Tibetan
་ཅད་རང་སར་ཞི་ནས་དགེ་བའི་ངོ་བོར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་སྐྱོན་མེད་ལྷན་ནེ་བདེ་འབོལ་ལེ་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ཅིང་བལྟས་པས་སྐྱེ་འགགས་ཁ་དོགས་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ཤིང་དེ་སྐད་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་བ་དེ་ཡང་མེད་ལ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་མེད་ལས་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུན་ཉེར་གཉིས། བལྟ་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་འགྱུས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བར་འདུག་ན་སྟོང་སྐད་ཡིན། རྗེས་མེད་དུ་ཤིག་གེ་འགྲོ་འདུག་ན་ཅུང་ཟད་ཤར་བ་ཡིན། ངོས་བཟུང་མི་འདུག་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་ཕ་ཡང་མེད་ལ་གསལ་མེད་འཛིན་མེད་དུ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྟོག་པ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གནས་དུས་དང་། འགྱུ་དུས་ཀྱི་སེམས་སྔར་གྱི་རྟོག་པ་སོགས་ལའང་བཟང་ངན་དང་། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་པར་གསལ་རིག་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྟོག་པ་ཚུར་བཀུག་པའི་རྗེས་སམ། རྟོག་པ་ཡལ་བའི་རྗེས་སུ་གསལ་སྟོང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐོལ་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་གསལ་སྟོང་དུ་རྟོགས་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་པས། ད་རྟོག་པ་འགྱུས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་གསུམ་ཀ་གསལ་སྟོང་དུ་རྗེན་ནེ་འདུག་པས། རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་གཉིས་ངོ་མ་ཤེས་པར་ཡིད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཟུང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། དེ་སྔོན་རྟོག་པ་ངོ་མ་ཤེས་པས་སྒོམ་དུས་སོང་ཞིང་མ་རིག་པ་ཡིན། ད་ངོ་ཤེས་ན་རྟོག་པ་ཁོ་རང་སྒོམ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ (༢༨)འདུ་བ། །ད་སྒོམ་གྱི་རྩ་བ་རྟོག་པ་ལ་གྱིས། དེ་སྔ་རྟོག་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན། ད་མི་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་གང་ཤར་བའི་རྟོག་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་གྱིས་ལ་རྟོག་པ་མ་སྐྱེས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ངང་དུ་ཞོག་སྤྲོ་མི་དགོས། སྐྱེས་ན་སྐྱེས་པའི་ངང་དེར་ཞོག་ལ་བསྡུ་མི་དགོས་རེ་དོགས་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར། སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་རང་ལ་གྱིས་དང་། རྟོག་པ་དེ་སེམས་ལས་མ་འདས། སེམས་དེ་ནི་རང་གྲོལ་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གྲོལ་བྱ་གྲོལ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་གང
Chinese
一切都自然平息，以善良的本性一心安住的寂止，无有缺失，坦然舒适，离于言说且可以体验，就那样安住并观察，了悟到远离生灭、颜色、形状，并且连“是那样”的声音也不存在，而是存在着可以了知远离生灭的事物，了悟到这一点，要知道这就是从无有觉悟中生起胜观。第二十二座。如果按照第二种观看方式去做，那么所有的分别念波动都空性、远离生灭，如果是这样，那就是空话。如果无有痕迹地消失，那就是稍微生起。如果连“没有抓住”的想法都没有，并且在无有明晰、无有执著中，生起和解脱同时，那就是认识了自性。此外，对于念头、念头所觉知的对境、处所、时间，以及波动时的心、之前的念头等等，也无有好坏和少许差别，而是赤裸裸地了知光明和觉性，或者在念头收回之后，或者在念头消失之后，不是变成光明空性，而是突然生起的念头了知为光明空性，那就是认识了自性。现在念头波动、安住，以及念头自身的本性这三者，都赤裸裸地是光明空性。念头和非念头，如果不认识它们的自性，只是以心的造作来执取，那就没有任何差别。以前因为不认识念头的自性，所以浪费了禅修的时间，那是无明。现在如果认识了自性，那么念头本身就会融入禅修和智慧中（28）。现在禅修的根本就在念头上。以前念头自己遮蔽了自己，所以没有看见。现在比在非念头上禅修更殊胜的是，学会了在念头上禅修，所以要认识任何生起的念头，如果没有生起念头，就安住在没有生起的状态中，不需要造作。如果生起了，就安住在生起的状态中，不需要收摄，不要有任何希望和怀疑的想法。把禅修的本性放在念头本身上，念头不会超出心。心是自解脱的，本性光明空性，赤裸裸的是法身，远离解脱者和所解脱。像这样了悟，就是念头上生起了胜观，因此认识了光明空性双运法身。总之，
English
Everything naturally subsides into its own place, and the uncontrived and blissful state of peaceful abiding, where one dwells single-pointedly in the nature of virtue, is beyond words and can be experienced. By leaving it as it is and observing, one realizes that it is free from arising and ceasing, color, and form. Even the sound of "it is like that" is absent, and there is something that can be known to be free from arising and ceasing. Realizing this, know that it is the arising of insight from non-awareness. Twenty-second session. If you practice according to the second way of looking, then all the movements of conceptual thought are empty, free from arising and ceasing. If that is the case, it is just empty talk. If it disappears without a trace, then it is a slight arising. If there is no thought of "I am not grasping," and in