Tibetan
་མ་ངེས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བཤད། །མཐོང་ཡང་མ་ངེས་དཔེ་དང་བཅས། །འཁྲུལ་པ་བཟློག་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་དགོས། །འཁྲུལ་པ་མེད་ན་རྟགས་མི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་དེ་མི་རྟག་པ་ཡི་ནི་རྟེན་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་སྤྱི་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྗེས་དཔག་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་མི་རྟག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་དེ་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁྱོད་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་མཐོང་ཡང་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྒྱུ་ལྡན་དུ་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ལར་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་དེའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཡང་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཏེ། དངོས་པོ་དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྗེས་སུ་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ནི་བར་མ་ཆད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་དེས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒོང་སྒོང་ཐ་དད་པ་དོན་ལ་ཡོད་ཀྱང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བ་བཞིན། འདིར་ཁ་ཅིག སྒོང་སྒོང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་དུ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཡང་རྟོག་པས་ཐ་དད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ཞེས་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་མགལ་མེ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བའི་རྐྱེན་ལས་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་མ་འཁྲུལ་པར་ཁས་བླང་དགོས་པས་མི་འཐད་དོ། །འདྲ་བ་གཞན་བྱུང་རྟག་པར་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་རྟགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་མཁས་པ་ནས་བྱིས་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་བོས་རིགས་འདྲ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མར་མེ་སོགས་ཀྱི་འཇིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བས་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཡང་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་མ་ངེས་པ་དཔེར་ན། ས་བོན་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་སྐབས་འགར་ནུས་པ་དེ་ལ་རྨོངས་པར་གྱུར་ནས་མི་ངེས་པ་སྲིད་དེ་ཁྱོད་ལས་འབྲས་བུ་མྱུ
Chinese
讲述不确定的错觉之因。即使见到也不确定，附带例子。为了遣除错觉，需要后来的推断。如果没有错觉，则不需要理由。第一种情况是：总的来说，作为无常之所依的声音等，是所立宗。当您通过现量成立时，总的来说，您的无常本身就是成立的，因为您和您的无常是同一实体的缘故。那么，后来的推断如何介入呢？以声音是无常的后来的推断所依据的正确理由为所立宗。有必要，因为声音的无常虽然通过现量成立，但如果没有通过定解成立，那么为了使声音以那种无常通过定解完全成立，您才介入的缘故。第二种情况是：即使通过现量见到无常，但通过后来的分别念也不确定的原因是什么呢？在通过现量见到事物以具有原因为生的情况下的某些时候，是所立宗。即使通过现量见到该事物的无常，但通过分别念也完全不了解，因为在该事物的刹那之后，有与它相似的其他事物没有间隔的缘故。这是周遍的，因为出现相似的其他事物造成错觉的缘故，所以见到事物的前后刹那不同，即没有确定的缘故。例如，鸡蛋，鸡蛋在意义上是不同的，但根识没有见到是不同的那样。这里有些人，以鸡蛋，鸡蛋前后不同，根识虽然见到是不同的，但分别念没有确定是不同的那样作为例子，这是不合理的，因为必须承认由于火把快速旋转的缘故而显现为轮状的根识是不错乱的缘故。出现相似的其他事物是错觉为常的原因，因为如此这般，不需要理由，从智者到孩童的众生，对于种类相似的后来出现的事物，通过现量见到与不相关的酥油灯等的坏灭，所以通过后来的分别念完全断定之故。第三种情况是：即使通过现量见到，但通过后来的分别念也不确定，例如，种子等的事物是所立宗。因为您产生苗芽的能力已经成为您的自性，所以您通过见到而以现量成立，但有时因为对那种能力感到迷惑，所以可能不确定，因为从您那里产生果
English
Explaining the cause of uncertain illusion. Even if seen, it is uncertain, with examples. To dispel illusion, subsequent inference is necessary. If there is no illusion, then no reason is needed. The first case is: Generally, things like sound, which are the basis of impermanence, are the subject. When you are established by direct perception, generally, your impermanence itself is established, because you and your impermanence are the same entity. So, how does subsequent inference intervene? Taking the correct reason based on the subsequent inference that sound is impermanent as the subject. It is necessary, because although the impermanence of sound is established by direct perception, if it is not established by definite understanding, then in order to make sound fully established by definite understanding with that kind of impermanence, you intervene. The second case is: Even if impermanence is seen by direct perception, what is the reason why it is not certain by subsequent conceptualization? In some cases where things are seen to arise with causes by direct perception, it is the subject. Even if the impermanence of that thing is seen by direct perception, it is not fully understood by conceptualization, because after the moment of that thing, there are other things similar to it without interruption. This is pervasive, because the appearance of similar other things causes illusion, so seeing the previous and subsequent moments of things as different, that is, there is no certainty. For example, eggs, eggs are different in meaning, but the root consciousness does not see them as different. Here, some people take the example of eggs, eggs being different before and after, although the root consciousness sees them as different, but the conceptualization does not determine them as different, which is unreasonable, because it must be admitted that the root consciousness that appears as a wheel due to the rapid rotation of the torch is not confused. The appearance of similar other things is the cause of illusion as constant, because in this way, without relying on reason, beings from wise to children, for the later appearance of similar kinds, through direct perception see the destruction of unrelated butter lamps, etc., so they completely determine it through subsequent conceptualization. The third case is: Even if seen by direct perception, it is not certain by subsequent conceptualization, for example, things like seeds are the subject. Because your ability to produce sprouts has become your nature, so you are established by direct perception through seeing, but sometimes because you are confused about that ability, it may be uncertain, because the fruit arises from you
Tibetan
་གུ་སོགས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཁྱོད་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་དེས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱོད་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་ནུས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དེའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མེད་པས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་དང་ས་བོན་ནུས་ལྡན་སོགས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། འདྲ་བ་གཞན་བྱུང་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་ཁ་དོག་སོགས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་འཇུག་མི་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ་དོག་སོགས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང་དེའི་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་ལ་ཆོས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མེད་པའི་དོན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། ལོག་པ་ཐ་དད་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློ་དུ་མ་དང་། ཇི་ལྟར་བརྡར་བརྟགས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པ་དག་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ལ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་མ་བྱས་རྟག་སོགས་རིགས་མི་མཐུན་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས་སོ། །དེས་ན་སྒྲ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་ཁྱོད་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཁྱོད་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་འཇུག་མི་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་རྟག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་ཁྱོད་དེ་ཡིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་བློ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཞིག་འཇིག་གཅིག་པའི་ལུགས་ལའང་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་ནི། སྔར་གྱི་བཤད་ཚུལ་ལས་ཡང་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་དངོས་པོ་ཞིག་ནས་མེད་པ་མི་རྟག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལའང་ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། མངོན་རྗེས་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་གི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མཐོང་བའི་སྐབས་འདིར་ནི་སྔར་གྱི་ཁ་དོག་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་ཁ་དོག་གི་འཇིག་པ་གྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་སྔར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཕྱིས་མེད་ཅིང་མི་དམི
Chinese
您看见正在生长的嫩芽等，因为没有看见（嫩芽等）的显现；您不能产生嫩芽，因为没有在显现的境界面前清晰地呈现出能确定您与嫩芽是不同的法，因为嫩芽不是立即从您那里产生的。第四，为了说明作为证明颜色无常和种子具有能力等的依据的理证和随后的推论，是有必要的，因为是为了遣除由相似的其他事物产生等所造成的迷惑。第五，对于远离将颜色等事物误认为常有的迷惑之大智慧者而言，无需运用证明颜色等无常的理证和推论，因为您通过亲眼见到颜色等，就能凭借由此产生的定解来确定一切无常等的形态。如果事物及其无常在本质上没有区别，那又如何成为法和有法呢？对于在本质上没有多种不同法的有法，如声音等，可以作为有法；而多种从不同错误中返回的具有理由的智慧，以及如何辨别的不同声音等，将像本质上具有差异的所依一样运作，因为即使本质上是相同的，也会从所有未造作、常等不同类别中返回。因此，声音等有法，如果您没有常执的迷惑，那么在您见到它的显现之后，无需运用证明您无常的理证和推论，因为如果您没有常执的迷惑，那么它会自然而然地产生与自己和随后一致的确定无常的智慧。第三，对于主张事物在坏灭时是同一实体之观点而言，也是一种推论，根据先前的解释，或者对于分别部等主张事物从有到无即为无常的观点而言，确定颜色无常的量，不是除了现量和比量之外的量，因为在见到颜色最后刹那的时候，由于没有见到先前的颜色之依据，因此是成立颜色坏灭的推论。理由成立，因为在他们的观点中，先前产生的事物后来消失且不可见
English
You see the sprouting shoots and so on growing, because there is no manifestation of seeing (the sprouting shoots, etc.); you cannot produce sprouts, because there is no clear presentation in the face of the manifesting realm of the Dharma that can determine that you are different from the sprouts, because the sprouts do not arise immediately from you. Fourth, it is necessary to state the reasoning and subsequent inference as proof of the impermanence of color and the ability of seeds, etc., because it is to dispel the confusion caused by the appearance of similar other things, etc. Fifth, for the great wisdom that is free from the confusion of mistaking color and other things as permanent, there is no need to apply reasoning and inference to prove the impermanence of color and so on, because by seeing color and so on with your own eyes, you can use the definite knowledge derived from it to determine all forms of impermanence and so on. If things and their impermanence are not different in essence, how can they become Dharma and Dharmas? For Dharmas that do not have many different Dharmas in essence, such as sound, can be used as Dharmas; and many reasoned wisdoms that return from different errors, and how to discern different sounds, etc., will operate like supports that have differences in essence, because even if they are the same in essence, they will return from all uncreated, permanent, and other different categories. Therefore, sound and other Dharmas, if you do not have the delusion of permanence, then after you see its manifestation, there is no need to use reasoning and inference to prove your impermanence, because if you do not have the delusion of permanence, then it will naturally generate the wisdom of determining impermanence that is consistent with itself and subsequently. Third, for the view that things are the same entity when they are destroyed, it is also an inference, according to the previous explanation, or for the view of the Vaibhashikas and others who claim that things are impermanent from existence to non-existence, the measure of determining the impermanence of color is not a measure other than direct perception and inference, because when seeing the last moment of color, due to the absence of the basis of seeing the previous color, it is an inference that establishes the destruction of color. The reason is established, because in their view, the things that arose earlier disappear later and are invisible.