Tibetan
ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་དོན་ཏེ་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་ཆོས་ཅན། རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་འཁྲུལ་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད་པ་ནི། མདོར། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱ་འོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་བུམ་པའི་རྫས་དང་། གྲངས་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་དཔག་ནི་རྟགས་འཛིན་སེམས་སོ། །རྗེས་དཔག་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མའོ། །དྲན་པ་ནི་འདས་པ་དྲན་པའོ། །འདོད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་འདོད་པའི་བློ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གཞུང་འདིར་དང་པོ་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཉིས་པ་བརྡ་རྟེན་ཅན་དང་། ཕྱི་མ་བཞི་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་འཆད་དོ། །འདི་ལ་གསུམ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི་རུ་བསྡུ། །རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་བཤད། །བསླད་པ་ལོགས་སུ་བཀར་བའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་འདུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་བརྡ་རྟེན་ཅན་དང་། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། རྗེས་དཔག་སོགས་བཞི་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་ཏེ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྟེན་བདག་རྐྱེན་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་གཅིག་རྣམས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དགོས་པ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་ཤེས་པར་བཤད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མིན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དབང་ཤེས་མིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། རིག་པ་ཅན་པ་དབང་ཤེས་སུ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་མིན་པར་ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་རྩིངས་ཏེ། རིག་པ་ཅན་པས་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་སུ་རིག་པ་ཅན་པ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་དཔག་སོགས་བཞི་དབང་ཤེས་མིན་པར་གྲུབ་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྟོག་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཉིད་དབང་སྐྱེས་མིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་མཐུན་དཔེར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མཐོང་བ་རྒྱས་པར་བཤད། །རྗེས་དཔག་སོགས་གྲུབ་རྒྱས་པར་བཤད། །སྔ་མ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཉིས་པོ་དབང་ཤེས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། བརྡ་རྟེན་ཅན་བུམ་པའི་སྤྱི་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཆོས་ཅན། དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དབང་སྐྱེས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་མཐོང་བའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་དག་གི་དངོས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་དོན་ལ་དངོས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ། རང་ཡུལ་འཛིན་པ་རང་ཡུལ་གྱི་བརྡ་དྲན་ལ་ལྟོས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དཔེ་དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་སོགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ནི་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་དོན་འཛིན་པ་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་དྲན་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་རང་ལུགས་བརྗོད། །ཡིད་རྟོག་ཡིན་པའི་གཞན་ལུགས་དགག །དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི་པ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་དེ་རྟོག་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་ལོགས་སུ་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཡང་། འཁྲུལ་ན་མངོན་སུམ་ལྟར་
Chinese
者。 自之体性离分别，以其自之体性非执持名义之故，以其自之体性是名义，即非名之实境之故。 是故，分别与无分别之识，一切法，自之体性于彼为现量，以其自之体性是离分别无谬误之识之故。 第二，为不谬解故，说似现量者。 略云： 错乱与世俗识， 比量随比量生， 忆念与欲乐， 名为似现量，连同眩翳。 如是说，错乱者，如于阳焰执为水之分别也。 世俗之识者，如执瓶之体、数、业、总等之分别也。 比量者，是执持相之心也。 比量所生者，是比量 प्रमाण 也。 忆念者，是忆念过去也。 欲乐者，是希求未来义之智等，于此论中，初者于他义增益，二者具名言所依，后四者是隐蔽义之分别，如是总摄为三而说。 此有三，似现量摄为四， 说分别三之必要， 辨别错乱之义。 第一者， 略说似现量七者，彼法，从必要之门摄为四类，即世俗之识具名言所依，错乱之识于他义增益，比量等四者是隐蔽义之分别，即分别之识三种，与从所依主因错乱所生者，无分别之一，总摄为彼等之故。 第二有二，必要略说， 自性广说。 第一者， 世俗之识与错乱之识二者，说为似现量之识，彼法，有必要，以其二者非从根所生之识成立之义故。 彼二法，必须成立非根识，以见有明智者误认为根识之故。 有些说非从根所生之现量，稍有粗糙，以明智者亦
English
That. Its own nature is free from conceptualization, because its own nature does not grasp name and meaning, because its own nature is name and meaning, that is, not the actual object of the name. Therefore, all cognitions, both conceptual and non-conceptual, are characterized by the fact that their own nature is manifest to them, because their own nature is a non-conceptual and unerring cognition. Secondly, in order to understand without error, the appearance of seeming direct perception is explained. In brief: "Confusion and conventional knowledge, Inference arising from inference, Memory and desire, Are called seeming direct perception, together with dizziness." It is said that confusion is like the conceptualization of grasping water in a mirage. Conventional knowledge is like the conceptualization