Chinese
一切昏沉和掉举都包含在这两者之中，如果要消除它们，就要像前面所说的那样，通过禅定、行为、饮食、气息、身体要点等方法，努力使昏沉转为掉举，掉举转为昏沉，并且学习使觉知安住在远离昏沉和掉举的状态。或者，通过上师瑜伽的方式消除昏沉和掉举：昏沉时，观想头顶上方的上师阿弥陀佛，身色红色，以及传承的上师们和所有的佛菩萨都融入其中，以虔诚的信心和强烈的渴望祈祷。从上师那里发出无量的光芒，融入自身，从而使昏沉的四种原因——时节引起的昏沉、行为引起的昏沉、阴影引起的昏沉、业报引起的昏沉等等——全部清净，上师化为光融入自身，观想自身成为光团，照亮一切净土。那光也升到空中，以觉知的强烈状态安住，这样就能消除昏沉。对于掉举，观想上师金刚萨埵，身色蓝色，在心间的四瓣莲花中央。在四瓣莲花上，观想毗卢遮那佛等也与上师身色相同，并被各自种姓的勇士、空行母、佛菩萨等围绕。从他们每个人的心间发出蓝色的光芒，射向上师，如同拉紧帐篷的绳索一样，清晰地观想光芒充满所有的方向，然后在大手印的状态中安住。总的来说，昏沉和掉举都取决于身体要点和心要点，所以很好地调整身体要点非常重要。或者，无论出现昏沉还是掉举，都观察它的自性，不加改造地安住，这样就能很好地消除。还有，如果身体的乐感和觉知太少，就观想上师阿弥陀佛。如果清晰度太少，就观想不动佛。如果无分别念太少，就观想毗卢遮那佛，并随心所欲地祈祷，这样就能消除所有的障碍，并且功德会增长。在临终时，也要把死亡本身作为道路的助伴，不要对任何事物产生执着和希望、恐惧，融入光明空性之中，这样死亡也会成为道路的助伴。详细来说，针对疾病、邪魔、禅定的障碍等分别进行观想，这就是第五个法类。总结。
English
All dullness and agitation are contained within these two. If you want to eliminate them, you should, as mentioned earlier, through meditation, conduct, diet, breath, body posture, etc., strive to transform dullness into agitation and agitation into dullness. And learn to keep awareness abiding in a state free from both dullness and agitation. Alternatively, to eliminate dullness and agitation through Guru Yoga: When dullness arises, visualize above the crown of your head Guru Amitabha, with a red-colored body, and all the lineage gurus, Buddhas, and Bodhisattvas dissolving into him. Pray with devotion, reverence, and intense longing. From the Guru, countless rays of light emanate and dissolve into yourself, thereby purifying all four causes of dullness—dullness caused by time, dullness caused by conduct, dullness caused by shadows, dullness caused by karmic ripening, and so on. The Guru dissolves into light and merges into yourself. Visualize your own body as a sphere of light, illuminating all pure lands. That light also rises into the sky, and by abiding in the state of intense awareness, dullness is eliminated. For agitation, visualize Guru Vajrasattva, with a blue-colored body, in the center of a four-petaled lotus in your heart. On the four petals, visualize Vairochana and others, also with the same color as the Guru, surrounded by heroes, dakinis, Buddhas, Bodhisattvas, etc., of their respective families. From the hearts of each of them, blue rays of light emanate and strike the Guru. Clearly visualize the light filling all directions, like tightening the ropes of a tent, and then abide in the state of Mahamudra. In general, both dullness and agitation depend on the body posture and the mind posture, so it is very important to adjust the body posture well. Alternatively, whatever arises, whether dullness or agitation, look at its nature and abide without alteration, and it will be well eliminated. Also, if there is too little bliss and awareness in the body, visualize Guru Amitabha. If there is too little clarity, visualize Akshobhya. If there is too little non-conceptualization, visualize Vairochana, and pray as you wish. This will eliminate all obstacles, and qualities will increase. At the time of death, also make death itself a companion on the path. Without clinging to anything or harboring hope and fear, blend into clarity and emptiness, and death will also become a companion on the path. In detail, by focusing on each of the separate obstacles of illness, evil spirits, and meditation, this is the fifth Dharma discourse. Summary.
