Tibetan
་མཐོང་། །ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་གཞི་སྒོམ་བྱུང་བསྟན། མཚན་ཉིད་རྟོག་བྲལ་བསྒྲུབ། བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣཾལ། བདེན་བཞིའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གོམས་པ་ལས་གོམས་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་བློ་དེ་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་གོམས་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་བསྐྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། གོམས་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་བསྒྲུབ། གསལ་བ་སྣང་བས་རྟོག་མེད་བསྒྲུབ། ཡང་དག་མིན་ལའང་གསལ་སྣང་ཡོད། ཚད་མ་ཡིན་མིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོཾག འཕགས་པའི་བདེན་བཞི་བསྒོམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་གོམས་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་འབྱུང་སྟེ། གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་གོམས་བྱའི་དོན་ལ་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདོད་འཇིག་སོགས་གོམས་པའི་བློ་བཞིན། གཉིས་པ་ནི། རྣཾལ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་གསལ་བ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡུལ་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་མི་གསལ་བ་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་སྣང་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨིཾ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དྲན་པ་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་མི་གསལ་བ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ཡུལ་མི་གསལ་བ་སྣང་བ་རྗེས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མིཾ། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ། མི་སྡུག་པ་དང་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བསྒོམ་བྱའི་དོན་ལ་རྟོག་མེད་དང་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེཾ། ཡང་དག་པ་བདག་མེད་པའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་མིན་པ་ཟད་པར་སོགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་པ་རྫོགས་པ་ན་བསྒོམ་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་དང་རྟོག་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་བརྟན། གོམས་པ་རང་གི་ངང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་བསྒོམ་བྱའི་དོན་དེ་སྒོམ་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དེཾ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་ལས་བསྒོམ་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པ་ལས་གོམས་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཤེཾས། བུ
Chinese
见。 解释这个意思有三点： 指出本体由修习而生， 成立自性离分别， 宣说所离分别。 第一点是： རྣཾལ། （藏文） 以串习四圣谛上的十六行相（无常等）为因，对于所串习之义获得明现的智慧，是瑜伽现量，因为它是从串习真实义而生起对真实义的明现的智慧。 第二点有四点： 成立从串习生起明现， 以明现成立无分别， 对于非真实也有明现， 分别说明是量与非量。 第一点是： རྟོཾག （藏文） 观修圣者四谛的智慧，当串习达到极致时，对于所串习之义会生起明现，因为当串习达到极致时，对于所串习之义会转变为离分别。 例如，如同串习欲界灭等之智慧。 第二点是： རྣཾལ། （藏文） 瑜伽现量，对于真实义没有分别，因为它是真实义的明现。 周遍关系是：如果对于该境有分别，则该境必定是不明现的。 如果说分别也有明现，如同梦境的意识，那么， རྨིཾ། （藏文） 梦境状态的忆念分别，其自境是不明现的，因为其自境是不明现的，是被后来的忆念意识所忆念的。 第三点是： མིཾ། （藏文） 从观修非真实义也会生起明现，因为观修不净和尽所有定等，会见到对于所观修之义生起无分别和明现。 དེཾ། （藏文） 观修真实无我之义和非真实尽所有等之义的智慧，当修习圆满时，对于所修之义会转变为明现和无分别，因为 རྟེན་བརྟན། （藏文） 串习自然而然转变为殊胜的所修之义，是修习的智慧。 第四点是： དེཾ། （藏文） 从观修圣者四谛而对于所观修之义获得明现的智慧，是量，因为是不欺骗的意识。 从串习不净定而对于所串习之义获得明现的智慧，不是量，因为是欺骗的意识。 第三点是： ཤེཾས། （藏文） 儿子。
English
Seeing. There are three points to explain this meaning: Pointing out the basis arising from meditation, Establishing the nature as being free from conceptualization, Explaining the conceptualization to be abandoned. The first point is: raṃ la (藏文), The mind that obtains clarity on the meaning of what is familiar from the familiarity with the sixteen aspects (impermanence, etc.) on the four noble truths is the direct perception of yoga, because it is the mind that generates clarity on the meaning of what is true from the familiarity with the meaning of what is true. The second point has four points: Establishing that clarity arises from familiarity, Establishing non-conceptualization through clarity, There is also clarity in what is not true, Separating and explaining whether it is valid or not. The first point is: rtoṃ ga (藏文), The mind that meditates on the four noble truths of the noble ones, when familiarity reaches its ultimate point, clarity will arise on the meaning of what is familiar, because when familiarity reaches its ultimate point, the meaning of what is familiar will turn into non-conceptualization. For example, like the mind that is familiar with desire and destruction, etc. The second point is: raṃ la (藏文), The direct perception of yoga does not have conceptualization about the meaning of what is true, because it is the clarity of the meaning of what is true. The pervasion is: if there is conceptualization about that object, then that object must be unclear. If it is said that there is also clarity in conceptualization, like the consciousness of a dream, then, rmiṃ (藏文), The memory conceptualization of the dream state, its own object is unclear, because its own object is unclear, and it is remembered by the subsequent memory consciousness. The third point is: miṃ (藏文), Clarity will also arise from meditating on what is not true, because from meditating on impurity and the samadhi of exhaustion, etc., it is seen that non-conceptualization and clarity arise on the meaning of what is meditated on. deṃ (藏文), The mind that meditates on the meaning of the true selflessness and the meaning of the untrue exhaustion, etc., when meditation is completed, the meaning of what is meditated on will turn into clarity and non-conceptualization, because rten brtan (藏文), The meaning of what is meditated on, which naturally turns into a special familiarity, is the mind of meditation. The fourth point is: deṃ (藏文), The mind that obtains clarity on the meaning of what is meditated on from meditating on the four noble truths of the noble ones is valid, because it is a non-deceptive consciousness. The mind that obtains clarity on the meaning of what is familiar from the familiarity with the samadhi of impurity is not valid, because it is a deceptive consciousness. The third point is: śeṃ sa (藏文), Son.
