Tibetan
འཐད་དེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡིད་དབང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་དབང་དུ་སོང་ཕྱིན་དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས། ཉན་ཐོས། རང་རྒྱལ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ། དེ་ལ་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས། རང་རྒྱལ་མི་སློབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ། ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས་སྟེ་ལྔར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་སྣང་བཅས་དང་། སྣང་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། མཉམ་བཞག་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་ལས། སྣང་བཅས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སློབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཆར་ལ། མ་ཐོབ་ན་མི་འཆར་ཞིང་། མི་སློབ་པ་ལའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མེད་ལ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་། གྲངས་མེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་མཐོང་སྟེ། མཛོད་ལས། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་སྣང་བཅས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་པར་སྣང་བས་མངོན་ཤེས་དེ་དག་ཀྱང་དབང་ཤེས་མིན་པར་བསམ་གཏན་གྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་མིག་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ལ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང་། རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་སུ་འཇོག་དགོས་པ་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། དེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས། ཐབས་ལ་ལྟོས་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེས་ཉེར་ལེན་དང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ལས་བཟློག་པས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་བས་ཚེ་གསུམ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་བར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བསྐལ་པ་བརྒྱས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་གསུམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཏེ། དེས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་དམན་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཉོན་མོངས་མེད་དང་ནད་མེད་དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཚད་མ་དང་། གཉིས་པ་བཅད་ཤེས་སུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པར་གྲུབ་པས་ཚད་མར་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་རང་ཡུལ་མ་ངེས་ན་རང་མཚན་ཡོད་མེད་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེས་ན་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚད་མས་རང་སྟོབས་དང་། གཞན་སྟོབས་གང་རུང་གིས་ངེས་པ་དྲངས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ཅིང་། འཕགས་པ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཚེ་སོ་སྐྱེ་དང་འདྲ་ལ། སྨོན་གནས་མཁྱེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མཁྱེན་ནམ་མི་མཁྱེན་ཅེ་ན། སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག དེས་ད་ལྟར་བ་དངོས་སུ་མཁྱེན་ཅིང་། འདས་མ་འོངས་ཤུགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། ཁ་ཅིག དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། ཁ་ཅིག སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་ཤུགས་རྟོགས་བཀག་ཟིན་ཅིང་། འདས་མ་འོངས་ཀྱིས་རང་ངོ་ནས་རྣམ་པ་གཏད་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཤར་ན་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དེས་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་ཚུལ་ཚུར་མཐོང་གི་བློས་དཔག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་དེ་མཁྱེན་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ། ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ། མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ། གྲུབ་པ་ལ་མི་འཐད་པ་སྤང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་འདས་པ་བྱུང་ཟིན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ངེས་གྱུར་ན། །སྔོན་བྱུང་བ་ཡང་དཔག་པར་ནུས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱན་གྱིས་གང་གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་དོན་དང་མཐུན་ཅིང་འགལ་བ་མེད་ན་ཡུལ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་རང་རང་གི་ཡུལ་འཆད་པ་བཞིན། གཞུང་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་དོན་དང་མཐུན་ཅིང་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བར་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་ལས་སྔོན་བྱུང་དཔག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། དང་པོ་ལ་ཚིག་ངོས་གཟུང་བ། དེའི་ཁྱད་པར་ངོས་གཟུང་བ། དེ་ངེས་པའི་ཚུལ་གཟུང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་སྟོན་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་དང་འགལ་བ་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། མངོན་གྱུར་སྟོན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཙམ་ནི་འདིའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་གྱུར་འགའ་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཡང་འདིའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཙོ་བོ་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་དངོས་སྟོབས་ཚད་མས་ངེས་པ་ཉིད་ལ་འདིའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་དགོས་ཏེ། མདོའི་མཆོད་བརྗོད་ལུགས་བཟློག་ཏུ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཙོ་བོ་བདེན་བཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་དངོས་སྟོབས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་སྔོན་བྱུང་དཔག་པའི་ཚུལ་ནི་བཀའ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན། ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་བསླུ་བར་གྲུབ་སྟེ། གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཆར་བརྗོད་བྱ
Chinese
合理。因为以正确之义，以修生为主的等持并非意根。如是说。无过失。此处心与心生是同一物，因此，当识成为意根时，其周围产生的心生也因此而转变。第二，从所依的角度来说，有声闻、缘觉、大乘圣者的瑜伽现量三种。其中，从有学无学的角度分为五种：声闻有学与无学相续的瑜伽现量两种，缘觉无学的瑜伽现量，大乘有学与无学的瑜伽现量两种，因此分为五种。其中又从有相和无相的角度分为十种，因为五者各自都有止观双运所摄的瑜伽现量两种。在《理藏自释》中说，对于有相，声闻的有学者，如果获得禅定之心，则神通显现，如果没有获得，则不显现。对于无学者，从智慧的角度解脱者没有五神通，从二者角度解脱者依次能见到二千、三千和无数的世界。如《俱舍论》中说：“阿罗汉、麟喻、仙人等，见二千三千及无数。”等等。所说之义，似乎是将圣者相续的前五种神通安立为有相瑜伽现量，因此这些神通并非根识，而是应将以禅定之摄的，成为生起眼耳二根之因的意地之等持，与智慧相应者，安立为天眼通和天耳通，似乎是这样。第三，两种智慧之因，其圆满之时，依赖方便与果之差别。第一，通达无我的智慧是近取因，方便大悲是俱生助缘，依此而成就如所有性智，反之则成就如所有性智。第二，声闻的瑜伽现量圆满之时，是精进。
English
