Tibetan
ཀ་ཡོད་ཅིང་། སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨོ་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་བཤད་དུ་མེད་ལ། མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྦལ་པ་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་ཏུ་མེད་ལ། འོ་ན་སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོང་དུམ་ལྟ་བུ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་མུ་བཞི་པ་ཅི་ཕྱིར་མི་བགྲང་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་མིང་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་མུ་གསུམ་དང་། རྗེས་དཔག་ལ་མུ་གཅིག་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་དུ། པྲ་ཏི་ཨཀྵ་ཞེས་པའི་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་དང་། ཨཀྵ་ནི་དབང་པོ་ལ་འཇུག་པས་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། དེའང་མངོན་སུམ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་དཔག་གི་སྐད་དོད་དུ་ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཨ་ནུ་ནི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལ་འཇུག་ཅིང་། མཱ་ཎ་ནི་འཇལ་བ་ལ་འཇུག་པས་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་འཇལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་དང་། རྗེས་དཔག་གི་མཚན་གཞི་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་དང་། ཡིན་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། དུས་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག་པ་དགག་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ནོར་བུ་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ནོར་བུ་རང་མཚན་པས་རང་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་མ་གཏད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བློ་རིགས་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱིས་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་རྟགས་ལས་གཞི་དེར་ནོར་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཞེད་པ་དང་། རྒྱན་མཛད་པ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བཞེད་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་གིས་ལོག་ཤེས་སུ་བཞེད་པ་དང་གསུམ་ལས། ཕྱི་མ་ཉིད་གཞུང་གི་དགོངས་པ་སྟེ། དང་པོར་ནོར་བུའི་འོད་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ། དེ་ནས་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས། དེ་ནས་ནོར་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུག་པས་ནོར་བུ་ཉིད་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་དང་། ཡང་ལོག་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཟིན་ནས་ནོར་བུའི་འོད་དུ་ངེས་པའི་རྟགས་ལས་གཞི་དེར་ནོར་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག དེས་ནས་དེས་དྲངས་པའི་བཅད་ཤེས། ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནོར་བུའི་མདུན་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། སྔར་ལྟར་ནོར་བུ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པ་སྟེ་བློ་རིགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལ། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་དཔེར་བླངས་པ་ནི་ལོག་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ནམ་ཕྱེད་ལ་ཉིན་ཕྱེད་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བུ་ཚ་དེས་རང་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་མ་གཏད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁ་ཅིག་དུང་དཀར་སེར་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་དུང་གི་ཁ་དོག་ལ་འཁྲུལ་ཡང་དབྱིབས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། ལྗོན་ཤིང་འགྲོར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དེ་ལྗོན་ཤིང་སྡོད་པའི་ཆ་ལ་འཁྲུལ་ཡང་། ལྗོན་ཤིང་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། དུང་གི་དབྱིབས་དང་ལྗོན་ཤིང་རང་མཚན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་དུང་གི་ཁ་དོག་དང་། ལྗོན་ཤིང་སྡོད་པའི་ཆ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག དུང་དཀར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་དེ་དུང་གི་རེག་བྱ་འཇམ་པ་དང་། ལྗི་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། མེ་ཆུའི་ཁ་དོག་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རེག་བྱ་ཚ་བ་དང་། གཤེར་བ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རེག་བྱ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ལུས་དབང་དོན་མེད་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་དེ་རེག་བྱ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དུང་གི་ཁ་དོག་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འདི་ལ་རེག་བྱ་འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་གཞན་ལས་དུས་མཉམ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་རྫས་གཞན་དཔོག་པ་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ཁ་ཅིག སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པ་ལ་མཛོད་ཕུགས་ཀྱི་བུམ་པར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། སྔ་དྲོའི་བུམ་པ་ལ་ཕྱི་དྲོའི་བུམ་པར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་སྔ་དྲོའི་བུམ་པར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་དུས་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། བུམ་པའི་དམར་པོ་ལ་སྣམ་བུའི་དམར་
