Tibetan
བྱས་ནས་འཛིན་པ་མིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱདཾ། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡཾན། བ་ལང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་ཡན་ལག་དུ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐལ་བ་དགོད། ཉེས་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རངཾ་། བུམ་སྣམ་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། བུམ་སྣམ་གཉིས་པོ་གཞན་དུ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། བུམ་སྣམ་གཉིས་པོ་གཞན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅིག་ཅར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྫས་འགཾའ་ཞིག་བཟུང་ནས་ཕྱིས་ཁྱད་ཆོས་བཟུང་བས་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡོཾན། བུམ་སྣམ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་འཆོལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྔར་ཡན་ལག་ཅན་གཟུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་གཞན་ལའང་ཡོད་པ་ནི། སྒྲ།ཾ གྲངས་ཅན་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་འཛིན་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཅིག་ཅར་གཟུང་བར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་བཀོད་པར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཅིག་ཅར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རིགས་པས་གནོད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྡོག་པ་དུ་མ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་མིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི། །དབང་པོ་ལས་རྟོགས་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོཾས། སྒྲ་ཆོས་ཅན། སེལ་ངོར་ལྡོག་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ཏེ། མ་བྱས་རྟག་སོགས་ལས་ལོག་པར་དོན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྟཾགས། སྒྲའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དུ་མ་ཆོས་ཅན། དབང་ཤེས་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མིན་ཏེ། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མདོར། རང་རང་རིག་བྱ་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །བསྟན་མིན་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དགོད། ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ། ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཾལ། དཀར་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དེ་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་དང་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་རང་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དཀར་འཛིན་མངོན་སུམ་དང་དཀར་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་གཟུང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང་བདག་རྐྱེན་ཐ་དད་པས་རང་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བློཾ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལྔ་པོ་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཐལ། བདག་རྐྱེན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེཾམས། དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དཀར་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གསལ་བ་དང་དཀར་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་རྟོག་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོཾང་། བ་ལང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁྱོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བཾ། མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་རྟོག་དངོས་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བ་ལང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པའི་རྟགས་ལས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་གི་རིགས་སོགས་དོན་གཞན་ཡོད་པ་དཔོག་པ་དེ་ཡང་གསལ་བའི་ཕྱིར། མཐོཾང་། བ་གསལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བ་སྤྱི་རྫས་གཞན་པ་མེད་ཀྱང་བ་ལང་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་བ་ལང་གི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བ་ལང་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།། ༈ །།གཉིས་པ་རྐྱེན་གསུམ་རྩོད་སྤོང་བཅས་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་བཤད་པ་ནི། མདོར། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་བཞི། མཐའ་གཉིས་བརྟགས་པའི་རྩོད་པ་དགོད། སྔ་མ་འཐད་པའི་གཞན་ལན་དགག ཕྱི་མ་འཐད་པའི་རང་ལན་བརྗོད། དེ་ལ་རྩོད་པ་བརྒྱུད་མ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔཾར། མུ་སྟེགས་རྣ་བ་མ་ཕུགས་པ་ན་རེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དེས་སྔར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཟིན་གྱི་དོན་འཛིན་ནམ། མ་གཟུང་བའི་དོན་འཛིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་མིན་པར་ཐལ། ཚད་མས་གཟུང་ཟིན་གྱི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ལོང་བའི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་ཡོད་པར་ཐལ། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་དེས་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་མ་གཟུང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདས་ཕྱིར་སྔར་མྱོང་མཐོང་བ་མེད། མཐོང་ན་ཐ
