Tibetan
་སྦྱར་བའི་རིགས་པས་རྡུལ་ཕྲན་འཇིག་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་ལྟར། །ཐོག་མ་དབུས་ཀྱང་བརྟག་པར་གྱིས། །སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གནས། །ཞེས་པའི་རིགས་པས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་ཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་ན་ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གསུམ་ཅིག་ཆར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་མ་འོངས་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཅིག་ཆར་དུ་མ་ཚོགས་ན་རགས་པ་མི་རྩོམ་ཞིང་ཅིག་ཆར་དུ་ཚོགས་ན་དབུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་སྐད་ཆིག་ཆ་མེད་ད་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆ་དང་བཅས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཕགས་པའི་ལུང་དེས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཆ་མེད་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེས་ནི་ཉན་ཐོས་པ་དག་གིས་དུས་གསུམ་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ནི་འགོག་མི་ནུས་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བར་དུ་ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུག་ཀྱང་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བློས་ཆ་དང་བཅས་པར་རློམ་ཡང་ཆོས་རང་དགའ་བས་དོན་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བུམ་པ་བཅོམ་པར་རློམ་ཡང་བུམ་པ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དུང་དཀར་སེར་གཉིས་བདེན་བརྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེར་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་དུང་དཀར་སེར་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་བརྫུན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དུང་དཀར་པོར་སྣང་བ་ནི་བག་ཆགས་བརྟན་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ནི་བག་ཆགས་མི་བརྟན་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་མི་བསླུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། ཡུལ་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་བརྫུན་དང་། ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་རྣམ་བཞག་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། གཞན་ནི་བག་ཆགས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་མི་འབྲལ་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མི་བསླུ་བ་ལ་
Chinese
如同以组合的推理使微尘坏灭一样。圣者导师说：如若刹那有边际，初始中央亦当审。以具三刹那之性，世间不于刹那住。以这理路，若说识的无分刹那坏灭，则不相同。若三时同时产生，则现在的识虽具有过去未来的分，然三时并非同时产生。故现在的识不具有过去未来的事物之分，因过去未来事物不存在。且微尘若非同时聚集，则不形成粗大之物，若同时聚集，则中央的微尘会变成有分。若说现在的识刹那也同样如此，则不然，识的无分刹那仅是现在产生，不具有其他的分。那么，圣者的教证岂非遮止了识的无分刹那吗？并非如此，那是指遮止了声闻部认为三时实有的观点，而不能遮止无分刹那。即使将现在的识刹那置于过去未来之间，也不会变成具有过去未来的事物之分。虽以分别念认为具有分，然法自性安立故，意义不会坏灭。譬如，虽认为在兔角之间摧毁瓶子，然瓶子不会因此而坏灭。第二，若说白螺与黄螺二者，不应有真假之差别，因为显现于彼者是识，且与彼识相异的白螺与黄螺并不存在。执持彼二者的根识，不应有错与非错之差别，因为彼二者的境相同是虚假的。答：无过失。显现为白螺是习气稳固的识之显现，显现为黄螺是习气不稳固的识之显现，故在名言中有欺惑与不欺惑的差别。因此，就二境而言，于名言中安立真假，就二有境而言，于名言中安立是量与非量之差别。如《释量论》中说：他者以习气稳固故，轮回尽际不离而随逐者，于名言中是不欺惑。
English
Just as atoms are destroyed by the logic of combination. The noble teacher said: If a moment has an end, the beginning and the middle should also be examined. Because of the nature of having three moments, the world does not abide in a moment. If it is said that the mind, with its indivisible moment, is destroyed by this reasoning, it is not the same. If the three times arise simultaneously, then the present mind, although having the parts of the past and future, does not arise simultaneously in the three times. Therefore, the present mind does not have the parts of past and future objects, because past and future objects do not exist. And if atoms do not gather simultaneously, they do not form gross matter, and if they gather simultaneously, the central atom becomes divisible. If it is said that the present moment of consciousness is also the same, it is not so, because the indivisible moment of consciousness only arises in the present and does not have other parts. Then, doesn't the scripture of the noble one negate the indivisible moment of consciousness? It is not so, it refers to negating the view of the Hearers who believe that the three times are real, but it cannot negate the indivisible moment. Even if the present moment of consciousness is placed between the past and the future, it will not become having the parts of past and future objects. Although it is assumed by the mind to have parts, the meaning will not be destroyed because the Dharma is self-established. For example, although it is assumed that a vase is destroyed between two rabbit horns, the vase will not be destroyed because of it. Secondly, if it is said that there should be no difference between truth and falsehood in the case of a white conch and a yellow conch, because what appears there is consciousness, and the white conch and yellow conch that are different from that consciousness do not exist. The sense consciousness that holds those two should not have the difference between being mistaken and not being mistaken, because the objects of those two are equally false. Answer: There is no fault. The appearance as a white conch is the appearance of a mind with stable imprints, and the appearance as a yellow conch is the appearance of a mind with unstable imprints, so there is a difference between deceiving and not deceiving in name. Therefore, in terms of the two objects, truth and falsehood are established in name, and in terms of the two subjects, the distinction between valid and invalid is established in name. As it is said in the Compendium on Valid Cognition: The other, because of the stability of the imprints, is followed without separation until the end of samsara, and is not deceiving in name.