Tibetan
མ་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྒྲ་དོན་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲ་དོན་མི་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་འཁྲུལ་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད་པ་ནི། མདོར། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱ་འོཾ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི་རུ་བསྡུ། རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་བཤད། བསླད་པ་ལོགས་སུ་བཀར་བའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མངོཾན། མདོར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན་དུ་བཤད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་བཞིར་འདུས་ཏེ། བརྡ་རྟེན་ཅན་དང་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་དང་། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གསུམ་དང་། རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཅིག་རྣམས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དགོས་པ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབཾང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེཾས། རྗེས་དཔག་སོགས་བཞི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྟོག་པ་སྔ་མ་གཉིས་དབང་ཤེས་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་སྤོང་བ་རྒྱས་པར་བཤད། རྗེས་དཔག་སོགས་སྒྲུབ་རྒྱས་པར་བཤད། སྔ་མ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བརྡཾ། བརྡ་རྟེན་ཅན་དང་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དབང་ཤེས་སུ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་། ཡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཇི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཡུལ་འཛིན་པ་བརྡ་དྲན་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེཾ། བརྡ་རྟེན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དང་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་འདྲ། གསུམ་པ་ལ་
Chinese
执著于名言的分别念，是法相，是对瓶子的分别念，因为是对瓶子以声音和意义真实执著的心识的缘故。那个，是法相，对于自己的本体是离分别的，因为对于自己的本体是不执著声音和意义的心识的缘故。那个，是法相，对于自己的本体是现量，因为对于自己的本体是离分别、无错乱的心识的缘故。第二，为了不错乱地证悟而宣说相似现量，总的来说，颂曰：“错乱与世俗，以及比量生，随念与欲求，是名相似现，连同极微尘。”所说的意义，在解释中有三点：归纳为四种相似现量，宣说三种分别念的必要，分开辨别混淆之处的意义。第一，说：总的来说，宣说七种相似现量，是法相，从必要方面归纳为四种，即：以名言为依的，以及对其他事物妄加臆测的；具有隐蔽意义的；三种分别念相似现量；以及一种无分别念相似现量，归纳为这些的缘故。第二有二：简要指示必要，详细阐述自性。第一，说：世俗的意识和错乱的意识两种，宣说相似现量的差别，是法相，有必要，因为是为了成立那两者不是从根识所生的意识的缘故。说：比量等四种，宣说相似现量的差别，是法相，有必要，因为是为了显示前两种分别念不是根识的成立的相似例子的差别的缘故。第二有三：详细阐述遣除错乱，详细阐述成立比量等，详细阐述先前成立的方式。第一，说：以名言为依的和对其他事物妄加臆测的分别念，是法相，你有可能错乱为根识，因为你是根现量，以及以与境同时生起的理由而错乱的缘故。第二，说：具有隐蔽意义的四种分别念，是法相，不是现量，因为执著自境是依赖于名言忆念的心识的缘故。第三，说：以名言为依的分别念和对其他事物妄加臆测的分别念，是法相，法与理由相同。第三有
English
The conceptualization that apprehends names, is a phenomenon, it is a conceptualization of a pot, because it is a mind that truly apprehends sound and meaning in relation to a pot. That, is a phenomenon, is free from conceptualization in its own essence, because it is a mind that does not apprehend sound and meaning in its own essence. That, is a phenomenon, is manifest in its own essence, because it is a mind that is free from conceptualization and non-erroneous in its own essence. Second, in order to realize without error, the explanation of seeming valid cognition is as follows: In short, the verse says: "Erroneous and conventional consciousness, as well as inference arising from inference, recollection and desire, are called seeming valid cognition, along with faintness." The meaning of what is said is explained in three points: condensing seeming valid cognitions into four, explaining the necessity of the three conceptualizations, and the meaning of distinguishing what is confused. First: It is said that in general, the seven seeming valid cognitions are explained, which is a phenomenon, and from the perspective of necessity, they are condensed into four, namely: those that rely on conventions and those that superimpose on other objects; those that have hidden meanings; the three conceptual seeming valid cognitions; and one non-conceptual seeming valid cognition, because they are condensed into these. Second, there are two: briefly indicating the necessity, and extensively explaining the nature. First: It is said that the two types of consciousness, conventional consciousness and erroneous consciousness, explain the difference between seeming valid cognitions, which is a phenomenon, and there is a necessity, because it is in order to establish that these two are not consciousnesses arising from the sense faculty. It is said that the four types of inference, etc., explain the difference between seeming valid cognitions, which is a phenomenon, and there is a necessity, because it is the difference of showing the similar example of establishing that the previous two conceptualizations are not sense consciousnesses. Second, there are three: extensively explaining the elimination of error, extensively explaining the establishment of inference, etc., and extensively explaining the previous method of establishment. First: It is said that the conceptualization that relies on conventions and the conceptualization that superimposes on other objects, is a phenomenon, you may be mistaken for sense consciousness, because you are a sense direct perception, and because of the reason of engaging with the object simultaneously. Second: It is said that the four conceptualizations that have hidden meanings, are phenomena, and are not direct perception, because the mind that apprehends its own object relies on the recollection of names. Third: It is said that the conceptualization that relies on conventions and the conceptualization that superimposes on other objects, is a phenomenon, the subject and reason are the same. The third has