Tibetan
ན་འདིར་གེགས་སེལ་རྣམས་བསྡོམས་ནས་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག། ༈ །།གསུམ་པ་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་ཏེ། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཆོད་ལ། རྨོངས་པས་ས་ལམ་རྩི་བ་འཁྲུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་ལམ་ལ་བཀྲི་ཆེད་དམ་གང་ཟག་གི་བློའི་རིམ་པ་མཐོ་དམན་ལ་ཅིག་ཅར་བ་དང་ཐོད་རྒལ་བ་དང་རིམ་གྱིས་པ་སོགས་དུ་མ་འབྱུང་བ་ལས་འདིར་རིམ་གྱིས་པ་དང་གོ་བསྟུན་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་ཚུལ་དང་གོང་འོག་གིས་མཚམས་སོགས་དང་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོ་རྣམས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་རེ་རེ་ལའང་སོ་སོར་བཞི་རེ་སྦྱར་དུ་རུང་མོད། འདིར་ལམ་དང་གོ་བསྟུན་ནས་བརྗོད་ན། བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་གསུང་ལས། ཉམས་དང་རྟོགས་པ་ནོར་བ་རེ། །དང་པོ་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ནི། ཤེས་པ་སིང་ངེ་བ་དེ་ངོ་བོ། །མཐོ་དམན་བྱུང་ན་ད་དུང་ཉམས་ཡིན་མི་བརྟན། མཐོ་དམན་ཆུང་ན་བག་དྲག །སྤྱིར་རྩེ་གཅིག་ཙམ་ཉམས་ཡིན་རྟོགས་པ་མིན། སྤྲོས་བྲལ་ཡང་ནང་ནས་ཨེན་ཅིག་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ལ་བླ་མས་བསྟན་པ་དེ་འདི་ཡིན་པར་བྱུང་ཨང་སྙམ་ནས་རང་སེམས་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཉམས། ཤེས་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྷངས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། རོ་གཅིག་ནི་རང་གི་ལུས་ཕྱིའི་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཨང་སྙམ་པ་ཉམས། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་སོ་སོར་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་ལྷན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། ནན་ལྟར་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཉམས། ཤེས་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་ལྷན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་མ་ནོར་བ་གལ་ཆེ་གསུངས། རྩེ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་རིག་པ་གསལ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བའི་ཉམས་འཆར་ཞིང་དེ་ལས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གསུམ་ཡང་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་མ་གོམས་པ་དང་གོམས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་ཐུང་བ་དང་རིང་པ་དང་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་བར་དུ་གནས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །རྩེ་གཅིག་ཆུང་ངུ་ནི་སེམས
Chinese
那么，这里可以将遣除障碍的（仪轨）汇集起来做一次。（合掌） 第三，行道之理是：一般来说，大手印不依赖于次第行道的努力。正如香仁波切所说：“大手印一决断，愚昧者计较地道是错谬。”因此，然而在特定情况下，为了引导所化众生入道，或者由于众生根器有利钝，会出现顿悟、超脱和渐悟等多种情况。这里与渐悟相顺应，开示行道之理并无矛盾，因此依此而行，以四瑜伽之理，从高到低行道之理，以及上下之间的界限等，以及显现道之理是：如果详细划分，四瑜伽每一者在基地、道、果三个方面也都可以各自配上四个。这里与道相顺应而说，噶举上师的教言说：“体验与证悟有差别。”第一，一境瑜伽的体验是：觉知清明澄澈，那是体性。如果出现高低起伏，那仍然是体验，并不稳定。如果高低起伏小，则是习气重。一般来说，仅仅一境是体验，不是证悟。即使是离戏，内心也突然生起“上师开示的就是这个”的想法，从而认识自心，那是体验。觉知自己以自己的方式，自然地证悟无自性，那是证悟。一味一体是：自己的身体、外境显现、自己的心三者都是无自性的想法，那是体验。外境的显现如同镜中的影像，虽然各自显现，却一同证悟，那是证悟。强烈地认为没有所修和能修，那是体验。觉知自己以自己的方式，与所修和能修分离而一同证悟，那是证悟。据说不要混淆体验和证悟两者非常重要。一境瑜伽是，能够清晰地见到心之体性的瑜伽士，其心安住于一境，觉知清明澄澈，生起喜悦的体验，并且由此产生乐、明、无念三种体验。而且，由于未熟悉、熟悉和非常熟悉，会转变成小、中、大三种。因此，对于持续时间短、长以及随心所欲地安住，会如此称呼。小的一境是心。
English
So, here, the obstacle-clearing (rituals) can be gathered together and done once. (Palms together) Third, the way to practice the path is: Generally speaking, Mahamudra does not rely on the effort of gradually practicing the path. As Shang Rinpoche said, "Once Mahamudra is decided, it is a mistake for the ignorant to calculate the grounds and paths." Therefore, however, in specific situations, in order to guide those to be tamed onto the path, or because sentient beings have sharp or dull faculties, there will be various situations such as sudden enlightenment, transcendence, and gradual enlightenment. Here, there is no contradiction in showing the way to practice the path in accordance with gradual enlightenment, so based on this, the way to practice the path from higher to higher with the principle of the four yogas, as well as the boundaries between higher and lower, etc., and the way to manifest the path are: If divided in detail, each of the four yogas can be individually matched with four each in the three aspects of base, path, and fruit. Here, speaking in accordance with the path, the teachings of the Kagyu masters say, "Experience and realization are different." First, the experience of one-pointed yoga is: Awareness is clear and limpid, that is the essence. If there are ups and downs, that is still experience, not stable. If the ups and downs are small, then the habits are heavy. Generally speaking, just one-pointedness is experience, not realization. Even if it is free from elaboration, the thought suddenly arises in the mind, "The lama's teaching is this," and thus recognizing one's own mind, that is experience. Awareness itself realizes its own selflessness in its own way, that is realization. One taste is: the thought that one's own body, external appearances, and one's own mind are all selfless, that is experience. The appearance of the external environment is like an image in a mirror, although they appear separately, they are realized together, that is realization. The strong feeling that there is no object of meditation and no meditator, that is experience. Awareness itself realizes itself in its own way, separated from the object of meditation and the meditator, that is realization. It is said that it is very important not to confuse the two, experience and realization. One-pointed yoga is that the yogi who can clearly see the essence of the mind, his mind abides in one-pointedness, awareness is clear and limpid, and a joyful experience arises, and from this, the three experiences of bliss, clarity, and non-thought also arise. Moreover, due to unfamiliarity, familiarity, and extreme familiarity, it will transform into small, medium, and large three types. Therefore, it will be called that for abiding for a short, long, and as long as one desires. Small one-pointedness is the mind.