Tibetan
ས་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུངས་སོ། །དེས་ན། ཇི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། །སྟོང་མཐོང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རྟོག་པས་མཐོང་བས་འཆིང་བ་སྟེ། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་འགོག་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བསལ་བར་བྱས་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ས་ཆེན་པོར་ཞུགས་པའི་དེ་སྲས་སློབ་མར་བཅས་པ་མཐའ་དག་གི་དབུ་མའི་གསུང་རབ་རབ་འབྱམས་ལས་གསུངས་པའི་རིགས་ཚུལ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མེད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པས་རྟོག་པ་ཞིག་བཟློག་ནས་རྟོག་པ་ཁྱད་པར་བ་གཞན་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དངོས་པོ་མི་སྟོང་བའི་ཡོད་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་དངོས་པོ་(༢༦༧ན) མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཞིག་གི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས། འདིར་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མིན། །ནག་པོ་མིན་ཅེས་སྨྲས་པ་ན། །དཀར་པོ་ཡིན་ཅེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བློ་ཅན་ཁ་ཅིག་ཡོད་མེད་གང་དུའང་མི་འདོད་པ་དེ་ཅང་མེད་པའི་ཆད་ལྟ་ཧད་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཆད་ལྟ་ཧད་པོར་ཐལ་ན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ཡོད་ལྟ་འགྱུར་མེད་གཡུང་དྲུང་ཅན་དུའང་ཅིས་མི་ཐལ། ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་བས་མེད་པར་བལྟ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འོ་ན་མེད་པ་སུན་ཕྱུང་བས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །མེད་དང་ཡོད་པར་མི་འདོད་པ། །དེ་ཕྱིར་མེད་པ་པར་འགྱུར་ན། །ཅི་ཕྱིར་ཡོད་པ་པར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་བས། །དོན་གྱིས་འདི་ནི་མེད་རབ་བསླན། །དེ་བཞིན་མེད་པ་སུན་ཕྱུང་བས། །ཡོད་པར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་བསླན། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་གཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ། ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ལ་བསམས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་(༢༦༧བ) པས་ཡོད་གོ་ཆོད་ཅིང༌། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་པས་དེ་གཞི་གྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་ན་ཡང་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དང༌། ཇོ་ནང་པ་ཆེན་པོ་ན་རེ། དོན་དམ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འཆད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གཞུང་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཀྲལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དབུ་མའི་གསུང་རབ་ཀྱི་བདུད་རྩིས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མཐར་ལྟའི་དུག་ཆུ་ཆེན་པོ་བཞིས་བསླད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །ཅེས་ཁོ་ནར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྤྲོས་བྲལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་རང་རང་གི་སར་ཡོད་མེད་དམ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་བཙན་པོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་སྲོག་མཁར་གཞིག་ཏུ་དཀའ་བ་ཉིད་བཅས་འདུག་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསྲུང་བར་འདོད་པའི་བསགས་སྦྱང་གི་མཐུ་རྩལ་ཅན་གང་དག་ལུགས་འདི་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་རིགས་སམ། ལུགས་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞིང༌། མེད་པ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེན་གཉིས་ལ་ཡོད་འཛིན་དང་མེད་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདེན་པ་གཉིས་པོ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུའང་མི་རུང་སྟེ། ཡོད་པའང་མེད་(༢༦༨ན) པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མི་རུང་ལ། མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་མེད་དུ་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་སྤང་དགོས་ཏེ། དེ་དག་མ་སྤངས་པར་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང༌། དཀོན་བརྩེགས་དང༌། ལང་གཤེགས་དང༌། ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་མེད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་སྤང་བར་གསུངས་ཤིང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་གཉིས་ཀ་སྤང་བར་གསུངས་ཏེ། རྩ་བ་ལས། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་
Chinese
智者们说，这是从地上进行辨析的果实。因此，正如所说：如果事物自性存在，那么见空有什么功德？以分别念所见是束缚，这在此处是要遮止的。如是说。这样开示是为了遣除什么呢？世尊和进入大地的佛子及其弟子们，所有从浩瀚的中观论典中所说的理路，都是为了遣除从无始以来颠倒的分别念，因此遣除一个分别念后，并不是要生起另一个特别的分别念。例如，遣除认为事物不空的实有之分别念后，并不是要生起事物不存在的空性不存在之分别念。如果这样认为，那本身也是没有进入对境之实相的束缚。论师说：此处是遮止有，不是完全执取无。说不是黑色时，并不是说就是白色。如是说。对于空性之理，有些邪见的愚者说，不想要有和无任何一方，那就会变成什么都没有的断见。因为不想要有和无两者，所以如果推论为断见，那么因为不想要有和无两者，为什么不能推论为常有之见、不变之雍仲呢？如果认为驳倒有就是看作无，那么为什么驳倒无就不能看作有呢？因为理由相同。因此，论师说：以如实了知故，不欲有和无，因此如果变成无，为什么不变成有？如果驳倒有，实际上就是恢复了无，同样，驳倒无，为什么不恢复有？如是说。因此：非有非无亦非亦有亦非无，亦非二者之自体。从四边中解脱者，彼即中观者所知。等等之义。大善知识宗喀巴说：一切法都应思量为名言量成立，因此在世俗中不是没有，不是自性有，名言中存在(２６７ｂ) 就可以成立有。
English
