Tibetan
ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་དཔྱོད་སྐབས་སུ་རྣམ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བས་མ་འཁྲུལ་པའི་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཉིད་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་སེལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར། །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་གང་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་སེལ་བར་བྱེད་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ངའི་རྫས་ཕྲོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང༌། གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རྫས་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། བུམ་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། དེས་བུམ་པ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་(༡༧༡ན) ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པ་བདེན་པར་འདོད་ཅིང༌། རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བདེན་པར་མི་འདོད་པས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རིགས་པའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པས་ཕྱོགས་འདི་ལྟར་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་མཐོང་བ་དེས་གཞན་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། བུམ་པ་བཞིན་མིག་གིས་ཀྱང་རང་ཉིད་མི་མཐོང་བའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། མིག་གིས་གཞན་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་སོ་ཞེས་སོགས་གྲགས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པས་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་མི་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་བུ་འདི་སྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིང༌། །ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་དེས་ན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་རྗེས་བརྗོད་བྱས་ཀྱང་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ནར་ལྟ་ཞོག འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་མའི་མངལ་དུ་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས་ཕྱིས་ཕོ་དབང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཙས་པ་ན་བདག་གི་བུ་འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང༌། ཨ་མྲའི་ས་བོན་ཙམ་བཙུགས་ནས་ཕྱིས་ཤིང་སྡོང་ཆེར་སྐྱེས་པ་ན་འདི་ཡང་བདག་གིས་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་
Chinese
当您进行辨析的时候，世间不会造成妨害。其理由是，在辨析的时候，世间在任何情况下都不是量，因此，如同错觉的见解不会妨害无错觉的见解一样。第三是：世间之义唯世间共称，若彼遣除世间即成害。那么世间的妨害在何处适用呢？如果世间共称本身遣除世间所共称的意义，那么由于那个原因，世间就会造成妨害。例如，某人说：“我的东西被抢走了。”另一个人问：“是什么东西？”那人回答说：“是瓶子。”另一个人却说：“瓶子不是东西，因为它是可测量的，如同梦中的瓶子一样。”(171页)像这样进行驳斥，世间就会造成妨害。因为世间认为醒时的瓶子是真实的，而不认为梦中的瓶子是真实的，因此例子和意义不相符，而且不接受精细的理性分析。当安住于圣者的见解，并且将智者作为衡量标准的时候，世间就不会造成妨害。智者可以像这样将此方法类推到其他事物上。例如，如果有人说：“凡是不见自己本体的，也不会见到其他事物，如同瓶子一样，眼睛也见不到自己。”另一个人反驳说：“眼睛能见到其他事物，这是世间共称的。”等等，对于所有将共称作为衡量标准的情况，共称都不会妨害圣者的见解。第二是：何故世间仅播种，即言我生此子，亦思我已植树故，他生世间亦无有。即使顺应世间的见解而进行后述，世间也不会妨害对“他生”的遮止。不要只看到事物是从他处产生的，即使在世间，也没有从他处产生的情况。因为世间的人们在母亲的子宫里仅仅播下种子，后来生下一个具有男性性征的孩子时，就会说“我生了这个儿子”。仅仅种下芒果的种子，后来长成大树时，也会认为“这也是我种的”。
English
When you are discerning, the world does not cause harm. The reason is that when discerning, the world is not a valid measure in any case, therefore, just as the view of illusion does not harm the view of non-illusion. The third is: The meaning of the world is only what the world commonly calls, if that is removed, the world will cause harm. So where does the harm of the world apply? If the world's common term itself removes the meaning commonly called by the world, then for that reason, the world will cause harm. For example, someone says, "My things were robbed." Another person asks, "What things?" That person replies, "It's a vase." Another person says, "A vase is not a thing, because it is measurable, like a vase in a dream." (171a) Like this kind of refutation, the world will cause harm. Because the world thinks that the vase in the waking state is real, and does not think that the vase in the dream is real, so the example and the meaning do not match, and does not accept detailed rational analysis. When abiding in the view of the noble ones, and taking the wise as the measure, the world will not cause harm. The wise can extrapolate this method to other things in this way. For example, if someone says, "Whoever does not see his own essence will not see other things, just like a vase, the eye cannot see itself." Another person retorted, "The eye can see other things, this is the common term of the world." And so on, for all cases where common terms are used as a measure, common terms do not harm the view of the noble ones. The second is: Why do people only sow seeds, and say, "I gave birth to this son," and also think, "I have planted a tree," therefore, there is no other birth even in the world. Even if following the world's view to make a subsequent statement, the world will not harm the negation of "other birth." Don't just see that things are produced from elsewhere, even in the world, there is no situation where they are produced from elsewhere. Because people in the world only sow seeds in the mother's womb, and later give birth to a child with male characteristics, they will say, "I gave birth to this son." Only planting the seeds of a mango, and later growing into a big tree, they will also think, "I planted this too."
