Tibetan
་རེ་ཡང་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཅིག་ཆར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྡུལ་མུན་སོགས་གཟུང་བ་མེད་ཅེ་ན། དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྡུལ་སོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་སྒྲ་སོགས་འཛིན་པ་མི་རུང་བར་ཐལ། བཀོད་པ་ཅན་རྡུལ་སོགས་ནི་མ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོར་མོ་མ་གཟུང་བར་དེའི་བཀོད་པ་ཁུ་ཚུར་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རིགས་པས་གནོད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྡོག་པ་དུ་མ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་མིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར། དུ་མའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཅན་ནི། །དབང་པོ་ལས་རྟོགས་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ལྡོག་པ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་རྟག་པ་སོགས་གང་དང་གང་ལས་ལོག་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ལས་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་བྱས་རྟག་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་ལོག་པར་དོན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོག་པ་མེད་པ་དབང་པོའི་སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་ལ། དབང་ཤེས་ནི་དོན་རང་མཚན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་མདོར། རང་རང་རིག་བྱ་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །བསྟན་མིན་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དགོད། ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ། ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དཀར་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་ཡོད་པར་གྱུར་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དཀར་སོགས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ནི་སྒྲ་ཡིས་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རང་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པའི་བློ་རྣམས་དོན་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྟེན་དབང་པོ་དང་ཡིད་སྣ་ཚོག
Chinese
也正因为要同时执持作为微尘、黑暗、心力三者自性的“非彼”（མ་ཉིད་）的缘故。假设立宗不成，如果说微尘、黑暗等不可执持，那么，有法，根识，执持微尘等的排列组合、声音等是不合理的，因为具有排列组合的微尘等未被执持之故，就像不执持手指，便不执持它的排列组合拳头一样。第二，对于以理证妨害的辩论进行遮遣，有二：多种相异不是根的行境，根的行境不是声音的表达对象。第一，总的来说，“多种的自性有法，不是从根而了知”，对于此句的意义进行解释，有二：成立多种的自性有法，显示不是根的行境。第一，有法，比如声音，它是有法，是多种相异的自性，因为以未作、常等任何相异之处作为理由，由此而对已作、无常等的多种相异进行分别，是经过分别而成立的相异之故，因为是从未作、常等一切中相异，即在意义上是相异而存在的缘故。第二，经过分别而成立的相异的自性，显现于分别的各种显现，这些有法，不是无分别的根的意识显现为各种各样，因为有时不是根的识的行境之故，因为你是增益，而根识是趣入义自相之故。第二，假设根识是以外相白色等的总相作为对境的分别，对此的回答是，总的来说，“各自所知名言的，未示自性是根的境”，对于此句的意义进行解释，有三：安立宗因，成立周遍，成立法相。第一，假设白等的总相存在于声音的实际表达对象中，那么，根的现量有法，你的行境的白色等是怎样的，那不是声音实际表达的，因为你和从声音产生的分别二者，了知的自性、各自的对境，清晰与不清晰是相异的缘故。第二，假设根识和从声音产生的分别的智慧，意义即对境是相同的，但是所依是根和意，各种各样
English
Also, it is because of simultaneously holding the "non-that" (མ་ཉིད་, ma nyid) which is the self-nature of the three: atoms, darkness, and mental strength. If the sign is not established, and it is said that atoms, darkness, etc., are not apprehended, then, the subject is sense consciousness. It follows that it is unreasonable to apprehend the arrangement of atoms, etc., sounds, etc., because the atoms, etc., with arrangement are not apprehended. Just as without apprehending the finger, one does not apprehend its arrangement, the fist. Second, there are two ways to avoid arguments that are harmed by reasoning: multiple differences are not the objects of the senses; the objects of the senses are not the objects of expression of sound. First, in summary: "The nature of the many, the subject, is not understood by the senses." There are two explanations of this meaning: establishing the subject of the nature of the many; showing that it is not the object of the senses. First, the subject, such as sound, is the subject. It is the nature of multiple differences, because it is different from whatever is unmade, permanent, etc., and therefore it is distinguished by the discrimination of made, impermanent, etc., which are multiple differences. It is different because it is different from all unmade, permanent, etc., that is, it exists in meaning as different. Second, the nature of the differences established by discrimination, the various appearances that appear to discrimination, these subjects are not what the non-discriminating sense consciousness appears as various, because sometimes it is not the object of sense consciousness, because you are imputation, and sense consciousness engages in the self-characteristic of meaning. Second, if sense consciousness is the discrimination that takes the general appearance of white, etc., as its object, the answer to this is, in summary, "The nature that is not shown by the terms of what is known by each is the object of the senses." There are three explanations of this meaning: establishing the reason, establishing pervasion, and establishing the property of the subject. First, even if the general term of white, etc., exists in the actual object of expression of sound, then, the direct perception of the senses, the subject, whatever the white, etc., of your object is like, that is not actually expressed by sound, because you and the discrimination arising from sound are different in the nature of knowing, and the clarity and unclearness of their respective objects. Second, if the minds of sense consciousness and the discrimination arising from sound are the same in meaning, that is, the object, but the basis is the senses and the mind, various
Tibetan