The wise say that this is the fruit of discriminating from the ground. Therefore, as it is said: If things inherently exist, then what is the merit of seeing emptiness? Seeing with conceptual thought is bondage, and that is what is being prevented here. So it is said. What is being eliminated by this teaching? All the reasoning spoken in the vast Madhyamaka scriptures by the Bhagavan and the bodhisattvas who have entered the great bhumi, together with their disciples, is spoken solely to reverse the conceptual thoughts that have been inverted since beginningless time. Therefore, reversing one conceptual thought does not mean generating another special conceptual thought. For example, reversing the conceptual thought that things are not empty and exist, does not mean generating the conceptual thought that emptiness, which is the non-existence of things, does not exist. If one thinks like that, then that itself is a bondage that has not entered the reality of the object. The teacher says: Here, existence itself is prevented, not that non-existence is completely grasped. When it is said that it is not black, it is not said that it is white. So it is said. Some fools with wrong views about this principle of emptiness say that not wanting either existence or non-existence will turn into a nihilistic view of nothingness. If it follows that it is a nihilistic view because one does not want both existence and non-existence, then why can't it also follow that it is a permanent view, an unchanging Yungdrung, because one does not want both existence and non-existence? If one thinks that refuting existence is to see it as non-existence, then why is it not the case that refuting non-existence is to see it as existence? Because the reason is the same. Therefore, the teacher says: Because of knowing correctly as it is, one does not desire existence and non-existence. Therefore, if it becomes non-existence, why does it not become existence? If existence is refuted, then in effect, this is the restoration of non-existence. Likewise, if non-existence is refuted, why is existence not restored? So it is said. Therefore: It is neither existent nor non-existent, nor both existent and non-existent, nor is it the self of both. That which is liberated from the four extremes, that is what the Madhyamikas know. And so on. The great scholar Tsongkhapa says: All phenomena should be considered to be established by conventional valid cognition, therefore, in the conventional, it is not non-existent, it is not inherently existent, and existence in name (267b) is sufficient to establish existence.
Chinese
存在，因为在胜义中不存在，所以不能说不存在，因此它作为基础成立的法而存在。即使在圣者的眼中，它也以二取灭尽的方式存在。这样说，觉囊派大德说：胜义谛不是一切都不存在，世俗谛不是一切都存在。他们这样说。像那样解释的那些人，颠倒地解释了那部论典，用中观论典的甘露，像大海一样，被四种极端的恶见毒水所污染。按照他们的观点：非有，非无，非有非无，也不是两者的自性。从四边解脱，那就是中观行者所理解的。因为仅仅是这样。这样一来，二谛所涵盖的一切法的实相就变得不是离戏的了。因为在二谛中，各自的立场上，存在或不存在，或者常断的极端，都以强硬的实体来观察，摧毁生命城堡是极其困难的。想要守护中观派珍贵教法，具有积累和净化的力量的人，怎么能对这种观点置之不理呢？按照那些观点，轮回和涅槃的一切名称都不会成立。如果自性存在，就不能改变，不存在则远离作用，因此不能舍弃对二谛执着有和执着无的分别念。二谛也不能成为有法和法性，因为存在的事物，不能成为不存在的有法和法性，不存在的事物，也不能成为存在的有法和法性。因此，希求解脱的人们必须舍弃执着有和执着无的两种极端，因为不舍弃它们就不能获得解脱。考虑到这一点，薄伽梵也在《胜母经》、《三摩地王经》、《宝积经》、《楞伽经》和对迦旃延的教诲等大小乘的一切经典中，都说要舍弃执着有和执着无的两种观点。论师也在一切论典中说要舍弃这两种观点。如根本论云：凡是小慧者，于诸事物上，观有及观无，彼则不能见，寂灭之近寂。
English
exists, because it does not exist in the ultimate sense, so it cannot be said that it does not exist, therefore it exists as the dharma that establishes the basis. Even in the eyes of the noble ones, it exists in the manner of the disappearance of dualistic appearances. Thus they say, and the great Jonangpa says: The ultimate truth is not that everything does not exist, the conventional truth is not that everything exists. Thus they say. Those who explain in this way have perverted that treatise, and the nectar of the Madhyamaka scriptures, the essence of the Buddha's teachings, has been contaminated by the four great poisonous waters of extreme views, like the ocean. According to their view: Neither existent, nor non-existent, nor both existent and non-existent, nor is it the nature of both. Liberation from the four extremes, that is what the Madhyamika understands. Because it is only like that. In this way, the reality of all dharmas encompassed by the two truths becomes non-elaborate. Because in both truths, in their respective positions, existence or non-existence, or the extreme of permanence or annihilation, are regarded as solid entities, and it is extremely difficult to destroy the fortress of life. Those who wish to protect the precious and wonderful teachings of the Madhyamaka, and who have the power of accumulation and purification, how can they afford to be indifferent to this view? According to those views, all the terms of samsara and nirvana will not be established. If it exists by nature, it cannot be changed, and if it does not exist, it is devoid of action, therefore it is impossible to abandon the conceptualizations of clinging to existence and clinging to non-existence in the two truths. The two truths also cannot be the subject and the predicate, because what exists cannot be the subject and the predicate of what does not exist, and what does not exist cannot be the subject and the predicate of what exists. Therefore, those who seek liberation must abandon both extremes of clinging to existence and clinging to non-existence, because without abandoning them, liberation cannot be attained. Considering this, the Bhagavan also said in all the scriptures of the Great and Small Vehicles, such as the 《Queen Mother Sutra》, the 《Samadhiraja Sutra》, the 《Ratnakuta Sutra》, the 《Lankavatara Sutra》, and the teachings to Katyayana, that both views of clinging to existence and clinging to non-existence should be abandoned. The teacher also said in all the treatises that both of these should be abandoned. As the root text says: Those of small intellect, who on all things, view as existent and view as non-existent, they cannot see, the near peace of quiescence.