Tibetan
་རང་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རིག་གམ། ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་རིག དང་པོ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་ཉེ་བས་བློ་དབང་ཤེས་དང་ནི་བདེ་སོགས་དེ་དག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་དབང་ཤེས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ་བོར་ནས་ནི་བདེ་སོགས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཉིད་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཐོག་མར་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དོན་འཛིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སོགས་འཛིན་པས་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་བདེ་སོགས་རིམ་གྱིས་སྤེལ་ནས་འཛིན་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་བློ་ཆོས་ཅན། བདེ་སོགས་དེ་མྱོང་བ་པར་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། བདེ་སོགས་མྱོང་བ་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མགྱོགས་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའི་བློའང་ཆོས་ཅན། བདེ་སོགས་མྱོང་བ་མེད་པར་གཟུགས་སོགས་བར་མ་ཆད་དུ་སྣང་བ་ཅིས་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇུག་པ་མགྱོགས་པ་དེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དང་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་བདེ་སོགས་ཅིག་ཆར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སེམས་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཅིག་གིས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དང་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་བདེ་སོགས་གཉིས་ཀ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཅིག་ཆར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུང་དོན་ཡིན་ན་གཟུགས་སོགས་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱོད་བསྐྱེད་པ་ལ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་བདེ་སོགས་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་བདེ་སོགས་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུར་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་དོན་གཟུགས་སོགས་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་ཚོགས་པས་མིག་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱང་སྔོ་སོགས་རེ་རེ་བ་ལ་མིག་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་དང་བདེ་སོགས་གཉིས་ཀས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱང་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོ་སོ་སོར་ཡང་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པ་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། རེས་འགའ་བདེ་སོགས་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། བདེ་སོགས་རྐྱང་པས་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རེས་འགའ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས་སྔོན་པོ་རྐྱང་པ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེ་སོགས་དེའི་རྒྱུའི་དོན་གཟུགས་སོགས་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མ་གཟུང་བར་བདེ་སོགས་དེ་མྱོང་བར་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སོགས་རྐྱང་པ་མི་འཛིན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདེ་སོགས་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་ཞེ་ན། དབང་པོའི་བློ་ཆོས་ཅན། བདེ་སོགས་ཀྱིས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པར་ཐལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་བདེ་སོགས་དེས་གཟུང་ཡུལ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་སྐྱེད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་དོན་གཏན་ནས་མེད་པར་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་མྱོང་ཞེ་ན་ནི། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན། བདེ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གཟུགས་སོགས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནམ་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། བདེ་སོགས་འབའ་ཞིག་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ནང་གི་ཡན་ལག་བདེ་སོགས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་ཅིང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དེ་འཛིན་ན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། དབང་ཤེས་ཀྱིས་དོན་གཟུགས་སོགས་ཁོ་ན་འཛིན་ཞེ་ན་ནི། དབང་ཤེས་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པས་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་དེས་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ་དང་ནི་བདེ་སོགས་དེ་ཡོད་པ་ལས་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་དང་། བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་ཡིད་བློ་གཉིས་ཀ་ནི་ཅིག་ཆར་སྐྱེ་ཞེ་ན་ནི། དུས་ཅིག་ཆར་དུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་གཉིས་ནི་ཉེ་བར་ཡོད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཅན། བདེ་སྡུག་དག་ནི་ཅིག་ཆར་དུ་རིག་པའམ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཡུལ་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཅིག་ཆར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་སྡུག་གཉིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བདེ་སྡུག་གི་ཉེར་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་དང་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་འབྱུང་བས་དེས་ན་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཅིག་ཆར་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་བདེ་སྡུག་འགལ་བ་གཉིས་ཅིག་ཆར་བསྐྱེད་པ
Chinese
是与自身同时产生的根识所知，还是后生的意识所知？如果按照第一种说法，由于色等事物接近，心识和乐等生起的根识是所立。你舍弃了自己的对境色等，如何能了知乐等？不能了知。因为你以自己的对境色等作为所取境而执持。第二种说法是：如果首先根识执持对境，之后意识执持乐等，那么这两种识的对境和乐等依次交替执持，那么，感受乐等的意识是所立。乐等在感受者面前不会显现为没有间断，因为感受乐等前后被执持色等所间断。同样，对于执持色等也应如此安立。如果说，感受乐等虽然有间断，但由于运行迅速，所以显现为没有间断，那么，执持色等的意识也是所立。没有感受乐等，色等为何不能无间断地显现？应该显现。因为运行迅速是相同的。第三种说法是：根的识以对境色等和与自身同时的乐等一起执持，那么，根的无错乱之心是所立。你一个以对境色等和与自身同时的乐等二者作为所取境而一起了知是不成立的，因为如果你的所取境是色等，那么就一定是色等。并且，产生你的同时，乐等不具备那样的能力，因为与自身同时的乐等不是你的因，即使不是你的因，你也是从对境色等产生的。如果说，青色等聚合能产生眼识，但青色等各自不具备产生眼识的能力，同样，色等和乐等二者都能产生根识，但二者各自也能产生根识，这并不矛盾，那么，根识是所立。有时会只执持乐等，因为单独的乐等能作为你的所取境。例如，有时青