Chinese
有“是”的语词。对于从旱地生长的莲花，可以安立但不可说。对于从水中生长的青蛙，可以说但不可安立。那么，对于像从旱地生长的树桩一样，说和安立二者都不存在的第四种情况，为什么不计数呢？没有过失。因为那不依赖于“水生”这个名称。同样，对于现量有三种情况，对于比量有一种情况。在现量的梵语词汇中，“Prati-aksha（梵文天城体：प्रत्यक्ष，梵文罗马拟音：pratyakṣa，汉语字面意思：直接的-眼睛）”中的“Prati（梵文天城体：प्रति，梵文罗马拟音：prati，汉语字面意思：各个）”是各个的意思，“aksha（梵文天城体：अक्ष，梵文罗马拟音：akṣa，汉语字面意思：眼睛）”是根基的意思，因为依赖于各个根基，所以成为现量。其中，前两种现量，说和安立二者都存在。后两种，可以安立但不可说。对于错乱的根识，可以说但不可安立。在比量的梵语词汇中，出现“Anumana（梵文天城体：अनुमान，梵文罗马拟音：anumāna，汉语字面意思：随后的-测量）”，其中的“Anu（梵文天城体：अनु，梵文罗马拟音：anu，汉语字面意思：随后的）”是之后或随后的意思，“Mana（梵文天城体：मान，梵文罗马拟音：māna，汉语字面意思：测量）”是测量的意思，因为在作为所立宗的法成立且关系确定的之后，以测量的意义来衡量所证，所以称为比量，是说和安立二者都存在的方面。第二，对于基的错觉进行破斥，分为两种：破斥对于现量基的错觉，以及破斥对于比量基的错觉。第一种分为两种：破斥将非现量认为是现量，以及破斥将是现量认为是非现量。第一种分为三种：破斥对于境的错乱、对于时的错乱和对于相的错乱认为是现量。第一种是：某些人认为，将执取宝珠光芒的心识认为是宝珠自相的现量，这是不合理的。因为宝珠自相没有从自身方面赋予自身相似的相。关于这是哪种心识的类别进行分析时，拉和释迦两位认为，从宝珠光芒的标志可以推断出该处存在宝珠，这是一种比量。装饰者师徒认为是现量。法胜认为是错觉。这三种观点中，最后一种是论典的观点。首先是见到宝珠光芒的现量，然后是将宝珠光芒执取为宝珠的错觉，然后是为了获得宝珠而奔跑，从而见到宝珠本身的现量，以及在错觉之后，对于境的
English
There is the word "is." For a lotus that grows on dry land, it can be established but not spoken. For a frog that grows in water, it can be spoken but not established. Then, why isn't the fourth case, like a tree stump that grows on dry land, where neither speaking nor establishing exists, counted? There is no fault. Because that does not depend on the name "aquatic." Similarly, there are three cases for direct perception and one case for inference. In the Sanskrit term for direct perception, "Prati-aksha (Sanskrit Devanagari: प्रत्यक्ष, Sanskrit Romanization: pratyakṣa, Chinese literal meaning: direct-eye)" where "Prati (Sanskrit Devanagari: प्रति, Sanskrit Romanization: prati, Chinese literal meaning: each)" means each, and "aksha (Sanskrit Devanagari: अक्ष, Sanskrit Romanization: akṣa, Chinese literal meaning: eye)" means basis, because it relies on each basis, it becomes direct perception. Among these, the first two direct perceptions, both speaking and establishing exist. The latter two, can be established but not spoken. For deluded sense consciousnesses, they can be spoken but not established. In the Sanskrit term for inference, "Anumana (Sanskrit Devanagari: अनुमान, Sanskrit Romanization: anumāna, Chinese literal meaning: subsequent-measurement)" appears, where "Anu (Sanskrit Devanagari: अनु, Sanskrit Romanization: anu, Chinese literal meaning: subsequent)" means after or subsequent, and "Mana (Sanskrit Devanagari: मान, Sanskrit Romanization: māna, Chinese literal meaning: measurement)" means measurement, because after the property of the subject is established and the relationship is certain, the object to be proven is measured in the sense of measurement, so it is called inference, which is the aspect where both speaking and establishing exist. Second, refuting misapprehensions about the basis is divided into two: refuting misapprehensions about the basis of direct perception, and refuting misapprehensions about the basis of inference. The first is divided into two: refuting the apprehension of what is not direct perception as direct perception, and refuting the apprehension of what is direct perception as not direct perception. The first is divided into three: refuting the apprehension of confusion about the object, confusion about the time, and confusion about the aspect as direct perception. The first is: some people consider the mind that grasps the light of a jewel as the direct perception of the jewel's self-character, which is unreasonable. Because the jewel's self-character does not impart its own similar aspect from its own side. When analyzing what kind of mind this is, Lha and Shakya consider that inferring the existence of a jewel in that place from the sign of the jewel's light is an inference. The decorator teacher and students consider it direct perception. Chokyong considers it a delusion. Among these three views, the latter is the view of the treatise. First, there is the direct perception of seeing the jewel's light, then there is the delusion of grasping the jewel's light as a jewel, then running to obtain the jewel, thereby seeing the direct perception of the jewel itself, and after the delusion, regarding the object.
