Tibetan
ཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་པར་བཤད་པ། བཞི་པ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཐའ་དཔྱད་པ་དང་། དོན་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། གཞུང་འདི་མན་ཆད་འུ་ཡུག་བས། །བསྟན་བཅོས་སྐབས་དང་འབྲེལ་མེད་དང་། །ཞེས་པའི་འཕྲོས་དོན་ཁོ་ནར་བྱས་ནས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་བཤད་ལ་མ་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཕྱི་མ་ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །གཞུང་དེའི་འཕྲོས་དོན་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དེ། རྒྱས་བཤད་བཞི་པོ་སྔ་མ་སྔ་མའི་མཇུག་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འཕྲོས་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཅིང་། གཞུང་འདི་མན་ཆད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་དང་། སྡོད་པའི་གནས་ལ་བརྟགས་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་ཚོགས་ཆེས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཕྱིར་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ངེས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་མདོར་བསྟན་དང་སྦྱར་མི་དགོས་པས་སྐབས་འདིར་མ་བྱུང་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་དུ་དེ་དང་སྦྱར་དགོས་པས་སྐབས་འདིར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པས་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། མདོར་བསྟན་དུ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པ་ལས་གཞན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གི་བཤད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་བཤད་གང་ལ་སྦྱར་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྣང་བའི་ཚུལ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞུང་ཚོགས་ཆེས་ཆེ་བ་འདི་རྣམས་མ་རྙེད་པར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ཙམ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་བཤད་གཏན་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་གད་མོ་བྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཚད་མ་གཉིས་ལོག་པས་སྐལ་དོན་མི་ཁེགས་ཀྱང་ལུང་ལོག་ན་ཁེགས་ཏེ། ལུང་གིས་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་འགོག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་དོན་ལ་མ་ངེས་ལྟར་སྣང་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཅན་ཚིག་མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་ཡིན། །རིགས་སྒྲ་བདེན་དོན་བསྒྲུབ་པའང་ལྟར་སྣང་ཡིན། །དེས་ན་ལུང་ཙམ་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ། །ནང་འགལ་བསྟན་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ལ་སྨད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་བ་མེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དེ་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལས། རང
Chinese
关于似是而非的理证的广说。 第四，关于似是而非的理证的广说，分为两部分：边际考察和实际内容。第一部分是：从本文以下的内容开始，就仅仅把“论典与时机无关”这句话的后续意义作为重点，而没有将其与似是而非的理证的广说结合起来，因此大多数后来的藏人都遵循了这种做法。因为是该论的后续意义，所以对它是似是而非的理证的广说没有任何损害。四种广说中，前者的结尾都是后者的开端，这已经说过。而且，从本文以下的主要内容和所处的位置来考察，也非常清楚。因为从本文以下的大部分论著都将似是而非的理证与外道的宗义结合起来进行阐述。虽然在《定量论》中没有必要将似是而非的理证与简要说明结合起来，所以这里没有出现，但在《释量论》中必须与此结合，所以这里出现了。“若无则不生，因无故。”这句话也明确说明了这个道理。在简要说明中说：“若无则不生，是必然的。似是而非的理证与此不同。”这是因为承认了与“若无则不生是必然的”不同的似是而非的理证。其他人的说法中，似是而非的理证与哪种广说结合才能显得合理，这种情况也没有出现，这在前面也已经说过了。没有找到这些大部分的论著，而仅仅将中间的四句偈颂作为重点，或者认为根本没有似是而非的理证的广说，这些都是可笑的。第二部分是：有些人认为，如果两种量（ प्रमाण ，pramāṇa，量）颠倒，就不能否定所分之义，但如果圣言颠倒，就能否定，因为圣言遍及一切事物。如果这样说，那么对此进行反驳有五点：仅仅是声音，对意义不确定，是似是而非的。具有特点的词句没有成立，是似是而非的。以种姓之声来证实真实意义也是似是而非的。因此，仅仅是圣言也会在所表达的意义上产生错误。揭示内在矛盾，从而贬低说话者。第一点分为两部分：因为没有关联，所以不是成立的理由。驳斥与圣言相违背的观点。第一点是：作为陈述对象的声，以其存在作为理由。
English
Extensive Explanation of Fallacious Reasoning. Fourth, the extensive explanation of fallacious reasoning is divided into two parts: marginal examination and actual content. The first part is: Starting from this text onwards, most later Tibetans have followed the practice of focusing solely on the subsequent meaning of the phrase "the treatise is unrelated to the occasion" and not combining it with the extensive explanation of fallacious reasoning. Because it is the subsequent meaning of that treatise, it does not harm the fact that it is an extensive explanation of fallacious reasoning. It has already been said that in the four extensive explanations, the end of the former is the beginning of the latter. Moreover, it is very clear from examining the main content and location of this text onwards. This is because most of the texts from this point onwards explain fallacious reasoning in conjunction with the tenets of externalists. Although it is not necessary to combine fallacious reasoning with the concise explanation in the Compendium of Valid Cognition, so it does not appear here, it must be combined with it in the Commentary on Valid Cognition, so it appears here. "If it does not exist, it does not arise, because it is non-existent." This statement also clearly explains this point. In the concise explanation, it is said: "If it does not exist, it does not arise, it is certain. Fallacious reasoning is different from this." This is because it acknowledges fallacious reasoning that is different from "If it does not exist, it does not arise, it is certain." It has also been said earlier that in the statements of others, it is not apparent which extensive explanation fallacious reasoning should be combined with to appear reasonable. It is ridiculous to not find these most of the texts and only focus on the four intermediate verses, or to think that there is no extensive explanation of fallacious reasoning at all. The second part is: Some people think that if two valid cognitions ( प्रमाण ，pramāṇa，measure) are reversed, the meaning of the division cannot be negated, but if the scriptural statement is reversed, it can be negated, because the scriptural statement pervades all things. If this is said, then there are five points to refute this: Merely sound, uncertain about the meaning, is fallacious. Words with special characteristics are not established, it is fallacious. Proving the true meaning with the sound of lineage is also fallacious. Therefore, merely scriptural statements can also be mistaken about the meaning expressed. Revealing internal contradictions, thereby denigrating the speaker. The first point is divided into two parts: Because there is no connection, it is not a valid reason. Refuting views that contradict scriptural statements. The first point is: The sound that is the object of statement, with its existence as the reason.
Tibetan
་གི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རང་གི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རང་མཚན་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། སྨྲ་བ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་སྟོན་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འགལ་བར་དོགས་པའི་ལུང་ཚིག་དྲང་། །ལུང་དོན་བཤད་ནས་འགལ་མེད་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། ཚད་མ་མདོར། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི། །སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད། །ཅེས་རྗེས་དཔག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་རྗེས་དཔག་མཚན་ཉིད་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟོགས་ལྡན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ན་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཚད་མས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་མི་ནུས་པས་ལུང་ཁོ་ན་ལས་བྱེད་དགོས་ལ། ལུང་གི་ནང་ནས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་ཚད་མར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་ཚིག་གི་མཚན་གཞི་བཤད། །མི་སླུ་བ་ཡི་དོན་ལྡོག་བཤད། །སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་གསུངས་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཅན། ལུང་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་མེད་མ་ཡིན་པར་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་པ་ལ་ངག་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས་པ་དང་ནི། དགོས་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་དགོས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་དང་། དགོས་མེད་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དགོས་པའི་དོན་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ངག་ཡིན་མིན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་དང་། མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཡི་དོན་ལྐོག་གྱུར་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་དག་སྟོན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་། དངོས་སྟོབས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི། །ཞེས་པ་འདི་ཡི་སྐབས་ཀྱི་མི་སླུ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་སྟོན་པ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་སླུ་བར་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཁ་ཅིག་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྐོག་གྱུར་དང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གཉིས་
Chinese
因为所表达的外境事物不可能成立为自相有，因为自己所表达的外境事物自相，与不俱时则不生是不可避免的。因此，能表达的语词，作为有法，在说话者的相续中显示动机的意念，是可以成立的，因为这样成立的方式三相俱全。第二部分分为两点：端正怀疑相违的经文，解释经文意义后成立无违。第一点是：如果能表达的语词不是外境事物的量，那么在《量经》中说：“可信之语是不欺骗的，从共相中随之推测。”这样说是与比量相违的，如果这样说。那不是说那是比量的定义，然而，有证悟者在进入和返回极隐蔽处时，不能以事物力量的量来进入和返回，所以只能依靠经文。在经文中，像这样的经文是量，这样说是以完全确定为量的角度来说的。第二部分分为三点：解释可信之语的定义，解释不欺骗的意义反面，解释从共相中推测的方式。第一点是：经中所说的可信之语，作为有法，不是仅仅以经文的角度来说的，因为不是不相关的，在显示取舍之处，前后语句是相关的，并且不是不能成办需要，而是显示成办需要和随顺的方便，并且不是不需要的，而是陈述对于士夫来说是近需的需要的意义，即是说，是具备三种法相的语言是否完全确定，是从那个角度来说的，不是从除了具备三种法相之外的角度来说的。第二点是：所见的显现和未见的事物意义隐蔽，作为有法，您在显示那些时，现量和事物力量的比量两种也没有损害，那就是，可信之语是不欺骗的。这指的是这个时候的不欺骗的意义，因为您在显示时，以两种量没有损害作为理由，必须成立那个经文在极隐蔽处是不欺骗的。这里有些人认为未见分为隐蔽和极隐蔽两种
English
Because the expressed external object cannot be established as self-characterized, because the self-characterized external object that it expresses, and the absence of non-simultaneity are unavoidable. Therefore, the expressing words, as the subject of the argument, showing the intention of motivation in the speaker's continuum, can be established, because the way of establishing in this way is complete with the three aspects. The second part is divided into two points: correcting the scriptures that are suspected of being contradictory, and establishing non-contradiction after explaining the meaning of the scriptures. The first point is: if the expressing words are not the measure of external objects, then it is said in the Measure Sutra: "Trustworthy words are not deceptive, and are inferred from the general characteristics." If it is said that this is contradictory to inference. That is not to say that it is the definition of inference, however, when a realized person enters and returns to the extremely hidden place, he cannot enter and return by the measure of the power of things, so he can only rely on the scriptures. Among the scriptures, such scriptures are the measure, and it is said from the perspective of being completely determined as the measure. The second part is divided into three points: explaining the definition of trustworthy words, explaining the opposite meaning of non-deception, and explaining the way of inferring from the general characteristics. The first point is: the trustworthy words mentioned in the sutra, as the subject of the argument, are not said only from the perspective of the sutra, because it is not irrelevant, in showing the place of taking and abandoning, the previous and subsequent sentences are related, and it is not that it cannot accomplish the need, but it shows the means of accomplishing the need and following it, and it is not unnecessary, but it states the meaning of the need that is close to the person, that is to say, it is completely determined whether it is a language with three characteristics, and it is said from that perspective, not from the perspective other than the one with three characteristics. The second point is: the seen manifestation and the meaning of the unseen things are hidden, as the subject of the argument, when you show those, the direct perception and the inference of the power of things are also not harmful, that is, the trustworthy words are not deceptive. This refers to the meaning of non-deception at this time, because when you show it, taking the absence of harm by the two measures as the reason, it must be established that the scripture is not deceptive in the extremely hidden place. Here, some people think that the unseen is divided into two types: hidden and extremely hidden.