Tibetan
་དགོངས་པ་གཏན་མིན་ཞེས་རྟབ་རྟབ་པོར་རིངས་པོ་རིངས་པོས་ཁ་ཚོན་གཅོད་པའང་ཆེས་སྔས་པར་འགྱུར་གྱི་དོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་(༡༥༨བ) རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཙམ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་སྣང་གི། སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྔ་རབས་པའི་ཡིག་རྙིང་ལས། དབུ་མའི་གསུང་རབ་མང་པོར་མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་ཆུང་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་སྣང་བ་ཡོད་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་སྣང་གཉིས་ཀ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཟེར་བ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། འཕགས་ཆུང་འོག་མ་གསུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྣང་མི་སྲིད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་ཞིག་སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང༌། སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་གཉིས་ཀར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་མིན་གྱི་མ་རིག་པས་བལྟོས་ཆོས་ཀྱིས་བཞག་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྔ་མས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཀུན་རྫོབ་(༡༥༩ན) ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསལ་བར་བཀོད་པའང་ལེགས་བཤད་དུ་མངོན་ནོ། །འཇུག་འགྲེལ་གྱི་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་འཕགས་པ་དེ་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་འཛིན་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་པར་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཞལ་གསལ་གྱི་ལུང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཟི་ལུང་ཤཱཀྱ་བ་ཆེན་པོས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་སྨོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཞུང་དོན་ལས་བཟློག་ནས་འདོན་པའི་སྒྱུ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེར་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་ཡོད་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་དེ་བཟློག་ནས་འདི་ལྟར་འདོན་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་མ་བྲལ་བས་འདུ་བྱེད་བྱད་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་འདོན་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལུགས་འདི་ལ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་ལས། ཉིད་ཅག་དབང་བཙན་པར་འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་འདི་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བའོ། །དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དག་གིས་གདགས་གཞི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ན་བདེན་འཛིན་འཁོར་རྩའི་མ་རིག་པར་(༡༥༩བ) གསུངས་ཤིང༌། རྒྱུ་མཚན་དེས་འཕགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་མེད་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འཆད་པ་ན་ཐལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ནོངས་མེད་ཡིན་པ་ལ། ཟི་ལུང་མཆོག་ལྡན་པ་དང་རྟ་ནག་གོ་ཆེན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་སུ་འདི་ལྟར་འཆད་ན་ཆེས་ཉེས་པ་ཆེའོ་ཞེས་ཟེར་ནས། ཙོང་ཁ་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སྐད་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁྭ་ཏས་མི་གཙང་བཟོས་པའི་མཆུ་ས་གཙང་དག་ལ་འབད་དེ་འཕྱི་བར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཅིར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་པའི་དངོས་ཆོས་དེ་དེར་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་རྟོག་དེ་ཉིད་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མ་རིག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་རྣམ་རྟོག་པ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང༌། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདེན་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་དེས་གཙོ་བོར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་དང༌། བདེན་འཛིན་དེའི་བག་ཆགས་དང་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཞེན་པའི་བློ་ནི་གཙོ་བོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་ཤེས་སྒྲིབ
Chinese
认为“见解绝对不是这样”而仓促地、急切地断言，也恐怕是操之过急了。世俗谛对于那些像声闻、独觉（རང་སངས་，pratyekabuddha，缘觉）和已断除烦恼障的有情菩萨一样，视诸行、影像等如同实有的人来说，就成了虚假的对境，但这并非是真谛，因为他们没有执着于它是真谛。对于孩童来说，它是具有欺骗性的；而对于圣者来说，它就像幻术一样，仅仅是依缘而起的世俗。这仅仅是世俗，因为它仅仅是由具有所知障特征的无明所普遍运用，所以它只显现于具有显现之对境的圣者的后得位中。它不会显现于不具有显现之对境的等持位中，因为一切戏论都已寂灭。这里，古代文献中记载：许多中观宗的论典都以等持无显现为前提，认为三类下等圣者的后得位虽然没有执着于真谛，但真谛的显现仍然存在；而佛陀则既没有对真谛的执着，也没有真谛的显现，只有世俗缘起的显现。按照大学者月称的观点，这种说法是不合理的。如果三类下等圣者有世俗的显现，那么世俗就不可能显现为真谛；而且世俗的显现是普遍存在的。佛陀既没有世俗谛的显现，也没有仅仅是世俗的显现，因为两者都是由与烦恼障有关或无关的无明所决定的，是与智慧相对立的法。因此，前者这样说，是为了美化佛陀境界中存在世俗的观点。如此清晰的阐述，实为善说。入行论的注释中说，从“声闻和独觉”到“不具有显现之对境者”，指的是那些圣者虽然没有对世俗的真执，但世俗确实是虚假的，并且明确指出这是所知障。对于这样的经文，孜隆·释迦巴大师认为，圣者相续中的细微真执是与烦恼障相关的无明。
English
To hastily and rashly assert that "the view is definitely not so" would also be too hasty. The conventional truth, for those who, like the Hearers, Solitary Realizers (pratyekabuddha), and Bodhisattvas who have abandoned the ignorance of afflictive obscurations, see conditioned phenomena, images, etc., as if they were truly existent, becomes like a fabricated object, which is its nature. It is not the truth, because they do not presume it to be the truth. For children, it is deceptive, while for the noble ones, it becomes merely conventional, like an illusion, arising from interdependence. That mere convention also appears in the post-meditation of the noble ones who have an object of experience with appearance, because it is universally practiced by mere ignorance characterized