Tibetan
་པའི་ཕྱིར་དུ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་དང་། གྲངས་ཅན་པས་གཙོ་བོའི་སྒྲ་དོན་དངོས་པོའི་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་དངོས་འབྲས་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་ངོས་གཟུང་བ། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་བསྡུ་ཚུལ། ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དོན་ལྡོག་མཐོང་ཡང་བརྡ་དྲན་པར་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ངོར་འགོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་དོན་ཏེ། །ཞེས་དང་། ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་རྨོངས་པས་འདིར། །གཞན་དག་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པ། །གྲུབ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཐུན་ལས། །བརྡ་དྲན་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །ཞེས་དང་། རིགས་གཏེར་ལས། རྨོངས་པ་ལ་ནི་བརྡ་དྲན་པའི། །ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་བཀོད་ཚོད་ལ་དགག་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་། མཐར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། མཐར་རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་གི་རྟགས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པས་ན། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནང་འདུས་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། དག་འཛིན་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབྱུང་རུང་ཡིན་ཏེ། བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔར་གྱི་བྱེད་པ་པོའི་ངོས་ནས་འགོད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེང་སང་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་གཞུང་འདིའི་དོན་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་ལས་རྣམ་གཞག་གི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ལ་འཆད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དོན་ལེའུར། གཅིག་དམིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བུམ་པ་མེད་ངེས་ཀྱི་དོན་ལྡོག་བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པས་གྲུབ་ཀྱང་བུམ་པ་མེད་ངེས་ཀྱི་བརྡ་སྦྱར་མི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་བརྡ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འཇོག་གོ །གཉིས་པ་འགལ་དམིགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གང་ཞིག ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱའི་ཆོས་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྟགས་སུ་སོང་བ། གཉིས་པ་ལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡ
Chinese
为了驳斥自然不显现，以及数论派认为自性是声音和事物实际存在的近取因，所以宣说了实果显现却未显现。第五（观察不显现推理）有三：指出反驳者，归入自性之相的方式，仅仅成为能立名称的方式。第一，对于虽然见到反面意义却不能忆持名称的反驳者，是针对非常愚昧的人而说的，因为这是非常愚昧的意义。如云：“境虽有然愚昧，于此不述及其他，由成立与随同，唯作忆持名。”又如《理藏论》云：“于愚昧者，需有忆持名，能立名称之比量。”第二，所有不显现自性的理由，表面上看来是破斥之相，但最终都归入自性之相中，因为最终都归结为从圆满具足因缘的相中能够产生结果的理由中。如云：“由因成立果，此乃归自性。”是故这样说。那如何是这样呢？如说：清净执持之境，有法，能够产生确定没有瓶子的名称，因为是瓶子清净之处的执持之量。这与之前从作者的角度提出的观点相同。现在，普遍认为将此论典的意义解释为从因中确定产生果，是不合理的。因为仅凭这一点还不能确定为自性之相，而且《他义品》中“由一缘而体验”等经文也会变得没有意义。第三，虽然通过量未见到瓶子而成立了瓶子不存在的反面意义，但对于不了解瓶子不存在的名称的人来说，仅仅是为了成立那个名称，所以被安立为仅仅成立名称的理由。第二，关于相违显现的理由，有体性和分类两种。第一，什么是真正的显现可能却未显现之相？就是在想要了解的法之上，能够成立确定没有所破之法的能立成为理由。第二，有依靠俱不生相违和互相排斥相违的相违对立显现之相。
English
In order to refute the non-manifestation of nature, and to refute the Samkhya school's view that nature is the proximate cause of the actual existence of sound and things, it is said that the actual result is manifest but not manifested. The fifth (observing the non-manifestation of reasoning) has three parts: pointing out the opponent, the way to include it in the nature of the sign, and the way to become merely establishing a name. First, for the opponent who sees the opposite meaning but cannot remember the name, it is said to be directed at a very ignorant person, because this is a very ignorant meaning. As it is said: "Although the object exists, it is ignorant, and others are not mentioned here, but only the name is remembered by establishment and agreement." Also, as it is said in the Treatise on the Treasury of Reasoning: "For the ignorant, there must be a syllogism that establishes the name of remembrance." Second, all the reasons for the non-manifestation of nature, although they appear to be refutations on the surface, ultimately belong to the nature of the sign, because they ultimately conclude that the reason for being able to produce results from the sign of complete causes and conditions. As it is said: "Because the cause establishes the result, this is included in the nature." Therefore, it is said in this way. How is that so? For example, it is said: The object of pure holding, the subject, is able to produce the name of definitely not having a vase, because it is the measure of holding the pure place of the vase. This is the same as the previous point of view from the perspective of the agent. Nowadays, it is generally considered unreasonable to explain the meaning of this treatise as definitely producing results from the cause of establishing distinctions. Because this alone is not enough to determine the nature of the sign, and the scriptures such as "experiencing from one condition" in the Chapter on Other Meanings would become meaningless. Third, although the opposite meaning of the absence of a vase is established by the fact that the vase is not seen by the measure, it is only for the purpose of establishing that name for those who do not understand the name of the absence of a vase, so it is established as the reason for merely establishing the name. Second, regarding the reason for contradictory manifestation, there are two types: nature and classification. First, what is the true aspect of the possibility of manifestation but not manifested? That is, on the dharma that one wants to understand, the establishment that can establish the definite absence of the object to be refuted becomes the reason. Second, there is the aspect of contradictory opposition that relies on mutually exclusive contradictions and mutually exclusive contradictions.
