Tibetan
ཕམ་རྒྱལ་མེད་དེ། སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱལ་ཕམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོབས་པ་འཇོམས་ནུས་མི་ནུས་ལ་རགས་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་རྩོད་རིགས་ལས། ཕྱིར་རྒོལ་བས་དེའི་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱས་ན་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་གཉིས་པོ་གཅིག་ཀྱང་རྒྱལ་བ་དང་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱོན་ཅན་བརྗོད་ནའང་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སྐྱོན་མ་བསྟན་ན་ཕམ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ནུས་པ་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱལ་བ་དང་ཕམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བརྫུན་དང་གཡོ་དང་ཚིག་དོར་གྱིས་བསླུས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་བསྲུང་མི་ནུས་པས་རྒྱལ་ཕམ་མེད་དེ། རྩོད་རིགས་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་གཡོ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཚར་བཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཁུ་ཚུར་དང་། ཐལ་ལྕག་དང་། མཚོན་བསྣུན་པ་དང་། མེ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱས་ན། འདི་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཐབས་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། སྤྱིར་ཚར་གཅད་པ་དང་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཚུལ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཚར་གཅད་ཀྱི་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཕྲོག་དང་སྦྱིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ། །ཚར་གཅད་པ་དང་རྗེས་འཛིན་འདོད། །གྲུབ་མཐའི་བླང་དོར་བྱེད་པ་ལ། །དམ་པའི་ཚར་གཅད་རྗེས་འཛིན་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཐད་པ་བརྗོད་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་རྒོལ་ཚར་གཅད་ཀྱི་གནས་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་པ་དང་། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་གཉིས་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་ཚར་གཅད་ཀྱི་གནས་ལ་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱོན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་དེ། རྩོད་རིགས་ལས། བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་ཅིང་། །སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་གཉིས་པོ་དང་། །ཚར་གཅད་པ་ཡིན་གནས་ཡིན་ཅིང་། །གཞན་ནི་མི་རིགས་ཕྱིར་མི་འཐད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། གངས་ཅན་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང་། རྐང་མིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་རྒོལ་བ་ལ་དྲིས་པའི་ལན་མི་བརྗོད་པ། སྐྱོན་ཅན་བརྗོད་པ། མ་དྲིས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུམ་དང་། སྐྱོན་སྤོང་བའི་ཚེ་སྐྱོན་མི་སྤོང་བ། ལན་ལྟར་སྣང་བ། སྐབས་སུ་མ་བབས་པའི་ལན་བརྗོད་པ་སྟེ་དྲུག་གོ །ཕྱིར་རྒོལ་ལ་འདྲི་བའི་ཚེ་མི་འདྲི་བ། མི་འོས་པ་འདྲི་བ། མ་འབྲེལ་བ་འདྲི་བ་དང་གསུམ། སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚེ་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ། སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པ། སྐབས་སུ་མ་བབས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སྟེ་དྲུག་གོ །དཔང་པོ་ལ། ཤན་མི་འབྱེད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱེད་པ། སྐབས་མིན་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །ཐུན་མོང་དུ་རྣ་བ་མི་གཏོད་པ་དང་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ལན་མ་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱོན་ཅན་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱོན་མི་སྤོང་བ། ལན་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ནི་རྒོལ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་མི་བརྗོད་པའམ། སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་འདུ་ལ། མ་དྲིས་པ་བརྗོད་པ་ནི་སྐབས་སུ་མཁོ་ན་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཞིང་། མི་མཁོ་ན་ཡན་ལག་མིན་པ་བརྗོད་པར་འདུས། ཕྱིར་རྒོལ་ཁས་བླངས་ནས་མི་འདྲི་བ་དང་། མི་འོས་པ་འདྲི་བ་ནི་སྤོབས