Tibetan
གསུམ། ཞེས་འཆད་པ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། སྒྲུབ་ངག་གི་ཤུགས་ལ་གོ་བྱ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བྱའི་གཞི་ལྡོག་ཡིན་ལ། དེ་ཤུགས་ལ་གོ་བས་བཤད་མི་དགོས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་ཅེས་པའི་འདིར་བཤད་པ་དང་ཤུགས་ལ་གོ་བྱ་གཉིས་པོ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་བརྗོད་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད། །ཡིན་ཡང་རྨོངས་མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དཔེར་ན་ཚད་མ་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཆ་རང་ལས་རྟོགས་ཤིང་མི་བསླུ་བའི་ཆ་ཐ་སྙད་ལས་རྟོགས་ཀྱང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་འཆད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་པའང་མི་འཐད་དེ། འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དགུ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་ངག་གི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ལས་མེད་ཅིང་གཞན་བདུན་པོ་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གསུམ་སྟེ། བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་ངག་བཤད། །རྨོངས་པ་སེལ་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་བཤད། །བརྗོད་ཚུལ་རྟོགས་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བདག་མཐོང་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད། །དོན་ཅེས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བདག་གིས་མཐོང་བའི་རྣམ་བཅད་བཤད། །རྣམ་བཅད་དོན་ཉིད་རིགས་པས་བསྒྲུབ། །ཐལ་བའི་ངག་ལ་མཚུངས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོར། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གིས་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །ཅེས་ཚིག་རྐང་དང་པོས་མཚོན་བྱ་དང་། གཉིས་པས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། རང་གིས་མཐོང་བ་ནི་སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའོ། །དོན་ཅེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་དོན་ལྡོག་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའོ། །རབ་གསལ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བརྗོད་ཚུལ་ལྷག་ཆད་ནོར་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །འོ་ན་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བདག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་སྟེ་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། བློ་བདེ་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བཀོད་པ་ན་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྔར་རྒོལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མིན་ཡང་། གཞན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ལུང་ལས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟགས་བཀོད་ཀྱི་རྒོལ་བའི་དོན་དུ་བཀོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་རྟོག་སྤང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུང་ལས་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དགག །སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ལས་སེམས་མེད་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དངོས་སྟོབས་ཡུལ་ལ་ལུང་ཚིག་ཚད་མ་མིན། །ཚད་མ་མིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་མི་ནུས། །ཕྱིར་རྒོལ་ཉིད་ལ་ཚད་མར་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུང་ཚིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་བློ་བདེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་སྟོབས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཚེ། གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཡོངས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་པས་དག་པའི་ཚེ་ནའང་ལུང་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་བློ་བདེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཛུག་པའི་ཡུལ་དེར་ནི་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་དུ་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་བརྗོད་རིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཆོས་ཅན། དེས་གྲུབ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ལུས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལུང་དེས་དོན་ལ་རྟགས་སུ་མི་འགྲུབ་ཀྱང་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ལུང་དེས་རྟགས་དེ་གྲུབ་ཅེ་ན། བློ་བདེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་གང་གི་ལུང་དུ་ངེས་པ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པ་དང་བདག་གཅིག་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་གང་རུང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སངཾས་རྒྱསཾ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ངོར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལ་ཚད་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཡི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཁྱོད་ལ་ཚད་མ་མིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གལ་ཏེ་ཁས་ལེན་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་དོར་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་མིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་རིགས་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པར་རིགས། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཀྱང་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ཆོས་ཅན། རང་གིས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཅིས་མ་བརྗོད་དེ་བརྗོད་རིགས་པར་ཐལ། བློ་བདེ་སེམས་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྔར་རྒོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངེད་ཀྱིས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་ལས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་རྟོགས་པས་དེ་གཞན་ལ་མ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ལུང་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རིགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བརྗོད་རིགས་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྔར་རྒོལ་གང་ཞིག