Tibetan
་བུའོ་ཞེས་དེ་གཉིས་རྩོད་པ་ན། ཉེ་འཁོར་ན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་པའི་གན་དུ་དོང་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་ནས་རང་རང་བསམ་པ་སྨྲས་པ་དང༌། དེས་གཅིག་(༩༡བ) ལ་ཁྱོད་ཟེར་བ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས། ཅིག་ཤོས་ལ་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེས་ཇི་ལྟར་འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཡང་མེད་དེ། འདི་དག་ནི་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རི་མོ་བྲིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་ནི་བདེན་ནོ། །འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་རྫུན་གྱི་ཚིག་གི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པར་གཟིགས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས། འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་བསྟན་པའོ། །དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེས་ན་ཁོ་བོའི་ཡབ་མཆོག་རྗེ་བཙུན་རས་པ་ཆེན་པོས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་དེར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་ངོ་དེར་བལྟོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བཞག་ཏུ་ཆུག་ཀྱང༌། དེ་ཙམ་གྱི་ཡོད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་གོ་མི་ཆོད་དེ། ཆོད་ན་ཡོད་པའི་སྤྲོས་མཐའ་སྤྲོས་མཐའ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་འདི་ནི་སྤྲོས་བྲལ་(༩༢ན) འཆི་མེད་ཀྱི་གོ་འཕང་འདོད་པ་ལ་ཉེར་འཚོའི་བདུད་རྩི་དམ་པར་གྲུབ་བོ། །ལེགས་པར་བསམ་ན་ཁོ་བོས་ནི་འདི་ལྟར་དུ་གོ་སྟེ། མགོན་པོ་ཀླུའི་རྩ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ན་དངོས་སློབ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་བྱེད་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མས་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཞིག་འགོད་མི་དགོས་པ་དང་དགོས་པར་སྨྲ་བ་ལས་ལུགས་སོ་སོར་གྱེས་ཀྱང༌། ཕྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་དེ་དགག་པ་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་དང་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལྟ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པས་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ནི་དེའི་གྲུབ་པ་ལ་གནས་ཀྱང༌། སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་དགག་པ་དེ་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ལ་སོང་བའི་དབང་གིས་དབུ་མ་པ་དང་དངོས་སྨྲ་བ་རྩོད་པའི་ཚེ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀས་མཐུན་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་སོགས་ངེས་པར་འཛིན་དགོས་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་བཏང་ནས། དེ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བས་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་ལྟར་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་འཆད་ཚུལ་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་སོགས་དབུ་མ་པ་དང་དངོས་སྨྲ་བ་མཐུན་སྒྲུབ་མི་སྲིད་དེ། དབུ་མ་པས་གཞི་གཅིག་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་ཚད་མས་བདེན་པ་འགོག་པ་དང༌། དངོས་སྨྲ་བས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མས་བདེན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཅན་སོགས་ཇི་ལྟར་བཞག་སྙམ་ན། སྣང་ལོག་དང་བཏགས་ལོག་གི་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དོན་དམ་བདེན་པར་ཁས་བླངས་ཤིང༌། (༩༢བ) དབུ་མ་པ་སྤྱི་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྡ་བྱས་པའི་མཁས་པ་ནས་གནག་རྫིའི་བར་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་ངོར་རྒོལ་བ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟུན་པའི་ཆོས་ཅན་སྣང་ཙམ་གྱི་མྱུ་གུ་སོགས་འཛིན་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མས་རང་ལུགས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་མྱུ་གུ་དང་ནང་གི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་བླངས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་པོས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་ན། དེ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་བརྗོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ནའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པས་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ནི་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང༌། །བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །སྒྲུབ་དང་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ
Chinese