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། མ་འབྲེལ་བ་འདྲི་བ་ཡང་བསམས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདྲི་ན་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་མིན་ལ། བླུན་པས་འདྲི་ན་སྤོབས་པ་མེད་པའི་ནང་དུ་འདུ་ཞིང་། སྤོབས་པ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་པའམ། སྐྱོན་མི་བརྗོད་པར་བསྡུས་ཏེ། རྩོད་རིགས་ལས། གང་གི་ཚེ་རྩོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་ཞུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་མི་སྨྲའམ། གཞན་ཅུང་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པའི་མཐར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་ནི་ཚར་བཅད་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱིས་མའི་རྒོལ་བ་དག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་སྤོབས་པ་མེད་པ་དག་ལས་གཞན་ཚར་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀར་མ་འདུས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚིག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དབང་པོ་ལ་ཚར་གཅད་ཀྱི་གནས་འཇོག་པ་ནི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། གཉིས་པོ་དག ཚར་གཅད་པ་ཡི་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ལ། གཞུང་གི་ཆ་འགར་ཡང་དཔང་པོ་ལ་ཚར་གཅད་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྐང་མིག་པ་དག དམ་བཅའ་ལ་གནོད་དམ་བཅའ་གཞན། །ཞེས་སོགས་ཚར་གཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་འ
Chinese
没有胜负，因为即使有缺点，也不懂得论证和驳斥，而且胜负的区分依赖于辩论双方能否摧毁对方的骄傲。对此，《论式》中说：“如果反驳者理解了它的实体，就会改变；否则，双方都不会成为胜利者或失败者。”又说：“即使辩论者陈述了有缺点的论证，如果反驳者没有指出缺点，那么确定失败的方式是不合理的，因为胜负的区分依赖于它们各自摧毁对方的能力。”如是说。即使以谎言、欺骗和遗漏词语来欺骗，也无法守护宗派，因此没有胜负。对此，《论式》中说：“为了守护真理，即使是圣者也认为应该用欺骗等手段来击败胜利者。”如果有人这样说，那是不对的。因为即使使用拳头、耳光、刀剑和火焰等手段，也不能说是守护真理的圣洁方法。如是说。第三，分为一般而言的击败和摄受的方式，以及特别而言的确定击败之处两个方面。第一方面是，如“以抢夺和布施来对待世间人，想要击败和摄受；对于取舍宗派的人，想要圣者的击败和摄受”所说的那样去理解。第二方面分为陈述合理之处和驳斥错误之处。第一方面是，先前辩论者击败之处在于不陈述论证的支分和陈述非支分两种情况，反驳者击败之处在于不陈述缺点和陈述非缺点两种情况，共有四种情况。对此，《论式》中说：“不陈述论证的支分，以及不陈述缺点这两种情况，是击败之处，是合理之处，其他则不合理。”如是说。第二方面分为驳斥雪域的观点和驳斥足目的观点两种情况。第一种情况是，西藏古代人对于辩论者，有不回答所问、陈述有缺点、陈述未被提问的三种情况；对于消除缺点时，有不消除缺点、似是而非的回答、陈述不合时宜的回答等六种情况。反
English
There is no victory or defeat, because even if there are flaws, one does not know how to argue and refute, and the distinction between victory and defeat depends on whether the two debaters can destroy each other's pride. In this regard, the *Nyayapravesa* says, "If the respondent understands its entity, it will change; otherwise, neither of the two will become a victor or a loser." It also says, "Even if the debater states a flawed argument, if the respondent does not point out the flaw, then it is unreasonable to determine the manner of defeat, because the distinction between victory and defeat depends on their respective abilities to destroy each other." As it is said. Even if one deceives with lies, deception, and omitted words, one cannot protect the tenets, so there is no victory or defeat. In this regard, the *Nyayapravesa* says, "For the sake of protecting the truth, even the holy ones think that the victors should be defeated by means of deception and so on." If someone says this, it is not right. Because even if one uses fists, slaps, swords, and flames, it cannot be said to be a holy method of protecting the truth. As it is said. Third, it is divided into two aspects: the general manner of defeating and subduing, and the specific determination of the place of defeat. The first aspect is to understand as it is said, "Treat worldly people with robbery and generosity, wanting to defeat and subdue; for those who take and abandon tenets, wanting the defeat and subduing of the holy ones." The second aspect is divided into stating what is reasonable and refuting what is wrong. The first aspect is that the previous debater's place of defeat lies in not stating the limbs of the