Chinese
就像通过牦牛毛上的水珠，确定那是宝珠的光芒，从而推断出那里有宝珠的后知。由此产生决断识。再依靠它，到达宝珠面前时，像之前一样生起见到宝珠的现量，在多种心识种类中，宝珠灯的光芒啊！在这样的例子中，所举的例子仅仅是错觉。第二种情况是，有些人把半夜误认为中午，梦见中午出生的孩子，认为梦中的意识是中午出生的孩子的现量，这也是不合理的。因为中午出生的孩子并没有从自身呈现出相似的形象。第三种情况是，有些人认为将白色海螺误认为黄色所产生的眼识，对于海螺的形状是现量，将树木误认为行走所产生的眼识，对于树木静止的部分是错觉，但对于树木的自相是现量，这也是不合理的。如果海螺的形状和树木的自相是现量，那么与这两者在本质上相同的海螺的颜色和树木静止的部分也必须是现量。还有些人说，执持白色海螺的眼识，对于海螺的触感柔软和沉重是现量，看到火焰和水的颜色的眼识，对于这两者的触感灼热和潮湿也是现量，这种说法是不合理的。因为如果产生执持触感的意识，那么身体的官能就变得没有意义了，因为眼识对于触感是量。那么，眼识看到海螺的颜色之后，产生“这上面有这种和这种触感”的想法是怎样的呢？那不是现量，因为从其他生处，同时产生的生处推断其他事物，是推断原因的法之后的后知。第二种情况是，有些人将门后的瓶子误认为是仓库深处的瓶子，这时执持门后瓶子的眼识，就像是对境的错觉。将早晨的瓶子误认为是下午的瓶子，这时执持早晨瓶子的眼识，就像是对时间的错觉。将瓶子的红色误认为毡子的红色
English
Just as inferring the presence of a jewel there from the sign of water droplets on yak hair, determining it to be the light of a jewel, leads to subsequent cognition. Relying on that, when arriving in front of the jewel, the arising of direct perception of seeing the jewel as before, among the many types of consciousness, "Ah, the light of the jewel lamp!" In such an example, the example given is only an illusion. The second case is that some people mistake midnight for noon and dream of a child born at noon, considering the consciousness in the dream to be the direct perception of the child born at noon, which is also unreasonable. Because the child born at noon does not present a similar image from itself. The third case is that some people consider the eye consciousness arising from mistaking a white conch for yellow to be direct perception for the shape of the conch, and the eye consciousness arising from mistaking a tree for walking to be an illusion for the stationary part of the tree, but direct perception for the self-nature of the tree, which is also unreasonable. If the shape of the conch and the self-nature of the tree are direct perception, then the color of the conch and the stationary part of the tree, which are the same in essence as these two, must also be direct perception. Some people also say that the eye consciousness holding a white conch is direct perception for the soft and heavy touch of the conch, and the eye consciousness seeing the color of fire and water is also direct perception for the hot and moist touch of these two, which is unreasonable. Because if the consciousness holding touch is produced, then the body's faculties become meaningless, because the eye consciousness is a valid cognition for touch. So, what is the thought that arises after the eye consciousness sees the color of the conch, "This has this and this touch"? That is not direct perception, because inferring other things from other sources of arising, simultaneous sources of arising, is a subsequent cognition that infers the cause of the law. The second case is that some people mistake the pot behind the door for the pot deep in the warehouse, at which time the eye consciousness holding the pot behind the door is like an illusion of the object. Mistaking the morning pot for the afternoon pot, at which time the eye consciousness holding the morning pot is like an illusion of time. Mistaking the red of the pot for the red of the felt.