Tibetan
གྱུར་ཏེ། རྐྱེན་གསུམ་ཚན་པ་ལྔ་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྔ་དང་། ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་སྐྱེ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་འགྲོས་བསྣན་ན་བདུན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་ངེས་གཞན་ངེས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ། བོད་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྔར་མྱོང་བ་ནི་འཛིན་པ་ན། །ཞེས་སོགས་ཏེ་གཞུང་དོན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱན་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གནོད་དེ། ཡིད་མངོན་གྱིས་ཡུལ་ངེས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཅིང་སྤེལ་མར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཆོག་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གནོད་དེ། དབང་མངོན་གྱི་རྒྱུན་མ་རྫོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུན་རྫོགས་པའི་མཐར་ཁོ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མིག་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་གཟུགས་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མིག་ཤེས་མིན་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པར་ཐལ་བས་མི་གནོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཡིད་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་མངོན་མ་ཡིན་ན། ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པར་མཚུངས་ཤིང་། མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འགྲོས་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སྤོང་བ། ངེས་ཤེས་འདྲེན་མི་འདྲེན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་སྤོང་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཉ་དབོན་ན་རེ། འགྲོས་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་དེ། ཕྱི་བལྟས་ལ་དོན་རིག་གི་འགྲོས་གཉིས་ཡོད་པ་ལྟར། ནང་བལྟས་ལ་དེ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གི་འགྲོས་གཉིས་ཏེ། ཡང་ན་འགྲོས་བཞིར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་བལྟས་ལ་དེ་གཉིས་རང་རིག་ཏུ་གཅིག་པ་ལྟར། ཕྱི་བལྟས་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་དོན་རིག་ཏུ་གཅིག་པས་ཡང་ན་འགྲོས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་མངོན་སུམ་ལ་བཞིར་དབྱེ་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ། དེ་གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་སྟེ། ཡང་ན་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ལ་དེ་གསུམ་རང་རིག་ཏུ་གཅིག་ན་སྔ་མ་གསུམ་དོན་རིག་ཏུ་གཅིག་པས་ཡང་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚུར་མཐོང་ལ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མ་གཏོགས་པའི་མངོན་སུམ་ལེའུར་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བས་མངོན་སུམ་བཞིའི་ནང་ནས་མངོན་སུམ་གསུམ་གྱི་འགྲོས་ཚང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་འགྲོས་གསུམ་དུ་མ་ངེས་ཏེ། དམིགས་རྐྱེན་སོགས་ཀྱི་འགྲོས་བརྩི་ན་ལྔ་དང་བདུན་དུ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གྲངས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་ན། དེ་གཉིས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་དུ་རིགས་གཏེར་ལས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་དབང་སྐྱེ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྒྱུན་བཅས་ཡིན། །ཡིད་དབང་ལས་ནི་ཡིད་དབང་མིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་རྒྱུན་མེད། །ཅེས་དང་། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བས་མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་རྟག་པ་མེད་ཀྱང་རིགས་འདྲ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་ཡོད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་དབང་ཤེས་སྔ་མ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཞན་ལས་གཞན་མི་སྐྱེ་བས་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་མཚམས་སྦྱོར་མ་ནུས་པས་རང་ལས་ངེས་མ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡིད་དབང་ལས་ཡིད་དབང་མི་སྐྱེ་བ། རིགས་གཏེར་གྱི་དགོངས་པར་བྱས་ནས། དེ་འགོག་པ་ནི་ཁས་བླངས་མེད་པའི་དགག་པ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་ཏུ་ཟད་དེ། ཡིད་དབང་ལས་ཡིད་དབང་མི་སྐྱེ་བ་རིགས་གཏེར་གྱི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག དེ་ཉིད་དགོངས་པར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིད་དབང་ཡིན་ཞིང་། དབང་ཤེས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག ཡིད་མངོན་གྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བ་དགོངས་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡིད་མངོན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག ཡིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་ལས་ཡིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཚིག་གི་དོན་ལ་མ་ཞུགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་དབང་སྐྱེ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡང་དབང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་དབང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལ་སྦྱོར་དགོ
Chinese
变成。当三个条件和五个集合同时存在时，五种根识现量的第二个刹那和五种意识现量的第一个刹那，总共产生十个，但由于取境根识现量的第二个刹那和取境意识现量的第一个刹那，通过所缘缘的方式，被安立为取境的一个现量。那时，如果加上作意的运行，就会变成七个，因为通过作意的方式，可以确定为自知和他知两种。第三，驳斥争论，分为外道驳斥争论、其他论师驳斥争论和藏人驳斥争论三种。第一种是“先前体验是执取时”等等，应该从论典意义中理解。第二种是，用庄严论所说的过失不会损害，因为意识现量不做确定所境的作用，也不会交替产生。用法胜论所说的过失不会损害，因为根识现量是在相续没有完结时产生，而不是在相续完结的最后才产生。当具有眼根时，所有显现明亮景象的识都不是眼识吗？这样眼识的定义就无法找到，所以不会损害。否则，如果具有作意时，所有显现明亮景象的识都不是意识现量吗？这样意识现量的定义也同样无法找到。而且，当眼识显现明亮时，禅定中显现明亮景象也会不存在。第三种分为两种：驳斥三运行的名称不合理，驳斥有无引导的差别不存在。第一种是，娘温说，三运行的名称不合理，就像外在观察有二种义识的运行一样，内在观察也有体验这二者的自识的二种运行，这样就会变成四种运行。就像内在观察这二者在自识上是一样的一样，外在观察这二者在义识上也是一样的，这样就会变成二种运行。如果这样，那么现量分为四种也不合理，根识、意识、瑜伽现量三种，体验这三种的自识现量，这样就会变成六种，如果这三种在自识上是一的话
English
Become. When the three conditions and five aggregates are simultaneously present, the second moment of the five sense-consciousness direct perceptions and the first moment of the five mental-consciousness direct perceptions, a total of ten are produced. However, because the second moment of the object-grasping sense-consciousness direct perception and the first moment of the object-grasping mental-consciousness direct perception are established as one direct perception of object-grasping through the condition of the objective support. At that time, if the operation of attention is added, it becomes seven, because through the way of attention, it can be determined as self-knowing and other-knowing, two types. Third, refuting arguments, divided into three types: refuting arguments by non-Buddhists, refuting arguments by other commentators, and refuting arguments by Tibetans. The first is "Previous experience is when grasping," etc., which should be understood from the meaning of the text. The second is that the fault stated in the Ornament does not harm, because mental direct perception does not perform the function of determining the object and does not arise alternately. The fault stated in Dharma Supreme does not harm, because sense-consciousness direct perception arises when the continuum has not ended, but not only at the end of the continuum. When possessing the eye faculty, are all consciousnesses with clear appearances not eye-consciousnesses? In this way, the definition of eye-consciousness cannot be found, so it does not harm. Otherwise, if all consciousnesses with clear appearances that possess attention are not mental direct perceptions, then the definition of mental direct perception cannot be found either. Moreover, when the eye-consciousness appears clearly, the clear appearance in concentration will also not exist. The third is divided into two: refuting that the name of the three operations is unreasonable, and refuting that there is no difference between guiding and not guiding. The first is, Nyawon said, the name of the three operations is unreasonable, just as external observation has two operations of object-consciousness, internal observation also has two operations of self-consciousness experiencing these two, so it will become four operations. Just as internal observation of these two is the same in self-consciousness, external observation of these two is also the same in object-consciousness, so it will become two operations. If so, then it is also unreasonable to divide direct perception into four, sense-consciousness, mental-consciousness, yoga direct perception, and the self-consciousness direct perception experiencing these three, so it will become six, and if these three are one in self-consciousness