Tibetan
ལྟོས་ནས་འདིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དང་། དེའི་དོན་རིགས་གཏེར་ལས། བག་ཆགས་བརྟན་དང་མི་བརྟན་པས། །བདེན་དང་བརྫུན་པའི་རྣམ་བཞག་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞག་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་དང་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐད་ཅིག་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུན་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་ལ་ཁ་ཅིག དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐད་ཅིག་ལ་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་ལ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ལ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱས་པ་གཉིས་ལས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ནི་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས། ཞག་སོགས་ནི་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས། དེ་དག་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་ཡིན་ན། དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ཀྱི་ལན་ནི་ཞག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་མཐུད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྒྱུན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་གྲུབ་པར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། འདོད་དེ། དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི། ད་ལྟ་སྐྱེས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༈ །།གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་ཚད་འབྲས་དངོས་ལ། དོན་དམ་རང་རིག་གི་ཚད་འབྲས་དང་། ཐ་སྙད་དོན་རིག་གི་ཚད་འབྲས་གཉིས། དང་པོ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་གཞལ་བྱ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མ། རང་རིག་འབྲས་བུ་ཞེས་འདོད་པ་ལ། གཞན་དག་ན་རེ། སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་རིག་ཡིན་པར་ཐལ། འཛིན་རྣམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་འཛིན་བྱེད་དུ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་རིག་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་རིག་བྱེད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཡང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྣམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུང་རྣམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན་འཛིན་རྣམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པའི་
Chinese
因此，在这里是量。这指的是普遍名言的自性，如是说。其意义在《理藏》中说：“以串习稳固与不稳固，作真实与虚假的区分。”如是说。第二，如果说，月、日、年、劫等的区分不合理，因为没有从刹那中分离出来的常法存在。对此，一些人回答说，那些也是刹那，因为在自身成立之时，第二个刹那就会坏灭。因此，对于刹那，将时间的最短称为刹那，以及自身成立之时，不住于第二个刹那称为刹那，从这二者可知，刹那以前者的角度来说。日等以后者的角度来说。因此，那些虽然是事物，但并非胜义的事物。这样说是不可理喻的，因为如果是事物，则已经遮止了不是胜义的事物。自宗的回答是，日等那些，只是由许多刹那相续，由分别念假立为常，因此不是实物，没有过失。第三，如果说，如果识的无分刹那存在，则微尘方分的无分也同样成立。答：已说明不相同。又如果说，无分的事物存在。答：承认。因为被时间所摄的事物，除了现在刚产生的之外，没有过去未来的无分。 ༈ །།第三，由此成立的量果真实上，有胜义自证的量果和世俗义证的量果两种。第一种，有破立两种。第一种，一些人说，识自身是所量，执相是量，自证是果。另一些人说，先前显现的根识，是法，应是自证，因为是执相，因为是从自因中产生为能取境的相。如果这样说，显现于错乱根识中的二月之相，是法，应是自证，因为是从自因中产生为能知境的识。遍是承认。又，先前显现的根识，是法，应是执相，因为是识的差别。如果这样说，所有所取相，是法，应是执相，因为是识的
English
Therefore, here is valid cognition. This refers to the nature of universal convention, as it is said. Its meaning is stated in the "Treasury of Reasoning": "By the stability and instability of habituation, distinctions of truth and falsehood are made." Thus it is said. Secondly, if it is argued that distinctions such as days, months, years, and kalpas are not valid because there is no permanent substance established apart from moments, some answer this by saying that those are also moments, because they perish in the second moment of their own establishment. Therefore, regarding moments, the shortest duration of time is considered a moment, and not remaining in the second moment of its own establishment is considered a moment. From these two, the moment known is taken from the perspective of the former. Days and so on are taken from the perspective of the latter. Therefore, although those are entities, they are not ultimate entities. To say this is unreasonable, because if it is an entity, it has already precluded not being an ultimate entity. The response of our own system is that days and so on are merely continuously imputed as permanent by conceptual thought from the connection of many moments, therefore they are not established as substances, and there is no fault. Thirdly, if it is said that if there is an indivisible moment of consciousness, then the indivisibility of the parts of atoms is similarly established, it has already been shown that they are not the same. Furthermore, if it is argued that an indivisible entity exists, we accept it, because all entities encompassed by time, other than just being born now, have no indivisible past or future. ༈ །། Thirdly, regarding the actual valid results established by this, there are two types: the valid result of ultimate self-awareness and the valid result of conventional object-awareness. The first has two aspects: refutation and establishment. First, some say that consciousness itself is the object to be measured, the grasping aspect is the valid cognition, and self-awareness is the result. Others say that the previously appearing sense consciousness is a subject, it should be self-awareness, because it is a grasping aspect, because it is an aspect that arises from its own cause as the grasper of the object. If this is said, the aspect of the two moons appearing in the mistaken sense consciousness is a subject, it should be self-awareness, because it is a consciousness that arises from its own cause as the knower of the object. The pervasion is accepted. Also, the previously appearing sense consciousness is a subject, it should be a grasping aspect, because it is a distinction of consciousness. If this is said, all apprehended aspects are subjects, they should be grasping aspects, because they are of consciousness.