It is reasonable. Because the samadhi that mainly arises from meditation on the correct meaning is not the mind-organ. So it is said. There is no fault. Here, mind and mental factors are the same substance, so when consciousness becomes the mind-organ, the mental factors that arise around it also change accordingly. Second, from the perspective of the basis, there are three types of manifest yoga: Hearers, Solitary Realizers, and Great Vehicle Noble Ones. Among them, from the perspective of learners and non-learners, they are divided into five types: two types of manifest yoga in the continuum of Hearer learners and non-learners, manifest yoga of Solitary Realizers who are non-learners, and two types of manifest yoga of Great Vehicle learners and non-learners, thus divided into five types. Among them, they are further divided into ten types from the perspective of with-image and without-image, because each of the five has two types of manifest yoga included in both meditative equipoise and subsequent attainment. In the auto-commentary of the "Treasure of Reasoning," it says, for those with-image, if a Hearer learner obtains the mind of dhyana, then supernormal cognition arises, and if they do not obtain it, it does not arise. For non-learners, those who are liberated from the aspect of wisdom do not have the five supernormal cognitions, and those who are liberated from both aspects can see two thousand, three thousand, and countless world realms in sequence. As it is said in the Abhidharmakosha, "Arhats, Pratyekabuddhas, and sages see two thousand, three thousand, and countless realms." Etc. The meaning of what is said seems to be that the first five supernormal cognitions of the noble continuum are established as manifest yoga with-image, therefore these supernormal cognitions are not sense consciousnesses, but rather the samadhi of the mind-ground, which is included in dhyana and becomes the cause of generating the eye and ear faculties, together with wisdom, should be established as the supernormal cognition of the divine eye and the supernormal cognition of the divine ear, it seems. Third, the causes of the two wisdoms, the time of their completion, and the difference in results depending on means. First, the wisdom that realizes selflessness is the substantial cause, and the means of great compassion is the co-emergent auxiliary condition, and based on this, the wisdom that knows reality as it is is accomplished, and conversely, the wisdom that knows reality as it appears is accomplished. Second, the time when the manifest yoga of Hearers is completed is diligence.
Chinese
以迅速故，于三世得究竟，谓迅速能脱三有。如是说故。自宗之瑜伽现证，以百劫得究竟，谓如犀角百劫之行。如是说故。大乘之瑜伽现证，以三无数劫得究竟，谓彼于三无数劫成佛。如是说故。三者，声闻独觉阿罗汉之瑜伽现证，不能现证知一切所知，谓彼未断无明习气故，谓方便悲心劣故。圆满正觉之瑜伽现证，能现证知一切所知，谓彼已断无明习气故，谓方便大悲于无数劫串习故。如是亦云：种种方便多。如是等，及无烦恼及无病等。如是示现。二者，于境成为量之理，有说，一切智刹那第一者为量，第二者许为决断识，不应理，以一切现证成立为离分别不欺惑之识故，如成立为量，此处亦为量故。若尔，瑜伽现证之自境若不决定，则于自相有无而作取舍不应理，如是则成分别耶？无过失，谓异生之量，以自力及他力任何一者引生决定之门而作取舍，圣者未离分别习气者，于自性而住之时，与异生相同，于祈愿处智之等持等而住之时，以等持之力而作取舍，离分别习气者，唯以等持之力而作取舍也。若尔，佛之智慧彼于过去及未来知耶？抑或不知耶？昔日之论师有说，彼于现在直接知，于过去未来间接知，又有说，以彼二者之相显现之门而知，又有说，于佛地无有智慧。不应理，以遮止现证间接了知
English
Because of speed, it is perfected in three lifetimes, meaning that it is quickly liberated from the three realms of existence. As it is said. The direct realization of yoga in our own tradition is perfected in a hundred eons, meaning like the conduct of a rhinoceros horn for a hundred eons. As it is said. The direct realization of Mahayana yoga is perfected in three countless eons, meaning that one becomes a Buddha in those three countless eons. As it is said. The third is that the direct realization of the yoga of Hearers, Solitary Realizers, and Arhats does not directly realize all knowable objects, because they have not abandoned the habitual tendencies of ignorance, because their skillful means and compassion are inferior. The direct realization of the yoga of a Fully Awakened Buddha directly realizes all knowable objects, because they have abandoned the habitual tendencies of ignorance, because they have cultivated skillful means and great compassion for countless eons. Thus it is also said: "Various and numerous skillful means." And so on, and "Without afflictions and without disease," and so on. Thus it is shown. Second, regarding how it becomes a valid cognition with respect to the object, some say that the first moment of omniscience is a valid cognition, and the second is considered a decisive cognition, which is not reasonable, because all direct perceptions are established as non-conceptual and non-deceptive cognitions, just as it is established as a valid cognition, so here too it is a valid cognition. If that is the case, if the object of yogic direct perception is not determined, then it is impossible to engage in acceptance and rejection with respect to whether or not it possesses its own characteristic, and thus it would become conceptual? There is no fault, because the valid cognition of ordinary beings engages in acceptance and rejection through the door of certainty generated by either its own power or the power of others, and when noble ones who have not separated from the habitual tendencies of conceptualization abide in their own nature, they are similar to ordinary beings, and when they abide in meditative stabilizations such as the wisdom of the aspiration ground, they engage in acceptance and rejection by the power of meditative stabilization, and those who have separated from the habitual tendencies of conceptualization engage in acceptance and rejection solely by the power of meditative stabilization. If that is the case, does the wisdom of the Buddha know the past and the future, or does it not know them? Some early scholars say that it directly knows the present, and indirectly knows the past and future, and others say that it knows through the door of the appearance of the aspects of those two, and others say that there is no wisdom in the Buddha's ground. It is not reasonable, because direct perception and indirect knowledge have already been prohibited.