Chinese
非由作用而执持，何以故？以前之理故。差别，差别之基与差别法之关系，有法，于胜义中不成，何以故？以由分别假立故。如，牛，有法，汝不由众多支分差别而执持，不应理，以汝之众多支分不能同时执持故。第四、不许异体而知，分二：立宗、遣除过失。初者：如，执持瓶毡之识，有法，不许瓶毡二者为异体，何以故？以不能同时执持瓶毡二者之异体差别法故。二者：若谓先执持瓶等之少分，后执持差别法，故能知为异体耶？如，瓶毡等，有法，汝之支分与有支之关系错乱，不应理，以汝之支分必须先执持有支故。第五、同时执持众多，于他亦有，如，数论师，声，如数论师，执持声之根识，有法，应同时执持乐、苦、舍三种，以同时执持彼三之行相之声故。第二、遣除理害之诤论，分二：多体反体非根之行境、根之行境非声之所诠。初者：总说，多体自性之法，非由根而证知。释此义分二：成立多体自性之法、显示非根之行境。初者：法，声，有法，具有遮遣之多体，以于不作、常等返体而安住于义故。二者：理，于声上之作、无常等之多体返体，有法，非于根识显现为众多，以非根识之境故。二者：自自体之所知名言，非以显示自性为根之境。释此义分三：立理、成立周遍、成立法性。初者：如，执持白色之根之现量，有法，汝之所取境非声之真实所诠，以汝与依于声之分别二者，于自境明与不明之
Chinese
的差别之故。第二，如果说，白色的显现现量和白色的显现分别，二者所取义相同，但是因为自主因不同，而变成自境明显不明显的差别呢？答：错。五根现量，法，有自境明显不明显的差别，应成，因为自主因是其他之故。答：想。白色本身的共相，法，你不应许在取白色的根识上明显，而在取白色的分别上不明显的差别，应成，因为你是二者的所取境之故。第三，如果说，现量和名言分别的境是同一个，因为只有现量所见才有名言分别介入之故。答：不见。牛，法，你不应许只有现量所见才有名言分别介入，应成，因为没有被现量所见，称你为“牛”的名言和分别介入之故。答：错。显示现量和名言分别的对境各异，法，还有其他的必要，从具有牛之境的名言分别介入的征象，可以推断现量所见的牛具有牛的种类等其他的意义，这也明显之故。不见。牛的共相，法，你没有牛的共相异体，也有能认识牛的心的理由，因为你具有不能成办牛的作用之外的理由，所以能认识牛的心介入。 第二，连同破除三种因的诤论，宣说意识现量。总的来说，“意识也与意义”等，解释根本和注释的意义有四：遮止考察二边的诤论，否定前者合理的其他回答，陈述后者合理的自己回答，对此遮止间接的诤论。第一：以前，外道没有穿耳洞的人说，意识现量是取以前根现量已经取过的意义，还是没有取过的意义？如果是前者，意识现量，法，不是量，应成，因为量是取已经取过的意义之故。如果是后者，盲人的相续中有取色意识现量，应成，因为取色意识现量取的是取色根现量没有取过的意义之故。第二分为二：因为已逝，所以以前的经历不能见到，如果见到，则……
English
because of the difference. Second, if it is said that the manifest appearance of white and the conceptualization of white, although the objects they grasp are the same, they become different in terms of clarity and obscurity of their own objects due to the difference in their respective dominant conditions? Answer: Wrong. The five sense perceptions, dharma, have the difference of clarity and obscurity of their own objects, it follows, because the dominant condition is different. Answer: Think. The universal of white itself, dharma, you should not allow the difference of being clear to the sense consciousness grasping white and unclear to the conceptualization grasping white, it follows, because you are the object grasped by both. Third, if it is said that the object of direct perception and verbal conceptualization is the same, because verbal conceptualization only engages with what is seen by direct perception. Answer: Do not see. Cow, dharma, you should not allow verbal conceptualization to only engage with what is seen by direct perception, it follows, because verbal conceptualization and conceptual thought engage with you, who are not seen by direct perception, by calling you "cow." Answer: Wrong. Showing that the objects of direct perception and verbal conceptualization are different, dharma, there is also another necessity, from the sign of the engagement of verbal conceptualization with the object of a cow, it can be inferred that the cow seen by direct perception has other meanings such as the kind of cow, which is also clear. Do not see. The universals of cows, dharma, even though you do not have a different entity of the universal of cow, there is a reason for the mind that recognizes cows to engage, because you have the reason of being other than not being able to accomplish the function of a cow, so the mind that recognizes cows engages. Second, explaining the mind consciousness along with refuting the arguments of the three conditions. In short, "mind also with meaning," etc., explaining the meaning of the root text and commentary has four parts: refuting the arguments of examining the two extremes, negating the other's reasonable answer to the former, stating one's own reasonable answer to the latter, and refuting the indirect arguments about it. First: Before, a non-Buddhist who did not pierce his ears said, does the mind consciousness take the meaning that the sense consciousness has already taken, or the meaning that has not been taken? If it is the former, the mind consciousness, dharma, is not valid, it follows, because validity takes the meaning that has already been taken. If it is the latter, there is a mind consciousness that takes form in the continuum of a blind person, it follows, because the mind consciousness that takes form takes the meaning that the sense consciousness that takes form has not taken. The second is divided into two: because it has passed, the previous experience cannot be seen, if seen, then...