Tibetan
ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞན་རྟགས་ནི་ཆོས་ཅན། གཅིག་ཆོས་ལོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་འགའ་ཞིག་ལ་རྟ་མི་བདོག་ཅེས་སྟེ་མེད་པས། ཕྱུགས་ཀྱང་བདོག་པ་མིན་ནམ་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་མེད་ཕྱུགས་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་རྟགས་ཆོས་ཅན། གཅིག་རྟགས་ཉེ་བ་སྟེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་ཆོས་ནི་ཉེ་བའམ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་འགའ་ཞིག་ལ་ཕྱུགས་ནི་བདོག་ཅེས་ཏེ་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་བདོག་གམ་ཅི་སྟེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་མི་མཐུན་དཔེ་མེད་ཀྱང་རིགས་པས་རྟོགས། རིགས་པ་དཔེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ལ་སྟོན། རིགས་པ་ཤེས་ལ་སྒྲུབ་ངག་བརྗོད་ཚུལ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡང་བདག་གཅིག་དེ་བྱུང་གཉིས་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ཅིང་། གཉིས་པོ་དེ་ཡང་དཔེ་དག་གིས་སྟོན་ཏེ། མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་དང་། མི་མཐུན་དཔེ་ལ་ལྡོག་པ་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ལ་མི་མཐུན་དཔེ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ངེས་པར་དགོས་སམ་ཞེ་ན། འགྲེལ་པས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན། ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ངེས་པར་གཞི་དངོས་པོར་གྲུབ་དགོས་པར་མི་འདོད་དེ། མི་མཐུན་དཔེ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་དེ་དག་མེད་ནའང་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ཕལ་ཆེར་མི་མཐུན་དཔེ་དངོས་པོར་མེད་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་རྟོགས་ཞེས་འཆད་པ་ནི་འང་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་མཐོན་ཅིང་། འདི་དང་ཚིགས་བཅད་འོག་མའི་བར་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མཚམས་སྦྱོར་གཞན་མེད་པས་གོང་གི་དེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་གཞུང་འོག་མས་སྟོན་དགོས་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་རིགས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ་བུམ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་བྱས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་དང་། དཔེ་ཚང་མང་ལ་མེ་དུ་བ་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་སྟོན་པའི་རིགས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། བྱས་མི་རྟག་གི་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་དང་མེ་དུའི་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་དེ་དག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་སྟོན་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དཔེའི་སྟེང་དུ་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མི་མཐུན་དཔེ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཚེ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་རྗེས་འགྲོ་བསྟན་པས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་འབྲེལ་ཤེས་པས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲན་པའི་མཁས་པ་དང་། དང་པོ་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲན་ཟིན་མ་བརྗེད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཆོས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དཔེའི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་འབྲེལ་ཤེས་ཀྱང་སྤྱི་ཁྱབ་དྲན་པར་མ་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་རྨོངས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བྱ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དཔེ་དག་གིས་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེའི་སྟེང་དུ་འབྲེལ་པ་ཤེས་ན་སྤྱི་ཁྱབ་མ་དྲན་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་ཁྱབ་པ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། སྤྱི་ཁྱབ་མ་དྲན་པ་དྲན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དགོས་སམ་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྒོལ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་ཁྱབ་པ་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དངོས་སུ་སྨྲས་པས་གཅིག་ཤོས་མ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་ཡང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཅིག་ཤོས་དེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་སོ། །འདི་དག་གི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག མཁས་པའི་དོན་དཔེའི་སྟེང་དུ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་བཤད་ནས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དཔེའི་སྟེང་དུ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ཙམ་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་མཁས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་དྲན་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱབ་པ་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཞུང་སྔ་མའི་དོན་ཆོས་དེ་དག་མེད་ན་རྟག་དེ་དག་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་བཤད་ནས་བརྗོད་པ་ལས་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན་གང་ཟག་གཉིས་ལས་མི་མཁས་པ་ལ་སྟོན་ཚུལ་ནི་དཔེ་ལ་ཞེས་སོགས་དང་། མཁས་པ་ལ་སྟོན་ཚུལ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཅིང་། ཕྱོགས་ཆོས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པའི་དོན་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་འཆད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ལྡོག་ཁྱབ་བརྗོད་པའི་ངོས་འཛིན་དཔེའི་སྟེང་དུ་རྗེས་ཁྱབ་བརྗོད་པ་ལ་འཆད་པ་ནི་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཤེས་པའི་ལོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། འདིའི་མཁས་པ་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་བྱེད་ལ་འཆད་ན། གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང
Chinese
否。第二，如果能立和法之间的关系没有成立，那么他法是所立，一个法以相反的力量如何转变呢，不转变，因为和法没有关系。有些人没有马，所以没有，难道就没有牲畜吗？就像没有关系牲畜不会转变一样。同样，如果转变不存在，那么一个能立是所立，一个能立接近，也就是存在，那么他法如何接近或存在呢，不转变，因为和法没有关系。有些人有牲畜，所以同样也有马吗？就像不会存在一样。第三有三点：即使没有不相似的法例，也能以理智理解；理智是为不了解例子的人展示的；理智了解时，论证的陈述方式有两种。第一，像这样，由于自性和关系的缘故，随同和相异成立，为了理解论式的所证，自性关系也只有自性同一和彼生两种，这两种也用例子来展示，因为相似的例子需要展示随同，不相似的例子需要展示相异。那么，为了展示相异，是否必须要有真实成立的不相似例子呢？解释说，为了成立相异，因此对于这两个论证，所立，成立相异的法，不相似的例子，不认为必须在真实的基础上成立，即使没有真实成立的不相似例子，也能通过陈述论证，即这个能立在不相似的一方不存在，来理解相异。大多数情况下，即使没有真实的不相似例子，也能通过陈述这些法不存在来理解，解释说“也”这个词的力量很强。这和下面的偈颂之间，自释中没有“像这样”之外的连接词，因此没有理解上面所说的“不存在”需要下面的正文来展示的意义。第二，那么理智是什么呢？例如，瓶子被认为是无常的，以及例如，许多房屋中，火是烟的原因，展示这些事物本质的理智，所立，因为不了解所作和无常的自性同一关系，以及火和烟的彼生关系。
English
No. Second, if the relationship between the sign and the dharma is not established, then the other dharma is the probandum. How can one dharma be reversed by the power of opposition? It is not reversed because it has no relationship with the dharma. Some people do not have horses, so they do not exist. Does that mean they do not have livestock? It is like livestock without a relationship will not be reversed. Similarly, if reversal does not exist, then one sign is the probandum, and one sign is close, that is, it exists. Then how can the other dharma be close or exist? It is not reversed because it has no relationship with the dharma. Some people have livestock, so do they also have horses? It is like it will not exist. Third, there are three points: even if there is no dissimilar example of dharma, it can be understood by reason; reason is shown to those who do not understand the example; when reason is understood, there are two ways of stating the argument. First, in this way, because of the nature and relationship, concomitance and difference are established. In order to understand the probandum of the argument, the nature relationship is only of two kinds: identity and causation. These two are also shown by examples, because similar examples need to show concomitance, and dissimilar examples need to show difference. So, in order to show difference, is it necessary to have a real and established dissimilar example? The explanation says that in order to establish difference, therefore, for these two arguments, the probandum, the dharma that establishes difference, the dissimilar example, it is not considered necessary to be established on a real basis. Even if there are no real and established dissimilar examples, difference can be understood by stating the argument that this sign does not exist on the dissimilar side. In most cases, even if there are no real dissimilar examples, it can be understood by stating that these dharmas do not exist. The explanation says that the power of the word "also" is very strong. Between this and the following verse, there is no connecting word other than "like this" in the self-commentary, so the meaning that the above-mentioned "non-existence" needs to be shown by the following text is not understood. Second, then what is reason? For example, a vase is considered impermanent, and for example, in many houses, fire is the cause of smoke. The reason for showing the essence of these things, the probandum, is because the identity relationship of what is made and impermanent, and the causation relationship of fire and smoke are not understood.
Chinese
因为要向反驳者显示，通过这两个例子，可以理解例子上的这两个关系是合理的。也就是说，当不相似的例子没有成立为事物时，通过在相似的例子上显示随同，就能成立相违。第三，像这样显示后，对于通过相似的例子理解周遍关系的，能回忆起普遍概念的智者，以及从一开始就记住普遍概念而不忘记的智者们来说，作为有法，后来的推论产生是不用依赖于陈述周遍的能立语的，因为后来的推论产生仅仅是陈述作为理由的同品遍在而已。那么，对于虽然理解例子上的周遍关系，却不能回忆起普遍概念的愚昧反驳者该怎么办呢？因为关系是由例子来显示的，所以在例子上理解关系，如果不能回忆起普遍概念的反驳者，作为有法，必须在你面前陈述周遍，因为必须让不能回忆起普遍概念的人回忆起来。那么，需要陈述两个吗？像这样的反驳者，作为有法，在你面前，从两个周遍中随便说出一个，就能对没有说出的另一个产生正确的记忆，因为他通过这个就能理解另一个的意义。对于这些意义，有些人把智者的意义解释为仅仅理解例子上的关系，认为不需要对他说周遍，这是不合理的，因为仅仅理解例子上的关系不是这种情况下的智者，而且为了让他回忆起普遍概念，必须陈述周遍。有些人把以前论典的意义解释为，如果这些法不存在，那么这些常法也不存在，从陈述中理解相违的意义，如果从陈述中理解，那么该如何陈述呢？对于两个人中不聪明的人，显示的方法是“在例子上”等等，对于聪明的人，显示的方法是“对于智者们”等等来显示，仅仅陈述同品遍在的意义，解释为同品遍在决定的量也是不合理的，因为把陈述相违周遍的认识解释为在例子上陈述随同周遍是自相矛盾的，而且仅仅是不了解的相反方面的知识，和这里的智者意义不相同，如果把仅仅陈述理由解释为同品遍在决定，那么，两个中随便哪一个
English
Because it is reasonable to show the opponent that through these two examples, it is possible to understand the two relationships on the example. That is, when the dissimilar example is not established as a thing, by showing the concomitance on the similar example, the contradiction can be established. Third, after showing it in this way, for the wise who understand the pervasive relationship on the similar example and remember the universal concept, and for the wise who remember the universal concept from the beginning and do not forget it, as the subject, the subsequent inference does not depend on the statement of the pervasive proof, because the subsequent inference only states the presence of the reason in the similar instance. So, what should be done for the ignorant opponent who understands the pervasive relationship on the example but cannot remember the universal concept? Because the relationship is shown by the examples, if the opponent who does not remember the universal concept understands the relationship on the example, as the subject, it is necessary to state the pervasion in front of you, because it is necessary to make the person who does not remember the universal concept remember it. So, do you need to state both? Such an opponent, as the subject, in front of you, by saying any one of the two pervasions, a correct memory will be generated for the other one that was not said, because he can understand the meaning of the other through this. For these meanings, some people explain the meaning of the wise as only understanding the relationship on the example, and think that it is not necessary to say the pervasion to him, which is unreasonable, because only understanding the relationship on the example is not the wise in this case, and in order to make him remember the universal concept, it is necessary to state the pervasion. Some people explain the meaning of the previous treatise as, if these dharmas do not exist, then these constant dharmas do not exist, and understand the meaning of contradiction from the statement. If you understand from the statement, then how should you state it? For the unintelligent person of the two, the way to show is "on the example" and so on, and for the intelligent person, the way to show is to show by "for the wise" and so on. It is also unreasonable to explain the meaning of only stating the presence in the similar instance as the measure that determines the presence in the similar instance, because explaining the recognition of stating the contradictory pervasion as stating the concomitant pervasion on the example is self-contradictory, and only the knowledge of the opposite aspect that is not understood, and the meaning of the wise here are not the same. If you explain only stating the reason as determining the presence in the similar instance, then, either of the two