the absence of clarity and grasping, arising and liberation are simultaneous, then it is recognizing the nature of mind. Furthermore, there is no good or bad, or any difference at all, in thoughts, the objects of thought, place, time, or the mind at the time of movement, or previous thoughts, etc. Instead, one realizes nakedly clear awareness. Or, after withdrawing thoughts, or after thoughts have vanished, it is not that it becomes clear emptiness, but if one realizes that spontaneously arising thoughts are clear emptiness, then one recognizes the nature of mind. Now, the movement of thoughts, their abiding, and the nature of thoughts themselves are all nakedly clear emptiness. There is no difference between thoughts and non-thoughts, except that one grasps at them with mental fabrications without knowing their true nature. Previously, because one did not know the nature of thoughts, one wasted time in meditation and remained in ignorance. Now, if one recognizes the nature of mind, then thoughts themselves will merge into meditation and wisdom (28). Now, make the root of meditation the thoughts themselves. Previously, thoughts themselves obscured themselves, so one did not see them. Now, it is more excellent than meditating on non-thoughts to know how to meditate on thoughts. Therefore, recognize whatever thoughts arise, and if no thoughts arise, leave it in the state of non-arising, without contrivance. If they arise, leave them in the state of arising, without trying to gather them in, and without any thoughts of hope or fear. Make the nature of meditation the thoughts themselves, and thoughts do not go beyond the mind. The mind is self-liberated, its nature is clear emptiness, nakedly the Dharmakaya, free from liberator and liberated. Realizing this is the arising of insight into thoughts, and therefore one recognizes the union of clarity and emptiness, the Dharmakaya. In short,
Tibetan
་ཤར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མ་བཅོས་ཤིང་མ་ཡེངས་པར་བཞག་གོ །ཐུན་ཉེར་གསུམ། སྣང་ཐོག་ནས་བལྟས་པས་ཡུལ་དེའང་སལ་ལེ་མ་འགགས་པ་དེ་ལ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དེའང་འཛིན་མེད་དུ་ཐལ་ལེ་བ། ཡུལ་དེ་ཡང་ཕ་གིར་འདུག་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་བུ་ཆུང་ལྷ་ཁང་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་ཡུལ་མེད་ལྷང་ངེ་བ། སྣང་སེམས་གཉིས་ཐ་དད་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་རང་མདངས་མ་འགགས་པར་སྣང་བ། སེམས་ལས་སྣང་བ་གུད་དུ་སོང་བའམ། ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་གསལ་སྟོང་དུ་ཤར་བ་ན། དེ་ནི་སྣང་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུན་ཉེར་བཞི། ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟས་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཚ་གྲང་སོགས་ཚོར་བར་སྣང་བ་སྣང་སྟོང་དུ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་ནས་འཛིན་པ་འཐས་པ་མ་གཏོགས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་ལུས་སེམས་གང་གིས་ཚོར་ (༢༩)སོགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ཞིག་ལ་ལེགས་པར་གཏད། གཟིར་ནས་བལྟས་པས་རང་ལོག་ཏུ་སོང་། སྣང་བ་འཛིན་མེད་དུ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་དེའི་དུས་ན་རང་དང་སྣང་བ་སྣང་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་ལྷང་ངེ་འདུག་ན། དེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བབས་སམ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། རང་དང་སྣང་བ་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས། སེམས་ཀྱང་རང་མདངས་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ལུས་སེམས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་སེམས་ཁོ་ནས་བཏགས་ནས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའོ། །ཐུན་ཉེར་ལྔ། གནས་འགྱུ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟས་པས་དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་རྟོག་སྒོམ་དུ་ཤེས་ནས། གནས་འགྱུ་གཉིས་ལ་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཤེས། འཆར་ལུགས་རེ་མོས་སུ་འཆར་ཞིང་གནས་དུས་སུ་མི་འགྱུ། འགྱུ་དུས་མིག་ནས། བྱེད་མཁན་སེམས་གཅིག་པུས་བྱེད་པར་འདུག་ཅིང་གཉིས་པོ་འདིའི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་དེ་ལས་མ་འདས། དེའང་རྟོག