Tibetan
་གི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་ལྟར་སྣང་ལ་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་འདི་ནི་གཞུང་གི་དགོངས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག རྟགས་སུ་བཀོད་པ་གང་ཞིག ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཞེ་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་སྐོར་གྱི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག ཕྱོགས་ཆོས་མིན་པ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་མཚན་ཉིད་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚོན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། བློ་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ། དེ་དག་གི་ཕྱོགས་རེ་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ཐོག་མར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི། བདག་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་སྲིད་ཀྱང་རྩོད་གཞིར་མ་གྲུབ་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། གཉན་བྱ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྲིད་ཀྱང་ཤེས་འདོད་དང་མ་འབྲེལ་ནས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྐྱེས་བུ་འདི་ཆོས་ཅན། བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ལས། གཞི་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། ཆོས་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞི་ཆོས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི། སྔར་གྱི་རྩོད་གཞིར་མ་གྲུབ་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ལ་དགོངས་ནས་ལོགས་སུ་མ་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་རེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། རིགས་སྤྱི་ཆོ
Chinese
就像对（因）的分类一样，将正确的因分为果因、自性因、不可得因三种，而将似是而非的因分为相违因、不定因、未成因三种，这是论典的观点。第三部分有三种，第一种是未成因。未成因有体性和分类两种，第一种是，有些人说：凡是被立为因，却未成立周遍，例如：兔角，作为所立，声音是无常的，因为未成立周遍。因为这是关于未成因的缘故。有些人说：不是周遍，这种说法不合理，因为这不是体性，而是所诠释的对象。自宗认为：未成立周遍的因，是未成因的体性。第二部分有三种：事实上未成立，在意识中未成立，对于立敌双方而言未成立。第一种有三种：有法（藏文：ཆོས་ཅན།）的自性未成立，因的自性未成立，以及它们各自的一部分未成立。第一种又分为两种：首先，有法的自性从一开始就不可能成立，例如：我，作为有法，是遍及一切的，因为是享受一切的。第二种是可能存在，但在辩论中未成立，例如：声音，作为有法，是可憎的，因为是被造作的。第二种，因的自性从一开始就不可能成立，以及可能存在，但与认知意愿无关而未成立两种。第一种是：这个人，作为有法，是有我的，因为具有我的功德。第二种又分为两种：第一种，不是自性而未成立，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是眼识所见的对境。第二种，周遍不同而未成立，分为两种：基和因不同，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是声音。法和因不同，例如：声音，作为有法，是无常的，因为是无常的。基和法不同，考虑到包括在之前辩论中未成立的范畴内，所以没有单独列出。第三种，它们各自的一部分未成立，分为两种：因在有法的一部分上未成立，以及因的一部分在有法上未成立。第一种，总类
English
Just like the classification of (reasons), correct reasons are divided into three types: effect reason, self-nature reason, and non-apprehension reason. And apparent reasons are divided into three types: contradictory reason, uncertain reason, and unestablished reason. This is the view of the treatise. The third part has three types. The first is the unestablished reason. The unestablished reason has two aspects: definition and classification. The first is, some say: Whatever is posited as a reason, but the pervasion is not established, for example: rabbit horns, as the subject, sound is impermanent, because the pervasion is not established. Because this is about the unestablished reason. Some say: It is not a pervasion, this statement is unreasonable, because this is not the nature, but the object to be explained. The self-view is: The reason that the pervasion is not established is the definition of the apparent unestablished reason. The second part has three types: unestablished in reality, unestablished in consciousness, and unestablished in relation to the proponent and opponent. The first type has three: the nature of the subject (Tibetan: ཆོས་ཅན།) is not established, the nature of the reason is not established, and each part of them is not established. The first type is further divided into two: First, the nature of the subject is impossible to establish from the beginning, for example: I, as the subject, am all-pervasive, because I am the enjoyer of all. The second is possible, but not established in the debate, for example: sound, as the subject, is hateful, because it is created. The second type, the nature of the reason is impossible to establish from the beginning, and possible, but not related to the intention of cognition, are two types. The first is: this person, as the subject, has a self, because he has the qualities of a self. The second is further divided into two: The first, not being the nature, is not established, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is the object perceived by eye consciousness. The second, the pervasion is different and not established, is divided into two types: the basis and the reason are different, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is sound. The dharma and the reason are different, for example: sound, as the subject, is impermanent, because it is impermanent. The basis and the dharma are different, considering that they are included in the category of not being established in the previous debate, so they are not listed separately. The third type, each part of them is not established, is divided into two types: the reason is not established in one part of the subject, and one part of the reason is not established in the subject. The first type, the general category
Tibetan
