Tibetan
ཐ་དད། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་གང་ཞི་གནས་གང་དག་དང༌། །སྙོམས་འཇུག་ཁྱད་པར་གང་དག་གཅིག་པར་བརྒྱད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་མེད་འདི་ནི་སྟོབས་སུ་བཤད། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་དང༌། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མཐའ་ཡས་ལ་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཐ་དད་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་གང་ཡིན་དང༌། ཞི་གནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གང་དག་དང༌། མཐར་གནས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཁྱད་པར་ཅན་གང་དག་གཅིག་པར་བརྒྱད་དུ་གྱུར་པ་བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་བཞི་ཚོར་འདུ་འགོག་པ་དགུའོ། ། དེ་དག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་མཐའ་ཡས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་མེད་འདི་ནི་བསམ་གཏན་སོགས་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་བྱང་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་བཤད་དོ། །བརྒྱད་པ་ནི། ཇི་སྲིད་གཏི་མུག་དེ་སྲིད་སྲིད་གནས་འདས་བདག་དང༌། །སེམས་ཅན་གཞན་རེ་རེ་ཡི་སྲིད་པ་སེམས་ཅན་ནི། །ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་མཐའ་ཡས་གཞིར་བཅས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང༌། །བཅས་རྣམས་ལ་བློ་གང་དང་གང་ཡིན་སྟོབས་སུ་བཤད། །ཇི་སྲིད་གཏི་མུག་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་(༣༨༠བ) སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ཐོགས་མེད་དེ་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་པར་གནས་པ་འདས་པའི་བདག་དང༌། སེམས་ཅན་གཞན་རེ་རེ་ཡི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་ནི་ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་མཐའ་ཡས་པ་དག་གི་སྔོན་འདས་པའི་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་གཞི་བཅས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་བློ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ནི་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་སུ་བཤད་དོ། །དགུ་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་འཆི་འཕོ་དང༌། །སྐྱེ་གང་འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་ནམ་མཁའ་མཐར་ཐུག་དང༌། །བཀྲ་མང་དེ་ལ་མཁྱེན་པ་དུས་དེར་འཇུག་པ་ཡིས། །མ་ཆགས་རྣམ་ཀུན་ཡོངས་དག་མཐའ་ཡས་སྟོབས་སུ་འདོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེ་འཆི་འཕོ་བ་ཕུང་པོ་འཇིག་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་པ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཟོ་བོས་སྦྱར་བ་ཆེས་བཀྲ་ཞིང་མང་བ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དུས་དེར་འཇུག་པ་ཡིས་ཡུལ་ལ་མ་ཆགས་པར་རྣམ་ཀུན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐའ་ཡས་འདི་ནི་སྟོན་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད་དོ། །བཅུ་པ་ནི། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དག་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་འཇིག་འགྱུར་དང༌། །སློབ་མ་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་བློ་ཡིས་འགོག་པ་གང༌། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་མེད་མཐའ་ཡས་སྟོབས་སུ་འདོད། །ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་ནི་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་རྒྱུད་འགག་པ་བསྒོ་བར་རྗེས་སུ་བགྲོད་བྱེད་ཉོན་མོངས་མུ་མཐར་ཐུག་པ་གོམས་པ་དང༌། རྩ་བ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འཇིག་ཅིང་འགོག་འགྱུར་དང༌། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་ཡིས་འགོག་ཀྱང་བག་ཆགས་སྤང་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་མེ་ཏོག་དང་ཏིལ་མར་སོགས་བསལ་ཀྱང་དེའི་དྲི་དམིགས་པ་བཞིན། ཉོན་མོངས་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྔོན་སྤྲེའུར་གྱུར་པ་མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བ་དང༌། སྔོན་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པ་དམངས་མོར་བརྗོད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཅོམ་(༣༨༡ན) ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བཟློག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་པ་ཚབ་ལོ་ཙཱས་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་མཆན་རྙིང་ལ་ལར་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་དེར་ཤེས་པ་ཞེས་པས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བཞག་སྣང་བས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཆགས་སོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་ཉེས་པ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དེ་རྫོགས་སངས་ཁོ་ནས་བཟློག་གི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་འདིར་གསལ་བར་བཤད་སྣང་བས་བོད་གང་དག་ཐལ་འགྱུར་བས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མི་འཇོག་ཅེས་འབད་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་འདི་ཚར་གཅིག་བཀླག་པའི་ངལ་བ་ཡང་མ་བྱས་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བག་ཆགས་དེས་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་གང་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ནི་ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན། བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ནམ་མཁའ་མེད་པས་འདབ་ཆགས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །འདི་ནི་རང་མཐུ་ཟད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་དེ་བཞིན། །སློབ་མ་དང་བཅས་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་
Chinese
差别。 禅定八解脱，何为寂止，何为等至差别，何为一为八？ 对此，无碍之智即是力。 无量世界中，瑜伽士之传承差别，超离世间与否，以及根器利钝无量，差别众多的四禅与八解脱为何？ 寂止一心为何？ 终尽之等至，特殊者为何，一为八者，即四禅、四无色定、想受灭尽定九者。 彼等一切烦恼与清净之因无量，禅定等，对此，无碍之智即是禅定等，一切烦恼与清净，是智力。 第八： 几时愚昧，几时有生，住于过去之我，以及其他有情各自之生，有情是， 多少即多少，无量有基处、处所，以及具足者，于彼等，何为智，即是力。 几时愚昧，以无碍之力的作用，（380b） 生世传承无碍，即住于有之有中，过去之我，以及其他有情各自之生，有情是，多少即多少，无量彼等过去之生，生有基处、处所及具足者，于彼等，薄伽梵之智为何，即是忆念宿住之智力。 第九： 有情诸有情，各自之死殁与， 生为何，住于世间，虚空至边际， 众多饰，于彼，智于彼时入， 无染，诸相皆净，无量是力。 有情诸有情，各自之死殁，蕴坏灭与， 生有结生为何，住于世间，虚空至边际，以业力之种种工巧所合，极庄严且众多者，于彼，薄伽梵之智于彼时入，于境无染，诸相皆净，无量此是导师之死殁与生之智力。 第十： 以诸相智力，速疾诸胜者之， 烦恼诸垢，连同习气坏
English
Difference. What are the eight meditations and liberations, what are the stillnesses, what are the differences in attainments, and what becomes eight as one? For this, unobstructed knowledge is said to be power. In the infinite realms of the world, the differences in the lineages of yogis, whether they transcend the world or not, and the infinite differences in the sharpness and dullness of faculties, what are the four meditations and eight liberations? What are the stillnesses of one-pointed mind? What are the special attainments of the final abode, and what becomes eight as one? These are the four meditations, the four formless absorptions, and the nine cessations of feeling and perception. The infinite causes of defilement and purification of these, such as meditation, for this, unobstructed knowledge is said to be the power of meditation and so on, all defilements and purification. Eighth: As long as there is delusion, as long as there is existence, abiding in the past self, and the existence of each other sentient being, sentient beings are, as many as there are, infinite with bases, places, and those with possessions, for them, what is wisdom, that is power. As long as there is delusion, by the power of unobstructedness, (380b) The lineage of births is unobstructed, that is, abiding in the existence of existence, the past self, and the existence of each other sentient being, sentient beings are, as many as there are, infinite, their past existence, birth with bases, places, and those with possessions, for them, what is the wisdom of the Bhagavan, that is the power of remembering past abodes. Ninth: Sentient beings, each sentient being's death and, what is birth, abiding in the world, reaching the end of space, many ornaments, for them, wisdom enters at that time, without attachment, all aspects are pure, infinite is power. Sentient beings, each sentient being's death, the destruction of aggregates, and what is the connection of rebirth, abiding in the world, reaching the end of space, combined with various crafts of karma, extremely adorned and numerous, for them, the wisdom of the Bhagavan enters at that time, without attachment to objects, all aspects are pure, infinite this is the power of the teacher's knowledge of death and birth. Tenth: With the power of all-aspects knowledge, quickly the Victorious Ones', defilements, together with habitual tendencies, are destroyed.