by the obscuration of knowledge. It does not appear in the state of equipoise, which has no object of experience with appearance, because all elaborations are completely pacified. Here, in ancient documents, it is recorded: In many Madhyamaka scriptures, taking the state of equipoise without appearance as the premise, it is said that although the three lower noble ones do not cling to the truth in their post-meditation, the appearance of the truth still exists. For the Buddha, there is neither clinging to the truth nor the appearance of the truth, but only the appearance of conventional interdependence. According to the view of the great scholar Chandrakirti, this is not reasonable. If the three lower noble ones have the appearance of the conventional, then it is impossible for the conventional to appear as the truth; and the appearance of the mere conventional is pervasive. The Buddha does not have the appearance of either the conventional truth or the mere conventional, because both are determined by ignorance related to or unrelated to afflictive obscurations, and are dharmas that are opposed to the wisdom of knowledge. Therefore, the former's saying so is to beautify the view that the conventional exists in the realm of the Buddha. Such a clear exposition is indeed a well-spoken statement. The commentary on the Entering the Middle Way says that from "Hearers and Solitary Realizers" to "those who do not have an object of experience with appearance," it refers to those noble ones who, although they do not have a true clinging to the conventional, the conventional is indeed false, and it is clearly pointed out that this is the obscuration of knowledge. Regarding such scriptures, the great Zilong Shakya asserts that the subtle clinging to the truth in the minds of the noble ones is ignorance related to afflictive obscurations.
Chinese
总之，说“如是说”这种说法，是从自己的宗派论典意义中倒转过来而说的狡辩之词。因为，如果存在微细的实执，那么声闻、独觉和菩萨有烦恼的无明已经断除，对于行、色像等存在之性相同而见者们，将作为所立和能立结合起来，那是倒转过来而应该这样说的缘故。应该说对于声闻、独觉和菩萨没有烦恼的无明，和没有离开无明，对于行、色相等存在之性相同而见者们。如果那样，对于这个宗派，论著作者说：你们会变得权力强大，所以你们的这个宗派什么也不行。因此，圣者龙树师徒等没有证悟所依蕴等法无自性，如果不证悟假法补特伽罗的无我，这样说实执是轮回根本的无明。（159b） 这样说了。因为那个理由，如果是圣者，那么他的相续中没有实执而宣说，因为宣说实执被烦恼障所遍及，那么应成派的宗派没有过失。但是，孜隆却丹巴和达那郭钦巴说：在应成派的宗派中这样宣说，是极大的过失啊。这样说着，对宗喀巴进行责难，那就像乌鸦用不净之物弄脏的嘴，努力地擦拭干净的地方一样，还能变成什么呢？同样，观待因缘的事物，在那上面执着为真实成立的实执，就是烦恼障的无明而宣说的缘故。如果那不是烦恼障的无明，那么从那上面十二缘起也不会产生的缘故。不产生也不是，在《七十空性论》中说：观待因缘的事物，以真实之性而分别，那即是导师说无明，从那上面产生十二缘起。因为这样产生，像那样的实执，主要地障碍获得解脱，所以是烦恼障，并且实执的习气和蕴执着为无自性如幻的智慧，主要地障碍获得一切智智，所以是所知障。
English
In short, saying "thus it is said" is a sophistry that reverses the meaning of one's own doctrinal treatises. Because, if there is a subtle clinging to reality, then the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas who have abandoned the ignorance of afflictions, for those who see the nature of existence as similar to formations, images, etc., combining them as the established and the establishing, that is reversed and should be said in this way. It should be said that for the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas who do not have the ignorance of afflictions, and who have not separated from ignorance, for those who see the nature of existence as similar to formations, appearances, etc. If that is the case, for this school, the author of the treatise says: You will become powerful, so your school is of no use at all. Therefore, the venerable Nagarjuna and his followers, etc., without realizing that the basis of imputation, the aggregates, etc., are without inherent existence, if they do not realize the selflessness of the imputed person, then it is said that clinging to reality is the ignorance at the root of samsara. (159b) It is said. Because of that reason, if one is a noble being, then it is explained that there is no clinging to reality in his continuum, because it is explained that clinging to reality is pervaded by the afflictive obscurations, then the Prasangika school is without fault. However, Zilong Chokdenpa and Tanak Go Chenpa say: To explain it this way in the Prasangika school is a great fault. Saying this, they criticize Tsongkhapa, which is like a crow using impure things to dirty its mouth, striving to wipe the clean places, what else can it become? Similarly, the clinging to reality that grasps phenomena that depend on causes and conditions as truly established in that, is said to be the ignorance of the afflictive obscurations. If that is not the ignorance of the afflictive obscurations, then the twelve links of dependent origination will not arise from that. It is not that it does not arise, in the Seventy Stanzas on Emptiness it says: Phenomena that depend on causes and conditions, to conceptually think of them as truly existent, that is what the Teacher said is ignorance, from that the twelve links arise. Because it arises in this way, such clinging to reality mainly obscures the attainment of liberation, so it is the afflictive obscuration, and the habitual tendencies of clinging to reality and the wisdom that clings to the aggregates as illusory without inherent existence, mainly obscures the attainment of omniscience, so it is the cognitive obscuration.