English
Is it known by the sense consciousness that arises simultaneously with oneself, or by the later-arisen mind consciousness? According to the first view, since objects such as form are close, the sense consciousness in which the mind consciousness and pleasure etc. arise is the subject. How can you cognize pleasure etc. if you abandon your own object, form etc.? You cannot. Because you grasp your own object, form etc., as the object of apprehension. The second view is: if the sense consciousness first grasps the object, and then the mind consciousness grasps pleasure etc., so that the objects and pleasure etc. of these two consciousnesses are grasped alternately, then the consciousness that experiences pleasure etc. is the subject. Pleasure etc. will not appear to the experiencer as uninterrupted, because the experience of pleasure etc. is interrupted by the grasping of form etc. before and after. Similarly, this should also be applied to the grasping of form etc. If it is said that although the experience of pleasure etc. is interrupted, it appears uninterrupted because it is fast, then the consciousness that grasps form etc. is also the subject. Why should form etc. not appear uninterrupted without experiencing pleasure etc.? It should. Because the speed is the same. The third view is: the consciousness of the senses grasps objects such as form and pleasure etc. that are simultaneous with itself together, then the unerring mind of the senses is the subject. It is not established that you alone know objects such as form and pleasure etc. that are simultaneous with yourself as objects of apprehension together, because if your object of apprehension is form etc., then it must be form etc. And, at the time of your arising, pleasure etc. do not have such a capacity, because pleasure etc. that are simultaneous with yourself are not your cause, even if they are not your cause, you arise from objects such as form. If it is said that a collection of blue etc. can produce eye consciousness, but each of blue etc. does not have the capacity to produce eye consciousness, similarly, both form etc. and pleasure etc. can produce sense consciousness, but it is not contradictory that each of the two can also produce sense consciousness, then the sense consciousness is the subject. Sometimes it will only grasp pleasure etc., because pleasure etc. alone can be your object of apprehension. For example, sometimes blue
Chinese
就像仅仅由根识来执持纯粹的蓝色一样。不能这样认为，因为如果不被根识所执持，那么快乐等感受的起因，比如色等，就无法体验到快乐等感受。如果说根识不单独执持快乐等感受，而是与色等事物一起执持快乐等感受，那么，根识的智慧，快乐等感受对你来说，有什么作为所缘境的能力呢？应该没有，因为你不希望快乐等感受作为所缘境来产生你。第四，如果完全没有事物，而眼睛等根识的智慧却能体验到快乐等感受，那么，眼识，将永远无法执持作为快乐等感受的依据的色等，以及女人等的差别，因为仅仅将快乐等感受作为所缘境来执持。这是周遍的，因为内部的支分，快乐等感受，存在于能够产生根识的事物中，并且如果根识执持它，那么根识将无法看到外部。第五，如果根识仅仅执持事物，比如色等，那么，具有根识的这个人，他的相续中的意识将无法体验到从该事物产生的快乐等感受，因为你的相续中只有一个意识，并且它仅仅执持事物。第二，如果从存在对境色等，以及快乐等感受，而同时产生执持色等的根识，和体验快乐等的意识，那么，当同时存在想要和不想要的事物时，同一个人的相续中，快乐和痛苦将会同时被认知或体验到，因为想要和不想要的事物同时存在。如果仅仅存在两个对境，并不会产生快乐和痛苦，而是，成为快乐和痛苦的近取因的意识，也与对境和合集存在时，才会产生痛苦等和快乐，因此快乐和痛苦不会同时产生，因为只有一个意识，而这一个意识无法同时产生快乐和痛苦这两种相违的事物。
English
Just as a single blue color is apprehended by sense consciousness alone. It is not possible to think so, because if the objects of the causes of happiness and so on, such as form, are not apprehended by sense consciousness, then it is not reasonable to experience happiness and so on. If sense consciousness does not apprehend happiness and so on alone, but also apprehends happiness and so on together with objects such as form, then, the wisdom of sense consciousness, what ability do happiness and so on have to be your object of apprehension? It should not exist, because you do not want happiness and so on to produce you as an object of apprehension. Fourth, if there are no objects at all, but the wisdom of the senses, such as the eyes, experiences happiness and so on, then, the eye consciousness will never be able to apprehend the basis of happiness and so on, such as form, and the differences of women and so on, because it only apprehends happiness and so on as the object of apprehension. This is pervasive, because the internal parts, happiness and so on, exist in the things that can produce sense consciousness, and if sense consciousness apprehends it, then sense consciousness will not be able to see the outside. Fifth, if sense consciousness only apprehends objects, such as form, then, that person with sense consciousness will not be able to experience the happiness and so on that arises from that object, because there is only one consciousness in your continuum, and it only apprehends objects. Second, if from the existence of objects such as form, and happiness and so on, both the sense consciousness that apprehends form and so on, and the mind that experiences happiness and so on, arise simultaneously, then, when two things, wanting and not wanting, exist simultaneously, in the continuum of one person, happiness and suffering will be known or experienced simultaneously, because wanting and not wanting things exist simultaneously. If only two objects exist, happiness and suffering will not arise, but rather, the consciousness that is the immediate cause of happiness and suffering, also exists with the object and the aggregate, then suffering and so on and happiness will arise, therefore happiness and suffering will not arise simultaneously, because there is only one consciousness, and that one cannot simultaneously produce the two contradictory things of happiness and suffering.