ས་ཅན་དུ་དང་། ཚོགས་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤིང་ཆོས་ཅན། སེམས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉལ་བའི་དོན་ལོ་མ་འཁུམ་པ་ལ་བྱེད་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའམ། གཉིད་ལོག་པ་ལ་བྱེད་ན་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའམ། གྲུབ་མཐའ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྩོལ་བྱུང་དེ་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་གྲུབ་ཀྱང་ཆུ་སྒྲ་དང་། རླུང་སྒྲ་སོགས་ལ་མ་གྲུབ་པས་རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཆོས་ཅན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། འདིས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་མཚོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན། ཚུལ་གསུམ་རེ་རེ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལའང་། རིགས་སྤྱི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་དང་། ཚོགས་སྤྱི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གྲུབ་མ་གྲུབ་མཚུངས་པ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་རྟག་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་མ་གྲུབ་པ་བཞིན། རྟག་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གྲུབ་པར་མཚུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་སྒྲའི་བྱས་པ་གྲུབ། སྒྲ་མ་ཡིན་གྱི་བྱས་པ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱས་ཙམ་གྲུབ་པ་མི་སྐྱོན་པ་བཞིན་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྩོལ་བྱུང་གྲུབ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྩོལ་བྱུང་ཙམ་གྲུབ་པས་མི་སྐྱོན་ཞེས་མཚུངས་པ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་བློ་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་རུང་མེད་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཤ་ཟའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་དང་། ངེས་རུང་ཡོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ནོར་བུའམ་སྒྲོན་མར་མ་ངེས་པ་ན་ནོར་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྟགས་ཆོས་གང་བཀོད་ཀྱང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལའང་། ངེས་རུང་མེད་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། ངེས་རུང་ཡོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་དུ་བ་དང་། རླངས་པ་གང་རུང་དུ་མ་ངེས་པའི་ཚེ། སྐྱ་རྫས་དང་ལྡན་པའི་ལ་ལ
Chinese
在所立宗和总集所立宗两种中，第一种是：树，所立宗，是有情识的，因为会睡眠，像这样。如果把睡眠的意思理解为树叶卷曲，那么在所立宗的一个方面不成立；如果理解为睡觉，那么作为理由的自性不成立；或者根据宗派，对外方不成立。又如，声音，所立宗，是无常的，因为是功用所生。这样安立时，功用所生作为声音的差别，在舌根所生的声音上成立，但在水声和风声等上面不成立，因此作为理由的在所立宗的一个方面不成立。第二种是：三相，所立宗，是正确的因，因为这能代表正确的因。这样安立时，在三相的每一个上面不成立，就像这样。第二种中也有，以类总作为理由和以集合总作为理由两种。第一种中，成立与不成立相同，比如把声音的总类作为所立宗，安立常作为理由，就像不成立一样。把常作为所立宗，安立所作作为理由，也是不成立。成立相同，比如把声音作为所立宗，安立所作作为理由，声音的所作成立，不是声音的所作不成立，但仅仅是所作成立没有过失一样，仅仅声音的一个方面功用所生成立，一个方面不成立，但仅仅是功用所生成立就没有过失，就像这样说相同。第二种是：二月显现的眼识，所立宗，是现量，因为是离分别不错乱的觉受，就像这样。第二种在心中不成立有三种：对所立宗怀疑，对理由怀疑，以及对二者的关系怀疑而不成立。第一种有两种：没有确定的可能而怀疑，比如把吃肉的瓶子作为所立宗；有确定的可能也怀疑，比如不能确定是宝珠还是灯，把宝珠作为所立宗，就像这样，安立理由和法都可以。第二种也有，没有确定的可能而怀疑，比如瓶子，所立宗，是无常的，因为远离贪欲而造作；有确定的可能也怀疑，比如在不能确定是烟还是蒸汽的时候，具有灰色物质的山上。
English
Among the two types of subjects, those established as individual subjects and those established as general aggregates, the first is: A tree, the subject, is sentient, because it sleeps, like that. If the meaning of sleep is understood as the curling of leaves, then it is not established on one aspect of the subject; if it is understood as falling asleep, then the nature of the reason is not established; or depending on the tenet, it is not established for the opponent. Also, sound, the subject, is impermanent, because it is produced by effort. When this is stated, although the effort-produced, which differentiates sound, is established on the sound produced from the tongue and palate, it is not established on the sound of water and the sound of wind, etc. Therefore, the reason is not established on one aspect of the subject. The second is: The three aspects, the subject, are a correct reason, because this can represent a correct reason. When this is stated, it is not established on each of the three aspects individually, like that. In the second type, there are also two types: using a general class as the reason and using a general aggregate as the reason. In the first type, establishment and non-establishment are the same, for example, if the general class of sounds is taken as the subject and permanence is established as the reason, it is like non-establishment. If permanence is taken as the subject and createdness is established as the reason, it is also non-establishment. Establishment is the same, for example, if sound is taken as the subject and createdness is established as the reason, the createdness of sound is established, the createdness of non-sound is not established, but just as the mere createdness being established is not a fault, the effort-produced is established on one aspect of the mere sound, and not established on one aspect, but just as the mere effort-produced being established is not a fault, it is like stating the same. The second is: The eye consciousness of the appearance of two moons, the subject, is direct perception, because it is a non-conceptual and non-erroneous awareness, like that. The second type, non-establishment in the mind, has three: doubting the subject, doubting the reason, and non-establishment due to doubting the relationship between the two. The first type has two: doubting from the absence of a definite possibility, such as establishing a meat-eating vase as the subject; doubting even with a definite possibility, such as not being certain whether it is a jewel or a lamp, establishing a jewel as the subject, like that, it is the same no matter which reason or property is established. The second type also has: doubting from the absence of a definite possibility, such as a vase, the subject, is impermanent, because it is made due to being free from desire; doubting even with a definite possibility, such as on a mountain with gray substance when it is not certain whether it is smoke or steam.