Tibetan
་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་སམ། ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེའང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་དག་མ་དག་གང་འདུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གཟུགས་སྐུ་སྟེ་འདི་ལས་སྐུ་གསུམ་དང་བཞི་ལ་སོགས་པ་དབྱེར་རུང་བའོ། །དེས་ན་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་དེའང་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་ཁྱབ་མཐའ་གྲུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །དེར་མ་ཟད་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རང་དོན་མཐར་ཐུག་རྫོགས། བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཛད་ནས་གང་ཟག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་ལམ་ལ་ཁྲིད་དེ་གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་ཉིད་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་བསྐྲུན་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐུ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཞིབ་ཏུ་སྔར་གྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་དང་ཟུར་དུ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བས་འདིར་མ་བཀོད། དེ་དག་གིས་ནི་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྲིད་དང་ཉམས་སུ་བླངས་བྱའི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་དགུ་བཅུ་པའོ།། ༈ །།འདིར་འཕྲོས་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། དབྱེ་བ། མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར། ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་མིང་གི་འདོགས་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་པ་དང་ངོས་གཟུང་ཐམ
Chinese
或者从显现如幻之禅定等中产生，或者从如所有智的智慧部分中产生，而且那也是远离一切戏论的法身，以清净与不清净任何应调伏之方式利益有情之色身，由此可以区分三身和四身等。因此，自身之利益未离法身之际，以利他之二色身利益有情，并且也通过四种事业的方式，使广大的利生事业普遍、广大、边远地兴盛。不仅如此，施作者所具有的事业使自利达到究竟圆满，所作之事在对境上所具有的事业使轮回未空之际，无间断地利益有情，并根据有情根器的次第，逐渐引导于道，从而使此实相大手印俱生智，具有三身五智之自性，在此一生一世一坐垫上得以显现之殊胜方便，通过此教导，使所化众生之相续中，毫不费力地产生一切共同与殊胜之成就，从而使大手印之智慧在相续中生起圆满，证得圆满正等觉之果位，并通过广大的事业，能够将一切众生安置于成熟解脱之道，从而获得圆满具足之能力。关于身与事业之详细分类，在以前的文献和另外阐明之文中有所阐述，故在此未列出。那些是以前行、正行、后行三者之方式，使大手印俱生和合之引导以及所修持之次第等之观修次第得以完善。第九十法会。༈ །།此处略述其余意义，解释大手印俱生和合之意义时，分为本体之确定、分类、名称之解释、大手印与俱生和合之差别、修持之利益等五者。第一，总的来说，大手印、大中观、大圆满、般若波罗蜜多等名称之安立方式虽有多种，但在本体上没有差别，而大手印之本体是言说和确定一切。
English
Or it arises from the manifestation of illusion-like samadhi, etc., or it arises from the part of the wisdom of knowing as many as there are, and that is also the Dharmakaya, which is free from all elaborations, benefiting sentient beings in whatever way is appropriate to tame, whether pure or impure, the Rupakaya, from which the Trikaya and the four bodies, etc., can be distinguished. Therefore, while one's own benefit does not depart from the Dharmakaya, the two Rupakayas benefit sentient beings, and also through the four kinds of activities, the vast benefit of beings flourishes universally, extensively, and remotely. Moreover, the activity that the agent has completes his own ultimate benefit. The activity that the object has in the field continuously benefits sentient beings until samsara is empty, and gradually leads them to the path according to the order of beings' faculties, so that this reality, the Mahamudra co-emergent wisdom, which has the nature of the Trikaya and the five wisdoms, can be manifested in this one life, one body, and one seat. By teaching this supreme method, all common and supreme accomplishments are effortlessly produced in the minds of the disciples, so that the wisdom of Mahamudra arises and is perfected in the mind, and the state of perfect and complete enlightenment is attained, and through vast activities, all beings can be placed on the path of maturation and liberation, and thus the power of perfect accomplishment will be obtained. The detailed classification of body and activity is explained in the previous documents and in the separate explanations, so it is not listed here. These are the preliminary, main, and subsequent three ways to perfect the stages of contemplation of the Mahamudra co-emergent union and the order of practice. The ninetieth Dharma assembly. ༈ །། Here, I will briefly explain the remaining meaning. When explaining the meaning of Mahamudra co-emergent union, it is divided into five parts: the determination of the essence, the classification, the explanation of the name, the difference between Mahamudra and co-emergent union, and the benefits of practice. First, in general, although there are many ways to establish the names of Mahamudra, Great Madhyamaka, Great Perfection, Prajnaparamita, etc., there is no difference in essence, and the essence of Mahamudra is to speak and determine everything.