Chinese
যেহেতু前三者在意义和认知上是一体的，或者会变成二元对立。因此，对于“现见”而言，那时除了瑜伽现量之外，在现量品中所说的三种现量会同时产生，所以意思是在四种现量中，具备了三种现量的行相。但一般来说，并不一定是三种行相，因为如果计算所缘缘等行相，也有说是五种或七种的。第二点是，如果从根现量的第二个刹那开始，根现量和意现量以相同的数量产生，那么这二者在能否引出确定性上就没有区别了吗？对此，在《理藏》中回答说：“根是色法生根识，因此根识具有连续性。意根非从意根生，因此它没有连续性。”并且，在其自释中说：“由于从有色根的第一个刹那产生有色根的第二个刹那，虽然不像外道的常法那样是恒常的，但存在着产生相似种类的无间断的连续性。而意根仅仅是前一个根识刚灭尽的时候，因为意根不会从其他的意根产生，所以没有连续性。因为异生凡夫无法连接，所以无法从自身确定。”对于所说的意义，有些人按照字面意思，认为意根不会从意根产生，这是《理藏》的观点。否定这一点仅仅是喜欢否定没有承诺的主张而已，因为意根不会从意根产生并不是《理藏》的观点。有些人认为这就是《理藏》的观点并试图论证，这也是不合理的，因为根的识本身就是意根，并且从前一个根识产生后一个根识。有些人认为，作为意现量的增上缘的意根，前一个不会产生后一个，这种观点也是不合理的，因为每一个根现量的刹那都是意现量的增上缘。有些人认为，意现量所变成的意根不会产生意现量所变成的意根，这种观点也没有深入到词句的意义中，如果是这样，那么“根是色法生根识”的意思也必须解释为从变成根现量的有色根产生变成根现量的有色根。
English
Since the former three are one in meaning and cognition, or they may become dualistic. Therefore, for "manifestation," at that time, besides yogic direct perception, the three direct perceptions mentioned in the chapter on direct perception arise simultaneously, so it means that among the four direct perceptions, it possesses the characteristics of three direct perceptions. But in general, it is not necessarily three characteristics, because if the characteristics of objective conditions, etc., are counted, it is also said to be five or seven. The second point is, if from the second moment of sense direct perception onwards, sense direct perception and mental direct perception arise in equal numbers, then is there no difference between the two in terms of whether they can lead to certainty? In response to this, the *Treasury of Reasoning* says: "The sense faculty is form, from which sense consciousness arises, therefore sense consciousness has continuity. The mental faculty does not arise from the mental faculty, therefore it has no continuity." And, in its auto-commentary, it says: "Because the second moment of the form sense faculty arises from the first moment of the form sense faculty, although it is not permanent like the permanent phenomena of the Tirthikas, there is a continuous continuity of the arising of similar kinds without interruption. And the mental faculty is only the moment immediately after the cessation of the previous sense consciousness, because the mental faculty does not arise from other mental faculties, so there is no continuity. Because ordinary beings cannot connect, they cannot be certain from themselves." Regarding the meaning of what was said, some people, according to the literal meaning, think that the mental faculty does not arise from the mental faculty, which is the view of the *Treasury of Reasoning*. To deny this is merely to enjoy denying claims that have not been made, because the mental faculty not arising from the mental faculty is not the view of the *Treasury of Reasoning*. Some people think that this is the view and try to prove it, which is also unreasonable, because the consciousness of the sense faculty itself is the mental faculty, and the later sense consciousness arises from the earlier sense consciousness. Some people think that the earlier mental faculty, which is the dominant condition for mental direct perception, does not produce the later one, which is also unreasonable, because each moment of sense direct perception is the dominant condition for mental direct perception. Some people think that the mental faculty that has become mental direct perception does not produce the mental faculty that has become mental direct perception, which has not delved into the meaning of the words, if that is the case, then the meaning of "the sense faculty is form, from which sense consciousness arises" must also be explained as the form sense faculty that has become sense direct perception produces the form sense faculty that has become sense direct perception.