成是量。因为是依靠正确的理由，新确定隐蔽的真实事物的知识。如果不周遍，则比量也应成不是量。因为不周遍的缘故。如果如第二种情况，则彼法，应成不是除了非理智、颠倒理智、犹豫三种之外的非量之识。因为是依赖于似是而非的三种理由任何一种的知识。二是：如果有人说，作为意忖所依的理由，不是似是而非的三种理由任何一种。则应成有第四种似是而非的理由。因为作为彼所依的理由，是并非似是而非的三种理由任何一种的似是而非的理由。如果有人说，不成立，因为作为彼所依的理由，是正确的理由。则应成有第三种量。因为彼是并非比量的量
English
Of knowledge, there are two types: ascertainment and decisiveness. The first is: the second moment onwards of the blue-perceiving sensory perception. The second is: the definite cognition that arises after direct perception, and the memory that arises after inference, and so on. Doubt and wrong knowledge are largely similar, so they will be explained later in the context of our own system. Secondly, refuting that, there are three: refuting mental inference, refuting non-determination in appearance, and refuting decisiveness. The first of these has two parts: a general refutation and a specific refutation. The first of these has three aspects: refuting by imputation, the fault of being too extreme, and being similar to error. The first is: the mental inference that sound is impermanent, does it rely on the mere establishment of a reason, or does it not rely on it? If it is the second, then that subject, it follows that it is doubt. Because it is a conceptualization that grasps only the commitment without relying on either experience or reason. It is pervasive, because as it says in the 'Pramanaviniscaya': it is the cause of doubt of its own nature, which is not feasible like an object. And it says: from the words of the पक्ष (pakṣa, 宗), it is seen that doubt arises about the meaning, because it is not certain, therefore it is not a real establishment. And in the 'Pramanavarttika' it says: even with the word 'non-existence', that non-existence is not contradictory, if that kind of non-existence is expressed, then at that time it is understood as non-existence. Therefore. If it relies on a reason, does it rely on a correct reason or on a seemingly correct reason? If it is the first, then that subject, it follows that it is a valid cognition. Because it is a knowledge that relies on a correct reason and newly ascertains a hidden truth. If it is not pervasive, then inference also follows that it is not a valid cognition. Because of that non-pervasiveness. If it is the second, then that subject, it follows that it is not a non-valid cognition other than the three: non-conceptualization, wrong conceptualization, and doubt. Because it is a knowledge that relies on any of the three seemingly correct reasons. Secondly: if someone says, the reason that is the basis of mental inference is not any of the three seemingly correct reasons. Then it follows that there is a fourth seemingly correct reason. Because the reason that is the basis of that, is a seemingly correct reason that is not any of the three seemingly correct reasons. If someone says, it is not established, because the reason that is the basis of that, is a correct reason. Then it follows that there is a third valid cognition. Because that is a valid cognition that is not an inference.
Chinese
因此。第三，不依赖于相，对隐蔽的所量与事实不符的决定是分别念。不依赖于相，对隐蔽的所量与事实相符的决定是什么分别念？因为理由相同。如果承认，则与根本的定义相违。有人说：不遍及，因为不依赖于相，对隐蔽的所量与事实不符的决定包含在错觉中。如果是这样，那么另一种也同样包含在量中，因此会变成不是分别念。第二，驳斥无理由的分别念，驳斥理由颠倒的分别念，驳斥依赖于教证的知识是分别念，这三者中，第一，认为老祖先的水井里有水的想法，是所立宗。不是无理由的分别念，因为以前见过取水等作为理由。第二，例如从可听的相来执着声音是无常，如同不共不定，以及例如从所量的相来执着声音是无常，如同真实的无决定，以及例如从天授之子的相来执着面朝外的天授之子是青色，如同依赖于正确的增益，所有的想法都是分别念。因为理由颠倒的分别念是分别念。从眼识的所取之相来执着声音是无常也是分别念。因为与之前的理由相同。如果两者都承认，则与论师所说的“对于宗派无有力量的怀疑，以及不欲求的欲求的决定者”相违。第三，如果说依赖于教证的闻所生慧是分别念，则不合理，因为教证有具有成立的教证，具有损害的教证，以及既无损害也无成立的教证这三种。其中，依赖于第一种而对自己的执着境产生决定的心识包含在量中。依赖于第二种的心识包含在错觉中。依赖于第三种的心识，由于执着境的有无差别，而依次包含在怀疑和未知的心的范畴中。第二，驳斥显现而不决定的，分为 общей 驳斥和分别驳斥两种。第一是：
English
Therefore. Third, the determination that does not rely on signs and that the object to be measured, which is hidden, does not conform to the facts is conceptual thought. What kind of conceptual thought is the determination that does not rely on signs and that the object to be measured, which is hidden, conforms to the facts? Because the reason is the same. If you admit it, then it contradicts the fundamental definition. Someone says: It is not pervasive, because the determination that does not rely on signs and that the object to be measured, which is hidden, does not conform to the facts is included in illusion. If so, then the other one is also included in the category of valid cognition, so it will become not conceptual thought. Second, refuting the conceptual thought without reason, refuting the conceptual thought with reversed reason, and refuting that the knowledge based on the scriptures is conceptual thought, among these three, the first is: The thought that there is water in the old well of the ancestors is the subject. It is not a conceptual thought without reason, because seeing the water being taken before, etc., is taken as a reason. Second, for example, from the audible sign, grasping that sound is impermanent, like the uncommon uncertain, and for example, from the sign of the object to be measured, grasping that sound is impermanent, like the real uncertain, and for example, from the sign of the son of the god-given, grasping that the son of the god-given facing outwards is blue, like relying on the correct increase, all thoughts are conceptual thought. Because the conceptual thought with reversed reason is conceptual thought. Grasping that sound is impermanent from the object taken by eye consciousness is also conceptual thought. Because the reason is the same as before. If both are admitted, then it contradicts the master's saying, "For the sect, there is no power of doubt, and the determiner of wanting what is not desired." Third, if it is said that the wisdom arising from hearing based on the scriptures is conceptual thought, then it is unreasonable, because there are three kinds of scriptures: scriptures with establishment, scriptures with harm, and scriptures with neither harm nor establishment. Among them, the mind that relies on the first one and determines its own object of attachment is included in the category of valid cognition. The mind that relies on the second one is included in the category of illusion. The mind that relies on the third one, due to the difference between the existence and non-existence of the object of attachment, is sequentially included in the category of doubt and unknown mind. Second, refuting the appearance but not determining, divided into general refutation and separate refutation. The first is: