Tibetan
་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་། དེ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དག་ལྷག་ལྡན་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་རིམ་བཞིན་ཕྱོགས་ཆོས། རྗེས་འགྲོ། ལྡོག་ཁྱབ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་གསུམ་ག་ལའང་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་དགོས་པར་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། གང་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གཉིས་ཀ་ནི་རྩོད་གཞི་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་གླང་དེ་ཡིས་ཞེས་འཆད་པ་ཡང་སྣང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་སྡེ་ལུང་དང་འགལ་བས་དགག ཐུན་མོང་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་དགག གཞན་སྡེ་ཁས་བླངས་འགལ་བས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། ལྡོག་ཁྱབ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་ཐལ། །ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་པ་མིན་པར་ཐལ། །སྲོག་ལྡན་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྟགས་སུ་ཐལ། །མཉན་བྱས་གཉིས་ཀ་ཁེགས་པར་ཐལ། །རེག་པ་འགོག་པ་རིགས་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཀྱང་བཞེད་པར་འདོད་དོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་མེད་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་གང་ཞིག དགོས་པ་དེ་ཁྱོད་དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན། རིགས་སྒོར་རེ་ཞིག་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །མ་མཐོང་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པའི་དོན་དུ་སྨོས་དགོས་སོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་མེད་པ་མ་རྟོགས་ན་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ངེས་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་དེ་ཉིད་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པའི་རིགས་པ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པའི་ངག་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་རིགས་པ་རྟགས་ཆོས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་དེ་བརྗོད་ན་སྟེ་བརྗོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་སྐྱོན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་ཆོས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ལ་འཆད་པ་ནི་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ལས་རྟགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཚིག་ལས་དོན་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་གོང་འོག་གི་གཞུང་རྣམས་དང་འགལ་ཞིང་། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ངག་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིའང་ཕྱོགས་སྔའོ། །སྨིན་པའི་ཤིང་ཐོག་དང་གཟུགས་མཚུངས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཤིང་ཐོག་ལྷག་མ་སྨིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་ལྷག་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཅི་སྟེ་ན་ལྡོག་ཁྱབ་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པས་རོ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་མཚུངས་པ་ནི་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟགས་སྲོག་སོགས་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་མཉན་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དུ་མཚུངས་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །བཞི་པ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན། ཕྱོགས་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་དང་སྦྱར་ནས་ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་དང་གང་རུང་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་གཞི་སྐྱོན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་པ་ལའང
Chinese
共同的未决定和，与之相应的真实增益，以及非共同的未决定的对治，依次为：方分、随行、遣遍，即论式的这三种方式，都必须以量之力量来确定，因为这样宣说了。《集论》中说：“任何对二者都极度成立的，就是成立。”二者是争论处和顺同品，极度成立是确定的缘故。有些人也说是由陈那论师所说。第二有三：以自宗的教证相违而遮破，以共同的事势理相违而遮破，以他宗的承诺相违而遮破。第一有六：遣遍不是所说，应成；增益是错乱，应成；有命是能知，应成；犹豫是标志，应成；听闻二者都遮破，应成；触碰遮止是道理，应成。第一是：法称论师等认为，仅仅在不顺同品上未见，就能成立遣遍，而且法称论师也这样认为。那么，在理门中，对于具有错乱的未决定等的对治，必须向反驳者陈述在不顺同品的例子上成立遣遍的道理，这有什么用呢？法，是无意义的，应成。如果说，仅仅在不顺同品上未见，是觉悟的果实或必要，那么，这个必要即使你不说也能觉悟的缘故。如果承认，在理门中，暂时对于相违和未决定的对治，应该陈述二者，这与“这是理”的说法相违。如果说，即使仅仅未见也能觉悟，但为了确定在不顺同品上没有，所以必须说。如果仅仅未见就不能觉悟没有，那么，在说“标志在不顺同品上没有”的不顺同品的例子上，用成立遣遍的语句，法，从你那里，这个标志不是仅仅在不顺同品上没有而成立的，应成。因为你仅仅陈述了标志在不顺同品上未见，而没有陈述没有的道理的缘故。如果你也这样，如果怎样在不顺同品的例子上陈述成立遣遍的语句时，法，你标志不顺同
English
The common uncertainty and, corresponding to it, the correct excess, and the antidote to the uncommon uncertainty are, in order: the side property, the subsequent occurrence, and the exclusion pervasion, that is, all three modes of reasoning must be determined by the power of valid cognition, because it is said that way. The Compendium says, "Whatever is thoroughly established for both is the proof." Both are the subject of debate and the concordant side, and thorough establishment is certainty. Some also say that it was said by Dignāga. The second has three: refuting by contradicting one's own school's scriptures, refuting by contradicting the common factual reasoning, and refuting by contradicting the other school's accepted tenets. The first has six: the exclusion pervasion is not the subject of expression, it follows; the excess is a mistake, it follows; having life is knowable, it follows; doubt is a sign, it follows; hearing both are refuted, it follows; touching and preventing is reasonable, it follows. The first is: Master Dharmakīrti and others believe that the exclusion is established merely by not seeing it on the dissimilar side, and the Master himself also believes this. Then, in the Gate of Reasoning, for the antidote to the uncertain ones with confusion, it is necessary to state to the opponent the reason for establishing the exclusion pervasion in the example of the dissimilar property, what is the use of that? Dharma, it is meaningless, it follows. If it is said that merely not seeing the sign on the dissimilar side is the fruit or necessity of realization, then, that necessity will be realized even if you do not mention it. If you admit, in the Gate of Reasoning, temporarily for the antidote to contradiction and uncertainty, both should be stated, this contradicts the statement "this is reason." If you say that even if you only do not see it, you can realize it, but in order to determine that it is not on the dissimilar side, it must be said. If you do not realize that it is not there just by not seeing it, then, in the example of the dissimilar property that says "the sign is not on the dissimilar side," with the words that establish the exclusion pervasion, Dharma, from you, that sign is not established only by not being on the dissimilar side, it follows. Because you only stated that the sign was not seen on the dissimilar side, and did not state the reason for not being there. If it becomes like that for you too, if how, when stating the words that establish the exclusion pervasion in the example of the dissimilar property, Dharma, you sign dissimilar
Chinese
理解为在反方不存在。如果说作为理由的反方不存在的道理，即理由与法、自性相关联，那么所说的论证陈述就是没有过失的。所谓“陈述不合之法”的意义，如果解释为不合之法的论证陈述，那么从“理由在反方不存在”这句话中，必须承认理由在同方不存在，这与禁止从语言中理解意义的前后论述相矛盾，并且从语言中理解为不能成为迷惑者的对治。第二，如果仅仅因为在反方没有见到，就认为可以确定反方不存在，那么下面的内容也是前置的。例如，用与成熟果实形状相似的理由来证明剩余的果实没有成熟，这是一种具有剩余的法。如果这样，那么就是对反向周遍的迷惑，如果不这样认为，那么是因为理由在反方没有见到就成立。如果同意，那么就与导师所说的“因为形状等相似，味道等也一定相似是不合理的”相矛盾。第三，有宗义者认为仅仅因为在双方都没有见到，就虚构为具有反向的理由，例如生命等，这也是一种法。如果认为用它来证明活着的身体具有自我，就是正确的理由，那么这是因为该理由的宗义法成立，并且仅仅在反方没有见到。如果同意，那么就与导师所说的“这与应听闻者和似是而非的理由相同”相矛盾。第四，对于在反方存在与否犹豫不决的理由，这是一种法。如果将对宗义法犹豫不决而没有成立的理由，与没有成立反向周遍的过失结合起来，那么说它是不合理的，因为仅仅在反方没有见到。如果同意，那么就与导师所说的“宗义法必须被论敌和反驳者双方都确定。同样，对于在同方存在与否等，也应根据情况进行陈述”相矛盾。其含义是，对于宗义法，论敌和反驳者双方或任何一方没有成立，或者犹豫不决，或者基础没有成立，就像基础过失一样，对于以宗义法成立为基础的
English
Understanding that it does not exist in the opposite side. If the reason that the opposite side does not exist as a reason, that is, the reason is related to the Dharma and self-nature, then the argumentative statement that is said is without fault. The meaning of "stating the non-conforming Dharma," if it is explained as an argumentative statement of non-conforming Dharma, then from the sentence "the reason does not exist in the opposite side," it must be admitted that the reason does not exist in the same side, which contradicts the preceding and following discourses that prohibit understanding the meaning from the language, and it is understood from the language that it cannot become an antidote to the deluded. Second, if it is thought that merely because it is not seen in the opposite side, it can be determined that the opposite side does not exist, then the following content is also preposed. For example, using the reason of being similar in shape to a ripe fruit to prove that the remaining fruit is not ripe is a Dharma with remainder. If so, then it is a delusion of reverse pervasion, and if not, it is because the reason is established by not being seen in the opposite side. If agreed, then it contradicts the teacher's statement that "it is unreasonable that because the shape and so on are similar, the taste and so on must also be similar." Third, those who have tenets fabricate the reason of having the reverse direction merely because it is not seen in both sides, such as life and so on, which is also a Dharma. If it is thought that using it to prove that the living body has self is a correct reason, then it is because the tenet Dharma of that reason is established, and it is only not seen in the opposite side. If agreed, then it contradicts the teacher's statement that "this is the same as the one to be heard and the seemingly valid reason." Fourth, for the reason of hesitating whether it exists or not in the opposite side, this is a Dharma. If the reason that is not established due to hesitation about the tenet Dharma is combined with the fault that the reverse pervasion is not established, then it is unreasonable to say that it is, because it is only not seen in the opposite side. If agreed, then it contradicts the teacher's statement that "the tenet Dharma must be determined by both the opponent and the refuter. Similarly, for whether it exists or not in the same side, it should also be stated according to the situation." Its meaning is that for the tenet Dharma, it is not established for either or both of the opponent and the refuter, or there is hesitation, or the foundation is not established, just like the foundation fault, for the one based on the establishment of the tenet Dharma.