Tibetan
ས་ཅད་དང་བྲལ་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་མཚོན་པ་ལྟར་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པས་དངོས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་ནུས་ཏེ། ཐབས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་དོན་དམ་རྟོགས་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང༌། ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞི་གདོད་མ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡོད་མེད་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་མུ་བཞི་ལས་གྲོལ་ཞིང་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་རེ་དོགས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་དང་བཟང་ངན་མེད་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡོད་མ་མྱོང་མེད་མ་མྱོང་སྣང་སྟོང་རྟག་ཆད་འཁྲུལ་གྲོལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་མཛད། སེམས་ཅན་གྱིས་མ་བཅོས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ། མདོག་མ་བསྒྱུར། །གཟུགས་མ་འདྲེས། སྒོམ་རང་བབས། སྐྱོན་རང་དག །ཡོན་ཏན་ཡོངས་རྫོགས། མཐའ་ཡེ་བྲལ། སྐུ་གསུམ་རང་ཆས། །སྤངས་རྟོགས་ཕུན་ཚོགས། མཁྱེན་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་ལམ་མེ། དངོས་པོ་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་གནས་ལུགས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་རྒྱབ་མ་གྱེས་བློ་ཡི་བྱར་མ་བཏུབ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གདགས་ས་མ་རྙེད་སྣང་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་བ་ཅིར་ཡང་སྣང་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གསལ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་སྟོང་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། འདི་དག་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མའི་མན་ངག་རྣམས་ལས་མང་དུ་འབྱུང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །འོ་ན་དེ་འདྲའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཧ་མི་གོ་བས་ཉམས་སུ་བླང་དུའང་མི་བཏུབ་པས་དེའི་སྙིང་པོ་པོ་ཏི་མཛུག་བུ་འཛུག་ས་མེད་དམ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་སྙིང་པོར་དྲིལ་ན་རང་གི་སེམས་མི་དྲན་དགུ་དྲན་རིག་རིག་ཏུར་ཏུར་པོ་གཞན་གྱིས་བློ་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་ཐོག་མའི་སེམས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང༌། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཐ་མལ་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པ་མ་བཅོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན
Chinese
远离一切。 即使如此，就像用手指指月一样，通过语言的途径来表达，能够确定事物的真相，就像依靠世俗的方便，能够证悟胜义的智慧一样。 如是说：“不依赖世俗，就不能证悟胜义谛。” 因此，大手印是：远离生、灭、住三者，不可思议，从原始的基础开始自然成就。 不是从分析中产生的，超越了言语和思维的范畴，解脱了有、无、空、非空等四边，远离了一切边见和希望、恐惧，在一切时段都没有变化和好坏，是普遍的、超越一切的，未曾存在过，未曾不存在过，远离了显现和空性、常和断、迷惑和解脱等一切。 不是佛所造作，不是众生所修饰，远离了局限和偏袒，没有改变颜色，没有混合形状，禅修是自然而然的，过失自然消除，功德圆满具足，彻底远离边见，三身自然具备，断证圆满，具足二智而光明磊落。 事物本性如何安住的实相，轮回和涅槃二者没有背离，不是心识所能造作的，没有找到名言安立之处，显现且空性，空性且显现，显现为任何事物却没有在任何地方成立，遍及显有轮回涅槃的一切法，是无二的智慧，没有间断，法性如虚空一般，光明空性、离戏论、乐空无别，以一切方式具足殊胜的空性，是原始的实相，成为一切法的清净界，这被称为大手印。 这些的教证，在佛语经藏、续部、上师的口诀中多有出现，但因畏惧文字繁多而未书写。 那么，如果像这样的大手印因为不理解而无法修持，那么它的精华是否有像书本一样可以指引的地方呢？ 如果将它浓缩成精华，那就是自己的心，不忆念一而忆念九，明明白白、清清楚楚，没有被他人改变心意，这最初的心，被称为庸常的意识，这才是，除此之外没有其他可寻找的。 如是说，达波仁波切说：这庸常的意识本身就是无二的智慧，是未被改造的胜义谛，是佛陀的密意。
English
It is separate from everything. Even so, just as the finger points to the moon, expressing through the means of words can establish the truth of things, just as relying on conventional means, one can realize the ultimate wisdom. As it is said: "Without relying on the conventional, one cannot realize the ultimate meaning." Therefore, Mahamudra is: separate from the three—arising, ceasing, and abiding—inconceivable, spontaneously accomplished from the primordial ground. It is not derived from analysis, transcends the realm of speech and thought, is liberated from the four extremes of existence, non-existence, emptiness, and non-emptiness, is free from all extremes and all hopes and fears, is without change or good and bad at all times, is all-pervasive, transcends all, has never existed, has never not existed, is separate from appearance and emptiness, permanence and annihilation, delusion and liberation, etc. It is not made by the Buddha, not fabricated by sentient beings, free from limitations and partiality, its color is not changed, its form is not mixed, meditation is natural, faults are naturally eliminated, qualities are completely perfected, it is utterly free from extremes, the three kayas are naturally present, renunciation and realization are complete, possessing the two wisdoms and being clear and bright. The reality of how things naturally abide, samsara and nirvana are not separated, it is not something that can be done by the mind, the basis for designation of terms is not found, appearing yet empty, empty yet appearing, appearing as anything yet not established anywhere, pervading all phenomena of existence, samsara, and nirvana, it is non-dual wisdom, without interruption, the nature of reality is like the sky, clear and empty, free from elaboration, indivisible bliss and emptiness, the emptiness that is supreme in every way, the primordial reality, becoming the pure realm of all phenomena, this is called Mahamudra. The scriptures that demonstrate these are found extensively in the Buddha's teachings, sutras, tantras, and the oral instructions of the gurus, but they are not written down for fear of voluminous writing. So, if such a Mahamudra cannot be practiced because it is not understood, is there a pith instruction that can be pointed to like a book? If it is condensed into its essence, it is one's own mind, not remembering one thing but remembering nine, being clear and distinct, not having one's mind changed by others, this original mind, called ordinary consciousness, this is it, there is nothing else to seek. As it is said, Dagpo Rinpoche said: This very ordinary consciousness is non-dual wisdom, the unadulterated ultimate truth, the intention of the Buddha.