Chinese
速疾。弟子等以烦恼心所断者，于彼，说无著无边之智为力。以知一切所知之力的速疾，诸佛于三界中，于无明等诸烦恼，及以无明等令心相续止息，随行教诫，烦恼至极串习，及说名为根本之习气俱灭尽止息。弟子声闻等以各别观察烦恼之慧心虽能遮止，然不能断习气，如瓶中花及芝麻油等虽除，然如执取彼之气味。如是虽断烦恼，然有习气故，如阿罗汉昔为猴时跳跃而行，昔为婆罗门时说贱女之行仪，世尊亦不能遮止。如是，无明之习气乃是断除一切所知之障碍，此是，巴擦瓦译师于入行论释之旧注中，于拉瓦房屋等显现，及于彼处以‘知’者，立为二显现之知，故应了知为智障。贪等之习气，亦是能生起声缘阿罗汉等身语之过失之因，彼习气唯有圆满佛陀能遮止，其余则否。烦恼之习气是所知障，寂天论师于此明显宣说，故凡诸西藏人以应成派不立烦恼障之习气为所知障而勤作，是连此根本释一次阅读之劳亦未作耳。是故，烦恼之习气及以彼习气连结之烦恼断除者，于彼诸佛之智无著无碍无边者，是说为漏尽智力。二者，显示一切功德非是佛陀以外之圣者之行境。虽非是凡夫之行境，然依于论师而略有宣说。二者，初者。如无虚空，飞鸟不转，此如是，以自力尽而转，如是。具弟子之佛子等，于佛陀之功德如虚空般无边
English
Speed. Those who are obstructed by the minds of disciples, etc., are said to have the power of unobstructed and infinite wisdom. With the speed of the power of knowing all knowable things, the Buddhas in the three realms, with ignorance and other defilements, and with ignorance and other things that cause the mind to cease, follow the teachings, the ultimate habituation of defilements, and the habits that are said to be the root are destroyed and stopped. Disciples, such as Sravakas, can stop the mind of wisdom that examines each defilement separately, but they cannot abandon habits. Just as when flowers and sesame oil are removed from a vase, their smell is still perceived. Likewise, although defilements are abandoned, there are habits, so the Arhat who was once a monkey jumps and walks, and the Brahmin who was once a Brahmin speaks of the behavior of a low-caste woman, which even the Blessed One could not stop. Thus, the habit of ignorance is an obstacle to cutting off all knowable things. This is because, in some old notes of the commentary on the Introduction to the Middle Way by Patsab Lotsawa, it appears in Rirawa houses, etc., and in that place, the one who knows is established as the knowledge of the two appearances, so it should be understood as the obscuration of knowledge. The habits of attachment, etc., are also the cause of generating the faults of body and speech of Sravakas, Pratyekabuddhas, Arhats, etc. Only the perfect Buddha can stop those habits, but not others. The habit of defilements is the obscuration of knowledge. Master Chandrakirti clearly stated this here, so all Tibetans who strive to not establish the habit of the obscuration of defilements as the obscuration of knowledge by the Prasangika school have not even made the effort to read this root commentary once. Therefore, the habit of defilements and the abandonment of defilements connected by that habit, to that, the wisdom of the Buddhas, unobstructed, unimpeded, and infinite, is said to be the power of the wisdom of exhaustion of outflows. Secondly, it shows that all qualities are not the realm of activity of noble beings other than the Buddha. Although it is not the realm of activity of ordinary people, it is briefly explained based on the teacher. Secondly, the first. Just as without space, birds do not turn back, so it is, just as it turns back when its own power is exhausted. Likewise, the Buddha's sons with disciples, to the Buddha's qualities, are as infinite as space.