Tibetan
བྱེད་མཇུག་ཏུ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐོག་མར་གསུངས་ཤིང་། རིགས་གཏེར་ལས་ཀྱང་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་དང་པོ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས། དེ་ནི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་མཚན་ཉིད་གཅིག་གིས་མཚོན་ནུས་པའི་མཚོན་བྱ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་སྟེ། མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མཐར་དགག་བྱ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་འགོག་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྟེ། དགག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགག་རྟགས་ཡང་དག་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དེ་དགག་པ་ཡིན་ན། རྟགས་སུ་དགོད་བྱ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡིན་ཀྱང་དགག་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། དགག་རྟགས་སུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲའི་སྟེང་དུ་རྟག་པ་འགོག་པ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ། སྒྲ་རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་དང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། ཚུལ་གསུམ་ངེས་བྱེད། གསུངས་པའི་དགོས་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྩོད་གཞིའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱའི་ཆོས་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང་ཡོད་ངེས་སུ་འགོག་ནུས་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས། གཉིས་པ་ནི། བོད་ཕལ་ཆེར་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་ཆོས་ཅན། ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་བཅད་ཤེས་དོན་མཐུན་མི་འཇུག་སྟེ། ཞེས་དང་། ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་མི་འཇུག་སྟེ། །ཞེས་སོགས། ཚིག་ཟིན་ལ་འགོད་པ་ནི་བཀོད་ཚོད་དང་གྲུབ་ཚོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་ཡང་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་ངེས་ཀྱི་བཅད་ཤེས་དོན་མཐུན་མི་འཇུག་སྟེ། ཞེས་སོགས་འགོད་དགོས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་ལ་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན། །ཞེས་དང་། འཇུག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི། །ཞེས་པའི་གཞུང་གི་གཏན་ཚིགས་དང་པོས་མཐར་དགག་བྱ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་བསྟན་པ་ལྟར། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་གྲུབ། །ཅེས་དང་། བརྡ་དྲན་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པས་མཐར་དགག་བྱ་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགོད་ཚུལ་སྐྱོན་མེད་ནི་ཤ་ཟ་སྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གི་ངོར་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་ཆོས་ཅན། ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐལ་བའི་སྐལ་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་སྐལ་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་ངེས་ལས། སྐལ་དོན་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་དང་། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་དེས་མདུན་གྱི་གཞི་འདི་དམིགས་སོ་སྙམ་པ་དང་། གཉིས་པ་དེས་འདིར་ཤ་ཟ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་འབྲེལ་ཤ་ཟ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་། ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ངེས་པས་གྲུབ་བོ། །བཞི་པ་ནི། གཞན་སྡེ་ཁ་ཅིག རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པའི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་དང་། རྒྱང་འཕེན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་བར་དོའི་ལུས་དང་ངག་སྨྲ་བ་དང་། ཆགས་བྲལ་གྱི་གཞི་མཐུན་དབང་མངོན་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་བས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དབང་མངོན་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དགག་བྱའི་ཆོས་དེ་གང་ཟག་དེ་དག་གི་ངོར་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་འགོག་ནུས་ཀྱང་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དགག་བྱ་དེ་དག་གང་ཟག་དེ་ལ་སྐལ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱའི་ཆོས་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པ་དང་། འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་གོ །དང་པོ་ནི། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གང་ཞིག དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་ཟླ་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྟགས་སུ་སོང་བ། གཉིས་པ་ལ་རྒྱུ། ཁྱབ་བྱེད། རང་བཞིན། དངོས་འབྲས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་དང་བཞི་ལས། རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གང་ཞིག དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྟགས་སུ་སོང་བ། དཔེར་ན། མེ་མེད་མཚན་དུས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ན་ཆོས་ཅན། དུ་བ་མེད་དེ། མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྟགས་སུ་སོང་བ། དཔེར་ན། ཤིང་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་བྲག་རྫོང་ན་ཆོས་ཅན། ཤ་པ་མེད་དེ། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག རྟགས་ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱར་སོང་བ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་འབྲས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་འབྲས་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྟགས་སུ་སོང་བ། དཔེར་ན། དུ་བས་དབེན་པའི་རྩིག་སྐོར་ན་ཆོས་ཅན། དུ་བའི་དངོས་རྒྱུ་མེ་མེད་དེ། དངོས་འབྲས་དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ལ། ཚུལ་གསུམ་ངེས་བྱེད། འགལ་མི་འགལ། གྲངས་ངེས་པ། གསུངས་པའི་དགོས་པ། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་མེད་མཚན་དུས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་མཐོང་བའི་དབང་མངོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་དེས་མེ་མེད་མཚན་དུས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་དམིགས་སོ། །འདིར་མེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་གཉིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན། ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་འབྲེལ་དུ་བ་མེ་ལས་དེ་བྱུང་དུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཡོད་ན་མེ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་རྗེས་ཁྱབ་གྲུབ་ན། མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ལྟར་དངོས་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་དང་། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྡོག་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཚུལ་སྔ་མས་རིགས་འགྲེ། ཁྱབ་འབྲེལ་ཤ་པ་ཤིང་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་འགྲེ། ར
Chinese
在行为的结尾所说的前提下，首先阐述了不可得的理由。在《理智宝藏》中也以这样的顺序出现。其中，首先是不可得的正因的定义和分类，分为两种。第一种是：对于遮遣所要否定的事物，具备三相的理由。这也是正遮因的定义，因为两者可以用一个定义来表示，是所指名称的同义词。然而，不可得的正因是从能立的角度来命名的，因为所有的不可得的理由最终都相同地通过量对所要否定的事物不可得的方式来遮遣所要否定的事物。正如所说：“一切的遮遣，都将从不可得中成立。”正遮因是从所要成立的法的角度来命名的，因为如果所要成立的法是遮遣，那么作为理由所提出的，无论是遮遣还是成立，都会变成遮因。对此，有些人说：所作是法，是遮因，因为具备那个定义，因为在声音上遮遣常法具备三相。对此，那个法，是正遮因，因为是成立声音非常法的正遮因。遍是承认的。第二是分类，分为不显现不可得的正遮因和显现可能不可得的正遮因两种。第一种分为：定义、例子、三相决定、阐述的必要性四种。第一种是：在争论的基础上，对于所要否定的法，不能成立必定没有，却能否定必定有的，具备三相的理由。第二种是：大部分藏人在面前的这个基上，法，不容许对于肉食必定有的决定的符合意义的认识，以及不容许符合意义的名称等等。将词句记录下来是没有区分安排的程度和成立的程度，这样的话，对于自性不可得的因，也应该写成：瓶子清净的地方，法，不容许瓶子必定没有的决定的符合意义的认识等等，因为在所有方面都是相同的。正如“对于没有不容许具有结果”以及“被称为不容许进入”的论典的第一个理由最终显示了遮遣所要否定的必定有的名称。
English
Based on what is said at the end of the actions, the reason of non-apprehension is first explained. In the Treasure of Reasoning, too, it appears in this order. Among these, first, the definition and classification of the valid reason of non-apprehension, which are divided into two. The first is: a reason that possesses the three aspects for negating what is to be negated. This is also the definition of a valid negative reason, because the two can be represented by one definition and are synonyms of the signified name. However, the valid reason of non-apprehension is named from the perspective of the establisher, because all reasons of non-apprehension ultimately similarly negate what is to be negated through the means of non-apprehension by a valid cognition of what is to be negated. As it is said, "All negation will be established from non-apprehension." The valid negative reason is named from the perspective of the dharma to be established, because if the dharma to be established is negation, then whatever is presented as the reason, whether negation or establishment, will become a negative reason. To this, some say: What is made is the subject, it is a negative reason, because it possesses that definition, because the negation of permanence on sound possesses the three aspects. To this, that subject, is a valid negative reason, because it is a valid negative reason that establishes that sound is impermanent. The pervasion is accepted. Second is the classification, divided into two types: the non-manifest non-apprehension valid negative reason and the manifest possible non-apprehension valid negative reason. The first is divided into four: definition, example, ascertainment of the three aspects, and the necessity of explanation. The first is: on the basis of the debate, for the dharma to be negated, it is a reason that possesses the three aspects that cannot establish a definite absence but can negate a definite presence. The second is: most Tibetans, on this basis in front of them, the subject, does not allow a decisive cognition that agrees with the meaning of a definite presence of a meat-eater, and does not allow a name that agrees with the meaning, and so on. Recording the words is not distinguishing between the extent of arrangement and the extent of establishment, in that case, for the reason of self-nature non-apprehension, it should also be written: the place purified by a pot, the subject, does not allow a decisive cognition that agrees with the meaning of a definite absence of a pot, and so on, because it is the same in all aspects. Just as "for absence, it does not allow having a result" and "that which is called not allowing to enter," the first reason of the treatise ultimately shows the negation of the name of a definite presence of what is to be negated.