argument and stating non-limbs, and the respondent's place of defeat lies in not stating flaws and stating non-flaws, there are four situations in total. In this regard, the *Nyayapravesa* says, "Not stating the limbs of the argument, and not stating flaws, these two situations are the place of defeat, are the reasonable place, others are not reasonable." As it is said. The second aspect is divided into refuting the views of the people of the snowy region and refuting the views of the foot-eyed ones. The first situation is that the ancient Tibetans, for the debater, have three situations: not answering what was asked, stating flaws, and stating what was not asked; for eliminating flaws, there are six situations: not eliminating flaws, seemingly answers, stating inappropriate answers, and so on. Contra-
Chinese
反驳时，不提问，提不应提的问题，提不相关的问题，共有三种。指出过失时，不指出过失，指出看似过失，指出不合时宜的过失，共有六种。对于证人，不辨别，颠倒辨别，不合时宜地辨别，共有三种。共同的是不倾听，共十六种，有人这样说。这不合理，因为不回答，说有缺点的，不放弃缺点，说看似回答，这些都包括在反驳者不陈述论证，或陈述非论证中。陈述未被提问的，如果适时则无过失，如果不适时则包括在陈述非支分中。反驳者承诺后不提问，提不应提的问题，这本身就是怯懦。提不相关的问题，如果有些人经过思考后提问，则并非不相关，如果是愚蠢的人提问，则包括在怯懦中，怯懦则归结为不陈述能立或不指出过失。《论式》中说：当承诺辩论后，因胆怯而一言不发，或说其他无关之语时，如何归入似是因之中呢？最后问道：能立是使未理解者理解的自相之境，因此，不陈述能立是遮遣处。他们这样说。这些之外不是遮遣处，如所说：此外，前后的辩论者，除了似是因和怯懦之外，没有理由认为是遮遣处。因为二者的言辞已经显示了一切，因此，对于未包含在这二者中的详细区分，会变得非常过分，因为会超出没有功德差别的言辞，所以详细阐述是没有意义的。将遮遣处安立于证人之上，不是他们的意图，因为他们说：二者，是遮遣处。并且，在一些论典部分中，也没有提到对于证人的遮遣。第二，如“足目者，损害誓言或他誓言”等，共有二十二种遮遣。
English
In refutation, there are three: not asking questions, asking inappropriate questions, and asking irrelevant questions. In pointing out faults, there are six: not pointing out faults, pointing out what appears to be a fault, and pointing out faults that are untimely. Regarding witnesses, there are three: not distinguishing, distinguishing perversely, and distinguishing inappropriately. The common one is not listening, making sixteen in total, some say. This is unreasonable, because not answering, stating faults, not abandoning faults, and stating what appears to be an answer are all included in the refuter not stating the proof or stating what is not a proof. Stating what was not asked is faultless if it is timely, and if it is not timely, it is included in stating what is not a limb. The refuter promising not to ask questions and asking inappropriate questions is itself cowardice. Asking irrelevant questions, if some people ask after thinking, it is not irrelevant, but if a foolish person asks, it is included in cowardice, and cowardice is reduced to not stating the proof or not pointing out faults. In the *Methods of Debate*, it says: When, after promising to debate, one remains silent due to timidity or speaks other irrelevant words, how does it fall into the category of pseudo-reason? Finally, it is asked: The proof is the nature of making the uncomprehending comprehend, therefore, not stating the proof is the place of refutation. They say so. Other than these are not places of refutation, as it is said: Furthermore, there is no reason to consider the former and latter debaters, other than pseudo-reasons and cowardice, as places of refutation. Because the words of both have already shown everything, therefore, detailed distinctions that are not included in these two would become very excessive, because they would exceed words without differences in merit, so detailed elaboration is meaningless. Establishing the place of refutation on the witness is not their intention, because they say: The two are the places of refutation. Moreover, in some parts of the treatises, there is no mention of refutation regarding witnesses. Secondly, such as "Foot-eyed one, harms the vow or another vow," etc., there are twenty-two refutations.