Tibetan
ང་དག་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གང་ཞིག ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཁྱབ་འབྲེལ་ངེས་དགོས་པ། གཉིས་པ་ལ། དགག་གཞག་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་ཚུལ་དགག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་འགོད་ཚུལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག གྲང་རེག་དང་། གྲང་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་དང་། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་དང་། དེའི་ཁྱབ་བྱ་བ་མོའི་རེག་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་འགོག་པ་ལ། ཚ་རེག་དང་། ཚ་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་དང་། ཚ་རེག་གི་དངོས་འབྲས་དང་། དེའི་ཁྱབ་བྱ་ཙནྡན་གྱི་མེ་ལྟ་བུ་བཞི་ཆར་སྦྱོར་བས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚ་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་གྲང་རེག་སྐོར་བཞི་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་རྣམས་མི་འཐད་དེ། ཚ་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་ནི། རང་གི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མེ་སྐྱེད་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མེ་མ་ངེས་པར་དེ་ངེས་མི་ནུས་ལ། མེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན། མེ་རྟགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་བུ་རྟགས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁ་ཅིག དགག་བྱའི་ཆོས་ལ་སྟོབས་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་གོང་བུ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཀྱི་གོང་བུར་ཁས་བླངས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པས་ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་གང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། གང་མ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པའོ། །ཁ་ཅིག གཏན་ཚིགས་ལ་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་ནི། ཚ་གྲང་གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་དུ་སོང་བའི་ཚེ་གང་སྟོབས་ཆེ་བ་དེས་སྟོབས་ཆུང་བ་དེ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཚད་མས་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་བྱའི་ཆོས་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིག་མེ་སྟོབས་ཆུང་བ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་སྟོབས་མཉམ་པའམ་སྟོབས་ཆེ་བའི་གྲང་རེག་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེང་སང་ཕལ་ཆེར། སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་དོན་འགལ་ལྡོག །ཅེས་གསུངས་པས། ཚ་གྲང་གཉིས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་གནས་པ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་དགག་བྱའི་ཆོས་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སྦྱོར་བའང་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་དྲངས་པའི་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་དགོས་པའི་གནད་མ་རིག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་གནོད་བྱ་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་ན་གནོད་བྱ་ཙམ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། གནོད་བྱེད་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་གསུམ
Chinese
我等二者中第一个，有体性、分类、安立三种。第一，相违所缘之正确之因，必须依赖俱不生相违而确定自己的周遍关系。第二，有破立二者。第一者有二，即破除分类方式和破除陈述方式。第一，一些古代人，对于寒冷之触、寒冷触之近取因、寒冷果毛孔竖立、以及它的周遍所及如水之触等一一遮破时，以炎热之触、炎热触之近取因、炎热触之近取果、以及它的周遍所及如旃檀之火等四者全部陈述，因此变成十六种。如是说。对于此，以炎热触之近取因作为因，而遮破寒冷触之四种的那些理路不合理，因为炎热触之近取因，是自己的第二刹那必定产生火之因，因此不确定火就不能确定它，如果以火所区别者作为因，则火成为因，因为不是像那样成为因的缘故。第二，一些人，对于所破之法施加强大力量，即毗婆沙宗认为一切团块都是由八种实物微尘组成的团块，以及经部师认为确定炎热触和寒冷触的那个本身存在，没有确定那个本身不存在的差别。一些人，对于因施加强大力量的火，即炎热和寒冷二者成为俱不生相违之时，哪个力量大，那个就断除力量小的，以及没有区分开因的量仅凭确定就能成立所破之法不存在的差别，即如果以量确定因的火力量小，则以那个理由就能成立和它力量相等或力量大的寒冷触不存在的缘故。现在大多数人说，三刹那上意义相违背。因此，认为炎热和寒冷二者仅在第一刹那同时存在，而对于所破之法施加恒常，也是不了解必须以从同品量所引出的决断识来确定周遍的要点，因为在第三刹那上，遣除所害的缘故。如果确定了同品，则成立仅无所害，因为所害产生后第三刹
English
Among us two, the first has three aspects: definition, classification, and establishment. First, a valid sign of contradictory perception must rely on mutually exclusive contradiction to ascertain its pervasiveness. Second, there are two aspects: refutation and assertion. The first has two parts: refuting the method of classification and refuting the method of statement. First, some ancient scholars, when individually refuting cold touch, the substantial cause of cold touch, the effect of cold touch causing goosebumps, and its pervasion, such as the touch of water, assert all four: hot touch, the substantial cause of hot touch, the substantial effect of hot touch, and its pervasion, such as sandalwood fire, thus resulting in sixteen. So it is said. Regarding this, it is unreasonable to use the substantial cause of hot touch as a sign to refute the four aspects of cold touch, because the substantial cause of hot touch is the cause that necessarily produces fire in its second moment, so it cannot be determined without determining fire. If what is distinguished by fire is used as a sign, then fire becomes the sign, because it is not like that which becomes the sign. Second, some people apply great force to the object to be refuted, namely, the Vaibhashikas assert that all aggregates are aggregates composed of eight material particles, and the Sautrantikas do not distinguish the difference between what is perceived, namely hot touch and cold touch, which exists, and what is not perceived, which does not exist. Some people apply great force of fire to the reason, namely, when hot and cold become mutually exclusive, the one with greater force cuts off the one with lesser force, and they do not distinguish the difference that the validity of the reason only establishes the absence of the object to be refuted by determination alone, namely, if the small force of fire of the reason is determined by the force of validity, then for that very reason, it is established that cold touch with equal or greater force does not exist. Nowadays, most people say, "Contradiction in meaning occurs in three moments." Therefore, thinking that hot and cold only exist simultaneously in the first moment, and applying permanence to the object to be refuted, is also not understanding the key point that the decisive consciousness drawn from the measure of the subject must determine the pervasiveness, because the harm is eliminated in the third moment. If the subject is determined, then it is established that there is only no harm, because after the harm arises, the third