རང་གི་ལུང་ལས་གཞན་པའི་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ལ། རིགས་པ་གང་གིས་ལུང་ཚད་མར་འཛིན་པའི་རིགས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་འདིས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཛིན་ཏེ་འཛིན་རིགས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཞན་ལ་མ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྟོན་རིགས་པར་ཐལ། སྔ་མ་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པའི་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ལ། སྔར་ནི་ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་གང་དག་གི་ནུས་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འབྱུང་བར་རྟོགས་པ་དང་། དབང་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་བསྟན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ལས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེའི་དོན་གྱི་ནུས་པའམ་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དེ་དོན་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། བློ་བདེ་སེམས་མེད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ
Chinese
第三，说“解释”是不好的，因为立论的言语中，所要理解的是如“声音是无常”一样，是所要成立的事物的反面。虽然通过言语的力量可以理解，不需要解释，但为了消除对所要成立的事物之定义的迷惑而解释。这里所说的解释和通过言语的力量所理解的两者并不相同。因为，如经中所说：立论之语具有理解的意义，但为了消除迷惑而说明定义。例如，正量自己知道自己的体性，从自己那里理解，而不欺骗的部分从名言那里理解，但为了消除对正量定义的迷惑，而宣讲显示正量定义的论典，就像这样。说“实际的所说之物是因”也是不恰当的，因为这里的因是指具有法性的九种因，而立论的言语中实际的所说之物只有两种因，其他的七种都是似是而非的。那么，应该怎样呢？对此有三点：主要所说的是立论的言语，为了消除迷惑而说明所要成立的事物，为了理解表达的方式而说明因。第一点有两点：说明说“我见”的必要，说明说“意义”的必要。第一点有三点：说明我所见的区分，以理证成区分的意义，避免与反驳的言语相同。第一点是：在《量论》中说：为他人的利益而进行推论，能清楚地显示自己所见之义。第一句表示所要表达的事物，第二句表示定义。自己所见是指先前辩论者自己所见。意义是指正确的因具有三种方式。清楚地显示是指没有表达方式上增减错误的过失。那么，说“自己所见”的必要是什么呢？简而言之，说“我所见”这句话是有必要的，因为有些人，即数论派说：乐智（藏文：བློ་བདེ་）是法，没有心识，因为是生灭之法。当在佛教徒面前这样安立时，这个因的法性并不是先前辩论者自己所见，但其他的佛教徒仅仅是从经文中见到，乐智就是没有心识的能立，因为是为了他人而向辩论者显示所要成立的事物，所以安立了因的辩论。
English
Third, it is not good to say "explanation," because in the speech of proof, what is to be understood is like "sound is impermanent," which is the opposite of the basis of what is to be established. Although it can be understood through the power of speech and does not need to be explained, it is explained to eliminate confusion about the definition of what is to be established. The explanation here and what is understood through the power of speech are not the same. Because, as it is said in the scripture: The speech of proof has the meaning of understanding, but the definition is explained to eliminate confusion. For example, the valid cognition itself knows its own nature, understands from itself, and the part that does not deceive understands from terminology, but in order to eliminate confusion about the definition of valid cognition, the treatise showing the definition of valid cognition is taught, just like this. It is also inappropriate to say that "the actual object of expression is the reason," because here the reason refers to the nine reasons that have the property of the subject, and the actual object of expression in the speech of proof is only two reasons, and the other seven are only seemingly so. So, what should it be like? There are three points to this: The main thing to be said is the speech of proof, the thing to be established is explained to eliminate confusion, and the reason is explained to understand the way of expression. The first point has two points: explaining the necessity of saying "I see," and explaining the necessity of saying "meaning." The first point has three points: explaining the distinction of what I see, proving the meaning of the distinction with reason, and avoiding being the same as the refutation speech. The first point is: In the Pramana Sutra, it says: Inferring for the benefit of others clearly shows the meaning seen by oneself. The first sentence expresses the thing to be expressed, and the second sentence expresses the definition. What one sees oneself refers to what the previous debater saw himself. Meaning refers to the fact that the correct reason has three modes. Clearly showing means that there is no fault of increase or decrease in the way of expression. So, what is the necessity of saying "what one sees oneself"? In short, it is necessary to say the sentence "what I see," because some people, namely the Samkhya school, say: Lojde (Tibetan: བློ་བདེ་) is a dharma, without consciousness, because it is a dharma of arising and ceasing. When this is established in front of Buddhists, the property of this reason is not seen by the previous debater himself, but other Buddhists only see it from the scriptures, and Lojde is the establisher of no consciousness, because it is to show the thing to be established to the debater for the sake of others, so the debate of reason is established.
