Tibetan
བཤད་པ་དང་། རྣམ་འགྲེལ་འདིར། རྟགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་གསུངས་པ་དང་། ལྷས། རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དུ་བ་དང་སྐྱེ་ལྡན་འཛིན་པའི་བློ་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་གསུངས་པ་དང་། ཤཱས། རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་། ཉི་སྦས་ཀྱིས། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་། སྔར་དྲངས་པའི་རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་རྟགས་སུ་འགོད་བྱའི་ངོ་བོ་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟགས་འཛིན་སྐྱེ་བར་འདོད་ཀྱི། རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལུགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནས་པ་ནི་སྔོན་ཆད་གཞན་གྱི་མ་མཐོང་བར་སྣང་ངོ་། །མདོར་ན། རྟགས་འཛིན་སེམས་ཁྱད་གཞི་འཛིན་པའི་བློ་དང་། ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་ཁྱད་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་ལུགས་འདི་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ནི། རིགས་གཏེར་ལས། རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གཞན་སེལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྒྲུབ་ལ་བྱས་པ་རྟགས་སུ་སོང་བའི་ཚེ་རང་མཚན་དང་སྒྲ་དོན་གང་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། བྱས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟོག་ངོར་སྒྲ་དོན་དང་རང་མཚན་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་བྱས་པ་ཙམ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། དེས་སྒྲ་དོན་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཡང་མི་འཛིན། རང་མཚན་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཡང་མི་འཛིན་པར་བྱས་པ་ཙམ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ཚེ་རང་མཚན་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། རང་མཚན་ལ་དགག་སྒྲུབ་དངོས་སུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་བྱས་པ་དེ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པ་གང་ཞིག དེ་ཉིད་སྒྲ་དོན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་བྱས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་སེལ་ཡིན་པས་གཞན་སེལ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར། དེ་སྐོར་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡོད་མེད་དང་། གཞི་གྲུབ་ན་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པས་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་དང་། བཀོད་ཚོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་སོགས་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཆད་པ་ལ་མི་མཁོ་བར་སྣང་བས་མ་བྲིས་ལ། དེང་སང་ལ་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་མཚོན་བྱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རིགས་གཏེར་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །གཏན་ཚིགས་དབྱེ་སྒོ་དུ་མར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་སྦྱོར་བ་ཡི། །སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ངེས་པ་མཛད། །ཅེས་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་སྒོ་ལྔ། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་སྟེ་དྲུག་ཏུ་མཛད་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིགས་མ་ལུས་པ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བཅུ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས། འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས། བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས། འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས། དགོད་བྱའི་སྒོ་ནས། དགོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས། རྒོལ་བའི་སྒོ་ནས། བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། དགག་རྟགས་ཐམས་ཅད་མཐར་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདུས་པས། དཔེ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས། སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་དཔེ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་འཕྲོས་ནས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་བཤད་མཇུག་ཏུ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་ཐོག་མར་གསུངས་ལ། རྣམ་ངེས་ལས། འབྲས་རང་གི་རྟགས་ལས་འཕྲོས་ནས་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་ཏུ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐོག་མར་གསུངས་ཤིང་། རིགས་གཏེར་ལས་ཀྱང་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དང་པོ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་དེ་སྐོར་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཞིག དེ་སྐོར་གྱི་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་གཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མེད་དགག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཞེས་དང་། ཁ་ཅིག གཞན་འདྲ་བ་ལ། དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་གཟུང་བྱ་དང་། སྨྲས་ཙམ་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་གཟུང་བྱ་བསྣན་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པ་མིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་གཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མེད་དགག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྐོར་གྱི་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐོར་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཕྱེད་གཤགས་དངོས་འགལ་ལ་བརྩིའམ་མི་བརྩི། མི་བརྩི་ན། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། དེ་སྐོར་གྱི་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ
Chinese
关于论述和《释量论》中，说因的果和有法是比量之因，以及圣天论师说，因的所依是烟和具有生者的心识，是执持因的心，以及自在论师说，因的对境是现量的后起，以及日藏论师说，因的知识不是事物之对境，以及之前引用的《理藏自释》中说，我们认为作为因的烟和所作等产生执持因，但不认为从因的自性三相决定中产生。这些话的意义安住在这种理路之上，是以前其他人没有见过的。总而言之，如果知道执持因的心是执持有法之识，三相决定是执持法相之识，那么这种理路就会自然解脱。第二，定义方面，《理藏》中说：因的定义是遣他。意思是说，在以所作作为因来成立声无常时，自相和声义哪个是真正的因呢？在以所作成立声无常的真正因的分别念面前，没有区分声义和自相的所作仅仅是真正的因，因为他不执持声义为真正的因，也不执持自相为真正的因，而仅仅执持所作为真正的因。在后来的分别念区分时，自相不是真正的因，因为不能对自相直接进行破立。声义是真正的因，因为之前显现于分别念的所作就是真正的因，因为他没有超出声义。因此，在以所作成立声无常的真正因的分别念面前，显现的所作就是遣他，因此遣他是真正的因。这里，关于那方面的真正的因的有无，以及如果地基成立就周遍是真正的因，以及不观待安排，像所作一样的是不是真正的因等等，因为觉得对讲解论典的意义没有用，所以没有写，现在所观待的那些在其他地方讲。第三，所诠的详细分类方面，《理藏》中说：具有该体性的
English