of grasping the substance, number, action, generality, etc. of a pot. Inference is the mind that grasps the sign. That which arises from inference is valid inference (pramāṇa). Memory is the recollection of the past. Desire is like the mind that desires future things. In this treatise, the first is to impute to other meanings, the second is to have a basis in terminology, and the latter four are conceptualizations with hidden meanings, which are summarized into three and explained. There are three here: seeming direct perception is summarized into four, the necessity of the three conceptualizations is explained, and the meaning of distinguishing confusion is explained. The first is that the seven seeming direct perceptions mentioned in the summary are characterized by the fact that they are grouped into four types according to their necessity: conventional knowledge has a basis in terminology, confused knowledge imputes to other meanings, the four inferences and so on are conceptualizations with hidden meanings, that is, the three types of conceptual knowledge, and one non-conceptual knowledge that arises from the confusion of the basis, the subject, and the cause, are all included in them. The second has two parts: the necessity is briefly stated, and the nature is explained in detail. The first is that the two, conventional knowledge and confused knowledge, are said to be seeming direct perception, which is necessary because they are established as not being knowledge arising from the senses. These two must be established as not being sense consciousness, because it is seen that the intelligent ones mistake them for sense consciousness. Some say that it is not direct perception arising from the senses, which is a bit rough, because even the intelligent ones
Chinese
因为不承认混淆的知识是现量。在《集论》中说：“有知者，是从根与境相遇所生的无错乱的知识，具有执著的自性，是现量。”所以这样说。虽然成立了比量等四者不是根识，但说成是相似现量的差别，是有必要的，因为是为了成立前两个分别不是根生，而作为共同的例子来说明的。第二有三：广说错乱的所见；广说成立比量等；广说前者成立的方式。第一，哪两个是错乱为根识的原因呢？像具有名称依据的执著瓶子的总相，以及将其他事物执著为其他事物的，像将阳焰执著为水那样的分别，是法，在某些时候，有错乱为根生的原因，因为靠近见到瓶子和阳焰等的根现量，即以一起进入的方式，会生起对它们所缘境的进入的疑惑。第二，例如，像具有隐蔽义的忆念等四种分别，不是直接执著现量的所取义，因为执著自境是依赖自境的名言忆念的相。第三，例如，像那样，执著瓶子等的总相等的世俗知识，以及将阳焰执著为水等的错乱知识，也是法，完全会从执著现量的所取义中退失，因为没有以前经历过的瓶子等的名言忆念，自身是不存在的。第三有三：说自己是根识的宗派；破斥他人认为是意识分别；归纳说明破斥和成立二者的意义。第一，在此宣说相似现量的时候，导师以“第四无分别错乱识，与分别的部类相异，是具有模糊”的词句所说，是有必要的，因为一般说来，离分别就是现量，但是如果错乱，就相似现量。
English
Because it is not admitted that confused knowledge is direct perception. In the Compendium, it says, "A knower is a non-erroneous knowledge born from the encounter of the root and the object, possessing the nature of clinging, and is direct perception." That is why it is said. Although it is established that inference and the other four are not root consciousnesses, it is necessary to say that they are a difference of apparent direct perception, because it is to establish that the first two discriminations are not born from the root, and to explain them as a common example. The second has three: explaining the expanded vision of confusion; explaining the expanded establishment of inference and so on; explaining the way the former is established. First, what are the causes of confusing the two as root consciousnesses? Like the general apprehension of a vase that has a name as its basis, and the discriminations that attribute something to another thing, like apprehending water in a mirage, are dharmas. At some times, there is a cause of confusing them as root-born, because they are close to the direct perception of the root that sees vases and mirages, and by the way they enter together, doubts arise about entering their objects. Second, for example, the four discriminations such as memory, which have hidden meanings, do not directly apprehend the apprehended meaning of direct perception, because apprehending one's own object is a state that relies on the memory of one's own object's name. Third, for example, like that, the conventional knowledge that apprehends the general characteristics of vases and so on, and the confused knowledge that apprehends water in a mirage and so on, are also dharmas, and will completely degenerate from apprehending the apprehended meaning of direct perception, because without the memory of the names of vases and so on that have been experienced before, they themselves do not exist. The third has three: stating one's own school that it is root consciousness; refuting others' schools that it is mind discrimination; summarizing and explaining the meaning of refutation and establishment. First, in this context of explaining apparent direct perception, it is necessary that the teacher said with the words "the fourth non-discriminating confused consciousness is different from the category of discrimination, it is with obscurity", because in general, being without discrimination is direct perception, but if it is confused, it is like direct perception.