Chinese
因为不是为了引导而设立的缘故。之所以要遣除如是邪分别。第二方面分二：破除从教证成立生灭法；破除从生灭法成立无心。第一方面分三：教言在事物之境中不是量；因为不是量故不能成立所立；破除于对方自身成立为量。第一方面：教言，法，你不能成立从你产生智慧是生灭法，因为你不是在事物力量后推测的境中作为成立者之量，因为事物力量后推测对你的意义完全考察后，在以理智清净之时，必须完全接受其他所量作为成立者。在以理智清净之时，教言，法，你不能成立从你产生智慧是生灭法，因为你作为成立者安立的境中，事物力量后推测不会介入的缘故。第二方面：在成立智慧无心之时，法，佛陀的教证不是量，因为对于为了损害佛陀教证的对方而言，与佛陀教证相违背的智慧无心是能说成立者的缘故。如果承认，佛陀的教证，法，如果由它成立，则所有理由都会成立是不可能的，因为仅仅是非量的教证，因此，因为那个缘故。第三方面：如果说即使那个教证在意义上不能成立为因，但是因为具有那个教证的缘故，对于反驳者佛陀而言，那个教证成立为因。那么，显示智慧是生灭法的教证，法，仅仅因为具有佛陀的理由，从何处确定是哪位佛陀的教证呢？因为佛陀和自我的单一、彼生的关系任何一个都没有成立的缘故。另外，佛陀，法，对于你而言，佛陀的教证如何成立为量呢？因为你的心中，佛陀的教证已经被量所损害的缘故。承认了因。又是那个，法，承认与佛陀的教证相违背，那么佛陀的教证本身又如何成立呢？
English
Because it is not established for the purpose of guiding. It is to dispel such wrong discriminations. The second aspect has two parts: refuting the establishment of arising and ceasing from the scriptures; refuting the establishment of mindlessness from arising and ceasing. The first aspect has three parts: scripture is not a valid means of cognition in the realm of things; because it is not a valid means of cognition, it cannot establish what is to be established; refuting that it is established as a valid means of cognition for the opponent himself. The first is: the scriptural statement, the subject, it is not established that the wisdom arising from you is arising and ceasing, because you are not considered to be a valid means of establishing in the realm of inference following the power of things, because when the inference following the power of things has fully investigated your meaning and purified it with reason, it is necessary to fully accept other objects of measurement as the establisher. Even when purified by reason, that scripture, the subject, it is not established that the wisdom arising from you is arising and ceasing, because in that realm where you are established as the establisher, inference following the power of things will not intervene. The second is: when establishing wisdom as mindless, the subject, the Buddha's scripture is not a valid means of cognition, because for the opponent who intends to harm the Buddha's scripture, it is reasonable to state that wisdom, which contradicts the Buddha's scripture, is the establisher of mindlessness. If you accept, the Buddha's scripture, the subject, if it is established by it, then it is impossible for all reasons to be established, because it is merely a non-valid scripture, therefore, because of that reason. The third is: if you say that even if that scripture cannot be established as a reason in meaning, but because of possessing that scripture, for the opponent Buddha, that scripture is established as a reason. Then, the scripture that shows wisdom as arising and ceasing, the subject, merely because of the reason of possessing the Buddha, from where is it determined which Buddha's scripture it is? Because none of the relationships of the Buddha and the self, the one born from that, are established. Furthermore, Buddha, the subject, how is the Buddha's scripture established as a valid means of cognition for you? Because in your mind, the Buddha's scripture has been harmed by the valid means of cognition. The reason is accepted. And that, the subject, accepting what contradicts the Buddha's scripture, then how can the Buddha's scripture itself be established?