་པ་ཚུར་བཀུག་ནས་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་མཐོང་བ་མིན་པར་ཐོག་མའི་ཐོལ་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ཀ་གསལ་སྟོད་རྗེན་པར་རྟོགས་ན། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཤིང་གནས་འགྱུའི་བར་ལག་འགྱེལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་སེམས་མི་རྟོག་པ་ལ་གསལ་ལྷན་ནེ་གནས་སམ་རྟོག་པ་འགྱུས་སམ། རྟོག་པ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་དེ་ལས་མ་འདས་སོ། །ད་ཡུལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆུ་དང་རླབས་ལྟར་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་དོན་དུ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ
Chinese
认识到这一点后，就安住在其上，不做作，不散乱。第二十三座。从显现的角度来看，那个境也清明而不受阻碍，而观看者的心也变得无执。那个境也像小孩看寺庙一样，没有“它在那里”的声音。显现是无处可寻的空旷。显现和心识二者没有差别，心识的自性光芒不间断地显现。显现不是从心识中分离出来的，也不是在其他地方形成的，而是以明空的方式显现。这就是显现中生起胜观，因此应知它是显空双运法身。第二十四座。这样观察身心二者，它们既非一亦非异，而是明空双运，如水中之月。由于未能证悟到显现为空性，习气的力量增长，心识执着并紧抓不放，但实际上，身心都无法感知（29）等事物的存在，它们都脱离了存在的依据，安住在这样的显现中。如果过于执着地观察，就会适得其反。显现会变得无执而空旷，那时，自身和显现都空旷无处可寻。这就是实相的自然状态，或者说是心识的特征。自身、显现和心识一切都是心识。心识也只是自性光芒，除此之外没有任何其他存在，因此身心也是无二无别，只是心识的假立而已。第二十五座。这样观察住和动二者，从中认识到分别念是禅修。认识到住和动二者没有分别。显现的方式是轮流显现，住在当下而不改变。动的时候从眼中显现。作者是唯一的心识，二者的体性不离明空赤裸。这不是将念头拉回来而看到明空赤裸，而是最初自然产生的念头本身就被认识为明空赤裸。这样就认识了心识的实相，住和动之间被称为“手杖倒地”，因此心识要么安住在无念的明朗状态中，要么念头生起，要么念头本身的体性不离明空赤裸。现在，一切境和显现都如水和波浪一般，一切都是心识的幻化，实际上没有任何真实存在。
English
Having recognized that, rest upon it, without artifice or distraction. Session twenty-three. Looking from the perspective of appearance, that realm is also clear and unobstructed, and the mind that observes it also becomes ungrasping. That realm is also like a child looking at a temple, without the sound of "it is there." Appearance is empty and vast, without a place to be found. Appearance and mind are not different, and the self-luminous radiance of mind appears uninterruptedly. Appearance is not separate from mind, nor is it formed in another place, but appears as clarity and emptiness. This is the arising of vipassanā in appearance, so it should be known as the dharmakāya of the union of appearance and emptiness. Session twenty-four. Looking at body and mind in this way, they are neither one nor different, but are the union of clarity and emptiness, like the moon in water. Because of not realizing that appearance is emptiness, the power of habitual tendencies increases, and the mind clings and grasps tightly, but in reality, neither body nor mind can perceive the existence of things such as (29), and they are both free from the basis of existence, resting in such an appearance. If you observe too obsessively, it will backfire. Appearance will become ungrasping and empty, and at that time, self and appearance will be empty and without a place to be found. This is the natural state of reality, or the characteristic of mind. Self, appearance, and all minds are mind. Mind is also just self-luminous radiance, and there is no other existence besides that, so body and mind are also inseparable, just a fabrication of mind. Session twenty-five. Looking at abiding and moving in this way, recognize from them that conceptual thought is meditation. Recognize that there is no difference between abiding and moving. The way of appearance is to appear in turn, abiding in the present without changing. When moving, it appears from the eyes. The actor is the one mind, and the nature of these two does not go beyond naked clarity and emptiness. This is not pulling back thoughts and seeing naked clarity and emptiness, but the very first spontaneously arising thought is recognized as naked clarity and emptiness. In this way, the reality of mind is recognized, and the space between abiding and moving is called "the falling of the staff," so the mind either abides in a non-conceptual clear state, or thoughts arise, or the nature of the thoughts themselves does not go beyond naked clarity and emptiness. Now, all realms and appearances are like water and waves, all are the magical manifestations of mind, and in reality nothing is truly established.