Tibetan
རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། ས་བོན་དང་འབྲས་བུ་རྫས་གཞན་དུ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་རང་གི་བུ་ལུས་ལས་བཏོན་ནས་མངལ་དུ་འཇུག་འབྱིན་དང༌། ཤིང་ཡང་ས་བོན་འདེབས་ཚེ་ཡལ་འདབ་རྒྱས་པ་ཅན་(༡༧༡བ) བཙུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་ལྟར་བདག་གི་བུ་དང་བདག་གིས་ཤིང་བསྐྱེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མིན་པར་གཞན་གྱིས་གཞན་བསྐྱེད་ན་བདག་གི་བུ་སོགས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན། ངོ་བོར་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ཕྱིར་མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཞིག་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་དེ་ཕྱིར་ཡང༌། །མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མི་བྱ། །འདིར་ས་མྱུག་གཞན་པར་གྱུར་ན་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་ས་བོན་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་མེན་ཡོད་པས་བ་ལང་ཤི་ཡང་བ་མེན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། སོ་སྐྱེ་ཡོད་པས་འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ས་བོན་ཞིག་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་དེ། གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་དེས་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ས་མྱུག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེས་རྟག་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ས་བོན་གང་ཡིན་མྱུ་གུའི་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་མིན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྟག་མིན་ཆད་མིན་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས། ས་མྱུག་གཞན་མིན་ཏེ། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ས་བོན་གང་ཡིན་མྱུ་གུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་མྱུག་བལྟོས་ནས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་ནི་དུས་རྟག་པར་འབྱུང་བའི་རྟག་པ་དང་ཡེ་མི་(༡༧༢ན) འབྱུང་བའི་ཆད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་ན་ས་མྱུག་དག་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ལས་རྣམ་པ་གཞན་མེད་ཀྱང་དེ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་མྱུག་གི་འབྲེལ་བ་ནི་བློས་བཏགས་ཙམ་དུ་ཟད་པས། རྨི་ལམ་གྱི་ས་མྱུག་ལྟར་གཅིག་དང་གཞན་དུ་ག་ལ་
Chinese
理解到，因为不把种子和果实看作是不同的事物。除此之外，自己从身体里生出孩子，以及种树时，也不是栽种枝叶茂盛的树木（171b）。因此，世间上因果也不会变成一体。如同之前的理由一样，会说“我的孩子”和“我种了树”，如果不是这样，而是由他人产生他人，就没有显示“我的孩子”等亲近关系的场合了。第二，显示了缘起成立而没有常断的功德，显示了如果以自性成立，就会变成诽谤空性的过失。第一是：因为苗芽不是从种子之外产生的，所以，苗芽生起时，种子不会坏灭。因为不是唯一的存在，所以，苗芽生起时，也不能说种子存在。这里，如果种子和苗芽变成他体，那么，当苗芽生起的时候，种子就会断灭，因为是他体的缘故。如同有牛犊，即使牛死了，牛犊也不会断绝一样，如同有生者，圣者也不会不入涅槃一样。因此，当苗芽生起的时候，种子不会坏灭和断绝，因为苗芽不是从种子之外产生的，所以，以这种方式断除了断见。不能说苗芽生起时种子存在，因为种子和苗芽不是唯一的存在。以这种方式断除了常见。如经所说：如果种子存在，苗芽就会如是产生。种子是什么，就不是苗芽的自性。不是从它之外产生，也不是它本身，这样就不是常也不是断的法性。因此，种子和苗芽不是他体，因为有种子就会产生苗芽，种子是什么，也不会变成苗芽，因为不存在是它本身、是他体和两者兼具的情况。因为两者不是一体和异体。种子和苗芽依赖而生灭，是远离了恒常发生的常和完全不发生的断。（172a）因此，如果种子和苗芽有自性，除了是一体和异体的自性之外没有其他方式，但因为没有这些自性，所以没有自性本身就使得种子和苗芽的关系仅仅是假立的。如同梦中的种子和苗芽一样，怎么会是一体和他体呢？
English
It is understood that one does not view seeds and fruits as different substances. Apart from that, one's own child is born from one's own body and placed in the womb, and when planting a tree, one does not plant a tree with lush branches (171b). Therefore, in the world, cause and effect will not become one. Just like the previous reason, one would say "my child" and "I planted the tree." If it were not like that, but others produced others, there would be no occasion to show close relationships such as "my child." Secondly, it shows the merit of dependent origination being established without permanence or annihilation, and it shows the fault of becoming a slander of emptiness if it is established by its own nature. The first is: Because the sprout is not other than the seed, therefore, when the sprout arises, the seed does not perish. Because it is not a single existence, therefore, when the sprout arises, one should not say that the seed exists. Here, if the seed and sprout become other entities, then when the sprout arises, the seed will be cut off, because it is other. Just as there is a calf, even if the cow dies, the calf will not be cut off, just as there is a living being, the noble one will not fail to enter nirvana. Therefore, when the sprout arises, the seed does not perish or cease, because the sprout is not other than the seed, therefore, in this way, annihilation is abandoned. One should not say that the seed exists when the sprout arises, because the seed and sprout are not a single existence. In this way, permanence is completely abandoned. As it is said in the scriptures: If the seed exists, the sprout will arise accordingly. What the seed is, is not the nature of the sprout. It is not produced from something other than it, nor is it itself, so it is neither permanent nor the nature of cessation. Therefore, the seed and sprout are not other entities, because if there is a seed, a sprout will arise, and what the seed is will not become a sprout, because there is no possibility of it being itself, being other, or being both. Because the two are not one and different. The seed and sprout arise and cease in dependence, and are free from the permanence of constantly occurring and the cessation of never occurring (172a). Therefore, if seeds and sprouts had their own nature, there would be no other way than the nature of being one and different, but because they do not have these natures, the absence of nature itself makes the relationship between seeds and sprouts merely imputed. Like the seeds and sprouts in a dream, how could they be one and other?