Chinese
也。十六者乃为转变，士夫非自性，非转变。如是说。自性者，谓ᱯྲ་ཀྲི་ཏ་（藏文，梵文天城体，prakṛti，自性），是为能作之义，谓其于士夫欲受用境之时，能出士夫所受用之声等，故为自性。如何出者，谓自性生大或觉，彼生我慢，彼生十六者之众。十六者之声等彼量五者，生五生也。根本自性是因而已，如大等非为转变也。大、我慢、彼量五及七者，是因果二者，谓观待自之转变，是自性，观待根本自性，是转变也。十根、意、五大及十六者，是转变而已，谓从因而生，不生果故。士夫非自性转变二者，谓非从因生，不生果故。以此理智，转变之众皆生，由生欲之士夫，如何成能食者，谓耳等诸根，由意加持者之所摄持之境声等，以智而执著，执著之义，士夫思择也。是故士夫或我彼自以彼诸境而近受用，故名能食者，谓彼士夫是于境近受用之念有之自性故。于彼时说为轮回。如是自我之欲而用境已，于何时士夫离贪于境之时，渐次修习三摩地，得天眼已，彼观自性之时，如他人之妇女，自性成羞耻故，不为自我之故而行诸转变，转变之生次第，从理而倒返，于主不显而成衰损，士夫成无侣唯一，而成解脱也。于彼时转变如衰损，我非衰损故，是常法也。如自性与转变是作者，我则
English
Also. The sixteen are transformations. The purusha is neither nature nor transformation. Thus it is said. Nature is prakṛti, meaning 'to do thoroughly,' because it produces sounds and other objects to be enjoyed by the purusha when it desires to enjoy them. How does it produce them? From nature arises the great one or intellect, from which arises ego, and from that, the group of sixteen. From the sixteen, the five elements arise from the five subtle elements such as sound. The root nature is only a cause, not a transformation like the great one. The great one, ego, the five subtle elements, and the seven are both cause and effect. In relation to their own transformations, they are nature, but in relation to the root nature, they are transformations. The ten senses, mind, five elements, and sixteen are only transformations, because they arise from a cause but do not produce an effect. The purusha is neither nature nor transformation, because it does not arise from a cause and does not produce an effect. How does the purusha, who desires because all the groups of transformations arise from this knowledge, become the enjoyer? The senses such as the ear, blessed by the mind, grasp objects such as sound, and the intellect clings to them. The purusha then thinks about the meaning of what is clung to. Therefore, the purusha or self enjoys those objects closely and is called the enjoyer, because that purusha is of the nature of having the thought of closely enjoying objects. At that time, it is called samsara. Thus, having enjoyed objects through the desire of the self, when the purusha becomes free from attachment to objects, gradually cultivating samadhi and obtaining the divine eye, when it sees nature, nature becomes ashamed like another's woman and does not cause transformations to arise for the sake of the self. The order of arising of transformations is reversed from the proper order, and it becomes obscure and diminished in the principal. The purusha becomes solitary and is liberated. At that time, the transformations are diminished, but the self is not diminished, so it is an eternal entity. Just as nature and transformation are the agents, the self is
Tibetan
་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཉིད་དེ། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་བྱེད་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ལ་བྱེད་པོ་ཡིན་མིན་གཉིས་ལས་བྱེད་པོ་ཡིན་མིན་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་(༢༨༣ན) མོ། །རྡུལ་ནི་བློ་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །མུན་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལྕི་བ་དང་མི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བ་དང་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། འདིར་ཡོན་ཏན་དག་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་འདི་ནི་བུམ་པའོ། །འདི་ནི་སྣམ་བུའོ་ཞེས་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལས་བདག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་ལྡན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བདེ་བའི་ཆ་ལྡན་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཆ་ལྡན་མུན་པ་ཅན་ནོ། །ང་རྒྱལ་དང་པོ་ལས་གཟུགས་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔའོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་ས་སོགས་འབྱུང་བ་