ས་པ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་བརྟེན་པས་རང་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་ཐ་དད་པ་དེར་འགྱུར་གྱི། དངོས་ཡུལ་ཐ་དད་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སེམས་ལྔ་པོ་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་དེ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་རྟེན་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་དང་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ཆོས་ཅན། དབང་ཤེས་ལ་གསལ་ལ། རྟོག་པ་ལ་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་རྟོག་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལ་འདིའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ངོ་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི་བ་ལང་སྔ་ཕྱིའི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་ཁྱོད་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་རྟོག་དངོས་ཡུལ་ཐ་དད་བསྟན་པ་འདི་ཡིས་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བ་ལང་ལ་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རིགས་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྟགས་ལས་རིགས་སོགས་དོན་གཞན་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་སྤྱི་གཅིག་དོན་ལ་མེད་ན་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་བ་ལང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་ལ་སྤྱི་གཅིག་མེད་པའི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་འཐད་དེ། སྤྱི་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་རྟོག་གཅིག་ནི་བ་ལང་གི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལས་ལོག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་སྔར་རང་དོན་ལེའུར་བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རྐྱེན་གསུམ་རྩོད་སྤོང་བཅས་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་བཤད་པ་ནི། ཚད་མ་མདོར། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡིད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་
Chinese
由于所依的处所次第不同，因此显现与不显现的自境也会随之不同。如果说不是因为对境不同的话，那么，现在以耳等五根的识五者为例，你们所说的对境不同是怎么成立的呢？不应成立。即使对境相同，但显现不同，也是由于所依的处所不同所致，因为这是相同的缘故。因此，即使根识和分别心的所依处所是从不同之处产生，但白色的总相本身，根识上显现，而在分别心上不显现的各种自性显现，这是怎么成立的呢？不应成立，因为对于二者来说，实际显现的自相是同一个事物的缘故。第三，如果说现量和名言分别的对境是相同的，因为只有现量所见之物才能被施以“这是什么”的名言分别，那么，以牛等为例，你们所说的能诠之语和认识的分辨，与现量所见的对境相违背，因为在没有现量所见之物被如实宣说和认识的情况下，你们会执着于先前和后来的牛是同一个事物，因此能诠之语和分别念才会产生。此外，以现量和名言分别的对境不同为例，还有其他的必要，因为对于根识所见的牛等事物，用以表达种类的语言，以及执持这些语言的分别念，都是从随行之相中推断出种类等其他事物的依据，而这也会被驳斥。那么，如果众多显现中没有一个共同的体性，那么如何产生对一个共同体性的认识呢？以现量所见的牛的各种显现为例，即使在体性上没有一个共同的体性，它们彼此之间是不同的，但产生对一个共同体性的认识也是合理的，因为所谓的对一个共同体性的认识，是指一种与牛的作用不同的自性所产生的分别念，这在之前的自义品中已经阐述过了。第二，关于通过辩论和消除争议来解释意识现量，在《量论》的根本颂中说：“意识也与意义”，以及在它的注释中说：“意识也以对色等现象进行改变为对境，并通过体验的方式
English
Because the places of reliance are different in order, the manifestation and non-manifestation of one's own object will also change accordingly. If it is said that it is not because the objects are different, then, now taking the five consciousnesses of the sense organs such as the ear as an example, how is it established that the objects you speak of are different? It should not be established. Even if the objects are the same, but the manifestations are different, it is because the places of reliance are different, because this is the same reason. Therefore, even if the places of reliance for sense consciousness and conceptual mind are born from different places, the general characteristic of white itself, the various self-nature manifestations that appear clearly in sense consciousness but not in conceptual mind, how is this established? It should not be established, because for both of them, the self-characteristic that actually appears is the same thing. Third, if it is said that the objects of direct perception and verbal conceptualization are the same, because only what is seen by direct perception can be given the verbal conceptualization of "what is this?", then, taking cows etc. as an example, the expressive sound and the discriminating of recognition that you speak of contradict the object seen by direct perception, because without the object seen by direct perception being truly spoken and recognized, you will cling to the previous and later cows as the same thing, therefore the expressive sound and conceptualization will arise. In addition, taking the difference between the objects of direct perception and verbal conceptualization as an example, there is another necessity, because for the things seen by sense consciousness such as cows, the language used to express types, and the conceptualizations that hold these languages, are all based on inferring other things such as types from the accompanying characteristics, and this will also be refuted. Then, if there is no common nature in many manifestations, how can the recognition of a common nature arise? Taking the various manifestations of cows seen by direct perception as an example, even if there is no common nature in essence, they are different from each other, but it is reasonable to generate the recognition of a common nature, because the so-called recognition of a common nature refers to a conceptualization produced by a nature different from the function of cows, which has been explained in the previous chapter on self-interest. Second, regarding the explanation of mental direct perception through debate and elimination of disputes, in the root verse of the "Treatise on Valid Cognition" it says, "Mind also with meaning", and in its commentary it says, "Mind also takes the changing of phenomena such as form as its object, and through the way of experiencing"