In the discussions and the Commentary on Valid Cognition, it is said that the effect of the sign and the possessor of the sign are the cause of inference, and Lord (Aryadeva) said that the basis of the sign is the mind that holds smoke and living beings, which is the mind that holds the sign, and Shasha said that the object of the sign is subsequent to direct perception, and Nyisbas said that the knowledge of the sign is not the object of things, and in the previously quoted Commentary on the Treasure of Reasoning, it is said that we believe that the holder of the sign arises from the nature of smoke and made, etc., which are established as signs, but we do not believe that it arises from the determination of the three characteristics of the sign. The meaning of these words rests on this very system, which seems to be unseen by others before. In short, if you know that the mind that holds the sign is the mind that holds the subject, and the determination of the three characteristics is the mind that holds the property, then this system will be self-liberated. Second, regarding the definition, the Treasure of Reasoning says: The definition of the sign is exclusion of others. That is to say, when made is used as a sign to prove that sound is impermanent, which is the true sign, self-character or sound-meaning? In the face of the conceptual mind that holds made as the true sign that proves that sound is impermanent, made alone, without distinguishing between sound-meaning and self-character, is the true sign, because it does not hold sound-meaning as the true sign, nor does it hold self-character as the true sign, but only holds made as the true sign. When the subsequent conceptual mind distinguishes them separately, self-character is not the true sign, because it cannot directly affirm or negate self-character. Sound-meaning is the true sign, because the made that appeared to the previous conceptual mind is the true sign, because it does not go beyond sound-meaning. Therefore, in the face of the conceptual mind that holds made as the true sign that proves that sound is impermanent, the made that appears is the exclusion of others, so the exclusion of others is the true sign. Here, regarding the existence or non-existence of the true sign in that regard, and whether it is pervasive that if the base is established, it is the true sign, and whether something like made is the true sign regardless of the arrangement, etc., because it seems that it is not useful for explaining the meaning of the scriptures, it is not written, and those that are now dependent are explained elsewhere. Third, regarding the detailed classification of the signified, the Treasure of Reasoning says: Possessing that nature,
Chinese
变为多种。法称论师以结合之门，确定为三种。如是，从事物之门分为五种，从结合之门分为一种，共为六种。然若从包含所有因明之门来分，则有十种，即从结合之门、进入方式之门、成立之门、成立方式之门、所立之法之门、关系之门、应立之门、应立方式之门、反驳者之门、陈述方式之门来分。第一，从结合之门，包含果、自性、不可得三种因。一切遮遣因最终都包含在能显现的不可得因中，故能在同一例子上确定。两种成立因需要在不同例子上确定。对此，《释量论》中，从不可得因引申，在详细阐述似因的结尾处讲述，故首先讲述了果和自性因。《定量论》中，从果和自性因引申，将法与因的关系在成立之初讲述，故首先讲述了不可得因。《理滴论》中也出现这样的顺序。其中，首先，正确的不可得因有定义和分类两种。第一种有遮破和安立两种，第一种是，有些人说，彼类之正确因，若为彼类之所立之法所取，则遍是无遮。有些人说，与他相同者，加上实际的所立之法所取和仅是言说的所立之法所取三种。第一种，所作性法，你的因若为成立声无常的所立之法所取，则遍是无遮，因为你是彼类的正确不可得因。若承认，无常法，应是如此，因为，是彼类的间接所立之法。第二种和第三种，彼成立不可得因，是算作半破还是实际相违？若不算作，所作性法，应是彼类的正确不可得因，因为是那个定义。第一个因应是如此，成立声无常
English
It becomes multiple. Dharmakirti, through the gate of combination, determined them to be three. Thus, from the gate of objects, there are five divisions, and from the gate of combination, there is one, making six in total. However, if divided from the gate of including all types of reasoning, there are ten, namely, from the gate of combination, the gate of the manner of entering, the gate of establishment, the gate of the manner of establishing, the gate of the dharma to be established, the gate of relation, the gate of what should be established, the gate of the manner of what should be established, the gate of the opponent, and the gate of the manner of expression. First, from the gate of combination, the three reasons of effect, nature, and non-apprehension are included. All negating reasons ultimately include the apprehendable non-apprehension reason, so it can be established on a single example. The two establishing reasons need to be established on separate examples. Regarding this, in the Commentary on Valid Cognition, starting from the non-apprehension reason, the detailed explanation of pseudo-reasons is discussed at the end, so the reasons of effect and nature are discussed first. In the Ascertainment of Valid Cognition, starting from the reasons of effect and nature, the relation between dharma and reason is discussed at the beginning of establishment, so the non-apprehension reason is discussed first. In the Jewel of Reasoning, the order also appears in this way. Among them, first, the correct non-apprehension reason has a definition and two divisions. The first has two aspects, negation and affirmation. The first is that some say that a correct reason of that kind, if it is taken as the dharma to be established of that kind, then it is necessarily a negation. Some say that, similar to others, adding the actually taken dharma to be established and the merely spoken dharma to be established makes three. The first is that, subject, what is made. If your reason is taken as the dharma to be established for establishing that sound is impermanent, then it is necessarily a negation, because you are the correct non-apprehension reason of that kind. If you accept, subject, impermanence. It should be so, because it is the indirect dharma to be established of that kind. The second and third, is that establishing non-apprehension reason considered a half-break or an actual contradiction? If not considered, subject, what is made. It should be the correct non-apprehension reason of that kind, because that is the definition. The first reason should be so, establishing that sound is impermanent.