ལྔའོ། །ང་རྒྱལ་གཉིས་པ་ལས་དབང་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་དང་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ། །ང་རྒྱལ་གསུམ་པས་ནི་ང་རྒྱལ་གཉིས་ཀའི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང༌། བདག་དེའི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ནི་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་ནི་བློ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་དང་འབད་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་(༢༨༣བ) དང་འདུས་བྱས་པའི་ཤུགས་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཡུལ་འཛིན་འདོད་པའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ། འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་རེ་འཆའ་བ། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་པ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་དང༌། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱ་བ་དགུ་བྱེད་ལ། ཡོན་ཏན་དགུ་པོ་དེ་བདག་ལ་འདུ་ཞིན་ཡོད་པ་དེ་སྲི
Chinese
是无作者的自性，因为他对行为是漠不关心的。那本身是没有功德的，因为没有微尘、黑暗、力量的自性。那本身是没有行为的，因为是普遍的，那是补特伽罗的差别。对于那个，自性是作者，对于各种变化，是作者或非作者两者中的哪一个呢？对于那个，微尘、黑暗、力量是三种功德。（283a）微尘是心识境的动摇和进入的自性。黑暗是身体等沉重和无知的自性。力量是身体等轻盈和非常清澈明亮的自性。快乐和痛苦和舍弃是各种名称。三种功德等分的状况是主，因为在这里功德等成为主要的，并且各种变化变得非常寂静。那些是不变化的阶段的自性。这个自性是瓶子。这个是毛毯等确定处所是大的。从那之中，具有我的分，应当被视为有分等相的是我慢。那变化为三种相，即具有痛苦分的变异，具有快乐分的力量，具有舍弃分的黑暗。从第一个我慢产生色等五唯。从五唯产生地等五大。从第二个我慢产生五根和五境和具有两者的自性的意共十一。第三个我慢是使两个我慢进入的。如是数论外道们考察，依靠那个我的差别稍微稍微地，外道们的宗派就变得不同了。胜论派是智慧和快乐和痛苦和欲望和憎恨和努力和法和非法（283b）和组合的力量，依次是取境，体验所欲之境，与此相反。对所欲之物抱有期望。背离不欲之境。增上生和决定胜，以及与此相反，从知识产生并且成为知识之因的我的功德之作用有九种。那九种功德聚集在我的身上，那就是有。
English
It is the nature of non-agency, because it is indifferent to action. That itself is without merit, because it lacks the nature of dust, darkness, and power. That itself is without action, because it is pervasive, that is the distinction of the person. For that, nature is the agent, for various transformations, which of the two is the agent or non-agent? For that, dust, darkness, and power are the three qualities. (283a) Dust is the nature of the mind's realm of movement and entry. Darkness is the nature of heaviness and ignorance of the body and so on. Power is the nature of lightness and very clear and bright of the body and so on. Happiness and suffering and equanimity are various names. The state of equality of the three qualities is the main thing, because here the qualities become the main ones, and the various transformations become very peaceful. Those are the nature of the unchanging stage. This nature is a vase. This is a blanket, etc., the determination of the place is great. From that, having my share, it should be regarded as having a share, etc., is pride. That changes into three aspects, namely, the variation with the part of suffering, the power with the part of happiness, and the darkness with the part of equanimity. From the first pride arise the five tanmatras such as form. From the five tanmatras arise the five great elements such as earth. From the second pride arise the five organs and the five objects and the mind with the nature of both, eleven in total. The third pride is what makes the two prides enter. Thus, the Samkhya heretics examine, relying on the difference of that self slightly slightly, the tenets of the heretics become different. The Vaisheshika school is wisdom and happiness and suffering and desire and hatred and effort and dharma and non-dharma (283b) and the power of combination, in order, taking the object, experiencing the desired object, the opposite of this. Having expectations for the desired object. Turning away from the undesired object. Higher birth and definite goodness, and the opposite of this, the actions of the qualities of the self that arise from knowledge and become the cause of knowledge are nine kinds. Those nine qualities gather on my body, that is existence.