Chinese
如是，以具有理由的声，知已成立。以及，仅是忆念符号。由于这两个论式同样显示了最终成立对所破的无有确定之名言。因此，安立方式无过失，即对于已成为食肉有分之义的补特伽罗而言，此面前之基，是所立宗，非是确定有食肉者，因为未以量见到食肉者。此乃就自性之有分而作有分之义。又应将处所和时间之有分也包括进来。因为在《释量论》中说，应将三种有分都包括进来。第三，法相是，在此面前之基，以眼识见到，以及以亲身经历之自证现量成立。因为前者认为已见此面前之基，后者则引出在此未见食肉者之定解。周遍关系是，能见食肉者之量，与食肉者之有确定之名言义相同，二者确定为因果关系，故成立。第四，某些他宗，仅以在异品上未见，便成立了确定在异品上无有之反体，以及外道认为前后世以及二者之间的中阴身，以及语言，和离贪之同基，由于未以权现量见到，故无有，以及思择者认为瑜伽现量未以权现量见到，故无有，是为了遣除这些。如何宣说呢？所破之法，对于那些补特伽罗而言，虽能遮止有确定之名言义，却不能成立无有确定，因为那些所破对于那些补特伽罗而言是有分之义。第二，关于应见未见之论式，有体性和分类两种。第一是，在所知法之上，能够成立对所破之法无有确定的，具足三种方式的论式。第二有两种，即关联相违未见，和相违所见之正确论式两种。第一种有三种，即体性、分类、和安立。第一是，何为应见未见之正确因，即成为遮止所破之法之关联相违的无遮止之因。第二有原因，周遍，自性，和事物结果未见之正确因等四种。
English
Thus, it is established that sound is known with reason. And, it is merely a reminder of symbols. Because these two lines of reasoning similarly show that ultimately, the term for the definite absence of the object to be refuted is established. Therefore, the faultless way of stating it is that for a person who has become a part of the meaning of eating meat, this basis in front is the subject of the proposition. It is not certain that there is a meat-eater, because a meat-eater is not perceived by valid cognition. This is done by considering the part of nature as the meaning of the part. It should also be applied to the part of place and time. Because in the 'Commentary on Valid Cognition', it is said that all three parts should be included. Third, the aspect of the subject is that in this basis in front, the sensory consciousness of seeing and the self-awareness of experiencing it are established by direct perception. Because the former thinks that this basis in front has been seen, and the latter leads to the definite understanding that a meat-eater has not been seen here. The pervasive relationship is that the valid cognition that sees the meat-eater and the term that definitely exists for the meat-eater are the same in meaning, and the two are determined to be cause and effect, so it is established. Fourth, some other schools, just because they have not seen it on the dissimilar side, establish the opposite of being certain that it does not exist on the dissimilar side, and the materialists claim that there is no body or speech in the intermediate state between past and future lives, and the basis of non-attachment, because it is not seen by direct sensory perception, and the thinkers claim that yogic direct perception is not seen by direct sensory perception, so it does not exist, and this is to refute these. How is it said? The object to be refuted, for those individuals, although it can prevent the term that definitely exists, it cannot establish the definite absence, because those objects to be refuted are the meaning of the part for those individuals. Second, regarding the line of reasoning of not seeing what should be seen, there are two types: nature and classification. The first is that on the object of knowledge, the line of reasoning that can establish the definite absence of the object to be refuted is complete with three aspects. The second has two types, namely, the correct line of reasoning of not seeing the related opposite and seeing the opposite. The first has three types: nature, classification, and establishment. The first is, what is the correct reason for not seeing what should be seen, which is the reason for non-preclusion that becomes the related opposite of precluding the object to be refuted. The second has four types: cause, pervasion, nature, and the correct reason for not seeing the result of things.