Tibetan
ད་དུ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་དབང་སོགས་བདག་གི་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གཅོད་པའི་ཚེ། བདག་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཡན་གར་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང༌། བྱེད་པོ་དང༌། ཟ་པོ་དང༌། ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་དང༌། སེམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང༌། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་པར་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་བསྐུམས་པ་དང་བརྐྱང་བའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་སྨྲའོ། ། རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་དག་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཐ་དད་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟར་བདག་གཅིག་ཉིད་ལུས་ཐ་དད་པས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཅན་དང༌། རིག་བྱེད་མཐའ་པ་དང༌། གསང་བ་པ་དང༌། གཅེར་བུ་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་པ་དང༌། རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཤེས་རིག་ཏུ་འདོད་ལ། བྱེ་བྲག་པ་དང༌། རིག་པ་ཅན་སོགས་བེམ་པོར་འདོད་ཅིང༌། རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་སྲོག་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཡང་གྲངས་ཅན་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་པ་དང༌། རིག་པ་ཅན་པ་སོགས་(༢༨༤ན) བདག་རྟག་པར་འདོད་ཅིང༌། གཅེར་བུ་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་པ་དང༌། རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་དང༌། རྒྱང་འཕེན་སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་རྟག་པ་དང༌། དེ་ནས་ཆད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། བདག་གི་ངོ་བོ་དགག ཁྱད་པར་དགག ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད། ངར་འཛིན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ལ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མི་འདོད། །རྟག་པ་དང་ཟ་པོ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཅིང་ཞེས་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟའི་བདག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་འཛིན་སྟངས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་བུ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གོང་མ་ལའང་དཔེར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་ཁྱད། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་དེ་ཀུན་ལ། །རང་གྲགས་མ་སྐྱེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡི
Chinese
如今为了成就善与非善之业而称为轮回。何时若人将人众的权势等我执视为痛苦，并断除智慧等功德连根拔起之时，此我便会处于不具备任何功德的荒凉之地，因此称为解脱。此我也被说成是常恒的、作者、食者、具备功德、无心之自性，以及由于遍及而无所作为。有些则说成是具有收缩和伸展的作用。识论者则说，犹如瓶子等不同器皿中的虚空一般，我唯一，却因身体各异而呈现多样性。其中，数论派、识论边见派、秘密派、裸体派、思辨派、胜论派等认为我为识，而胜论派、有识者等则认为我为物质，顺世外道则认为身体与生命本质相同。此外，数论派、胜论派、有识者等(284页a) 认为我为常恒，而裸体派、思辨派、胜论派等则认为自性常恒而状态无常，顺世外道则认为从生到死常恒，之后断灭。第二，破我。破我之自性，破我之差别，不应许与蕴分离，以及显示并非我执之所依，共有四点。第一点是：犹如石女之子般，远离生故，如此之我并不存在，此亦不应成为我执之所依，此亦不应许于世俗中存在。常恒与食者等现在所说的我并非存在，因为远离生之故。如此之我亦不应成为世间俱生我执之所依，因为与其执持方式不符之故。此不仅在胜义中不存在，在世俗中也不应许作为俱生我执之境，因为未曾如此见之故。犹如石女之子一般。以上也请比照此例。第二点是：何以故，论典从论典中区分出它的差别，所有外道所说的，皆被自名未生之理所损害，因此，它的所有差别也不存在。
English
Now, in order to accomplish virtuous and non-virtuous actions, it is called samsara. When one realizes the power of beings and other ego-grasps as suffering, and cuts off wisdom and other virtues from the root, then this self will be in a desolate place without any virtues, therefore it is called liberation. This self is also said to be constant, the doer, the eater, possessing virtues, of the nature of no-mind, and inactive because of being pervasive. Some say that it has the function of contraction and expansion. The consciousness theorists say that, like the space in different vessels such as vases, the self is one, but it appears diverse because of different bodies. Among them, the Samkhya, the Vijnanavada, the Secretists, the Naked Ascetics, the Mimamsakas, the Vaisheshikas, etc., consider the self to be consciousness, while the Vaisheshikas, the sentient beings, etc., consider it to be matter, and the Lokayatas consider the body and life to be the same essence. In addition, the Samkhya, the Vaisheshikas, the sentient beings, etc. (284a) consider the self to be permanent, while the Naked Ascetics, the Mimamsakas, the Vaisheshikas, etc., consider the nature to be permanent but the state to be impermanent, and the Lokayatas consider it to be permanent from birth to death, and then annihilated. Second, refute the self. Refute the nature of the self, refute the difference of the self, it is not permissible to be separate from the aggregates, and show that it is not the basis of ego-grasping, there are four points in total. The first point is: Like the child of a barren woman, because it is separated from birth, such a self does not exist, nor should it be the basis of ego-grasping, nor should it be allowed to exist in the conventional. The self that is now said to be permanent and the eater does not exist, because it is separated from birth. Such a self should not be the basis of the innate ego-grasping of the world, because it does not conform to its way of holding. Not only does it not exist in the ultimate, but it should not be allowed to be the object of innate ego-grasping in the conventional, because it has never been seen as such. Like the child of a barren woman. Please also refer to this example above. The second point is: Why is it that the treatises distinguish its differences from the treatises, and all that the heretics say is harmed by the reason of self-name unarisen, therefore, all its differences do not exist.