当他们两人争论“是儿子”时，附近有一个遍行者，他们走到他那里，顶礼并各自陈述了自己的想法。他（遍行者）对其中一个说：“你说的是真的。”对另一个说：“不是真的。”对此，遍行者说：“怎么会这样呢？这里既没有大自在天，也没有无贪之子。这些是在墙上画的画。”虽然他知道是这样，但由于世俗的说法，他说：“这是真的，这不是真的。”这样说并不会构成说谎的过失。同样，世尊虽然看到诸法自性空，但由于世俗的说法，他说：“这是真实的，这不是真实的，这是真实与非真实。”究竟而言：“非真亦非非真，此乃佛陀之教。”对于自性空的法，如幻术、梦境、阳焰、影像和回声等，怎么能说它是真实或非真实呢？因此，这是佛陀世尊的教法，远离有无的过失，不与一切外道相同，是阐明究竟真实的教法。是这样说的。因此，我的父亲至尊惹巴大师说：“在世俗中，虽然以世俗的量成立的世俗的业果并不存在，但要知道，它就像存在一样显现，可以安立为依于它的名言。仅仅是这种存在，并不能证明在二谛中都是真实存在的。如果能证明，那么存在的戏论边就会变成非戏论边。”他所说的这些话，对于想要获得离戏论(９２a)不死果位的人来说，是圆满的滋养甘露。如果好好思考，我就是这样理解的：当怙主龙树以根本论遮止我生时，他的弟子佛护和具善，因为以世俗的量驳斥世俗的法等，所以对于两个论敌来说，是否需要安立一个成立的宗义，对此，他们各自的宗派虽然分开了，但后来
English
When the two of them argued, "It is a son," there was a wandering ascetic nearby. They went to him, prostrated, and stated their respective thoughts. He (the wandering ascetic) said to one of them, "What you say is true." To the other, he said, "It is not true." To this, the wandering ascetic said, "How could it be? Here, there is neither a great powerful one nor a son of the desireless. These are paintings drawn on the wall." Although he knew this, due to worldly convention, he said, "This is true, this is not true." Saying this does not constitute the fault of lying. Similarly, although the Bhagavan sees all phenomena as empty of inherent existence, due to worldly convention, he said, "This is the truth, this is not the truth, this is both truth and not truth." Ultimately, "Neither true nor not true, this is the teaching of the Buddha." How can one say that phenomena that are empty of inherent existence, such as illusions, dreams, mirages, reflections, and echoes, are true or not true? Therefore, this is the teaching of the Buddhas, the Bhagavat, free from the faults of existence and non-existence, not shared by all non-Buddhists, and clarifying the ultimate truth. Thus it is said. Therefore, my father, the venerable Jetsun Repa, said, "In the conventional, although the conventional cause and effect of karma, established by conventional valid cognition, does not exist, one should know that it appears as if it exists, and it can be established as a term dependent on it. However, just that existence does not prove that it is truly existent in both truths. If it could prove, then the extreme of the elaboration of existence would become the non-elaboration extreme." These words he spoke are the perfect nourishing nectar for those who desire to attain the state of deathlessness free from elaboration (92a). If one thinks well, this is how I understand it: When the Lord Nagarjuna, in his root text, refutes self-generation, his direct disciples Buddhapalita and Bhavaviveka, because they refute conventional phenomena etc. with conventional valid cognition, whether or not it is necessary to establish a proven tenet for both opponents, their respective systems diverged, but later
Chinese
当大学者月称驳斥自续派的破立时，持正量部师立场的寂护和智藏也因为获得了从正量部师传承下来的见解的恩德，所以虽然立场坚定地站在正量部的成就上，但由于月称论师的驳斥针对的是正量部，所以在中观派和实在论者辩论时，攻方和守方都放弃了必须一致承认以量成立的法等等的观点。他们像应成派所说的那样解释说不需要这样。他们的解释方式是，中观派和实在论者不可能在破立的所依，即法等等上达成一致，因为中观派以同一基上的他称量否定真实，而实在论者则执着于以自续量承认真实并进行论证。那么，破立的所依，即法等等应该如何安立呢？不是显现颠倒和假立颠倒的世俗，而是世间人承认的胜义谛，（92b）对于总体的中观派来说，从被认为是真实世俗的智者到牧童，都以未经观察的俱生智慧，在敌论者他称的想法之后，执着于仅仅显现的苗芽等法，而不是以世俗量在自宗成立的苗芽和内在的生起次第等法。如《宝鬘论》的根本释中说：“如果承认一切法无自性，那么由于方分等法在自身上不成立，因此比量和所比量的名称不成立，难道不是吗？因此比量者如何确定？如果又不陈述成立一切法无自性的理由，那么由于它在没有理由的情况下不成立，因此所希望的意义不成立。如果陈述，那么就有理由，即使那样，由于一切法无自性不成立，因此所希望的意义也不成立。”这是因为，像这样，由论典所产生的差别，舍弃了法，对于智者和妇女儿童之间，对于已经出名的事物，能立和所立的事物
English
When the great scholar Chandrakirti refutes the refutation and establishment of Svātantrika, Śāntarakṣita and Jñānagarbha, who hold the position of the teacher Dharmakīrti, also hold the view transmitted from the teacher Dharmakīrti, so although they firmly stand on the achievements of Dharmakīrti, because the refutation of the teacher Chandrakirti is directed at Dharmakīrti, when the Madhyamaka and the Realists debate, both the attacker and the defender abandon the view that they must agree on the Dharma established by valid cognition, etc. They explain that it is not necessary, as the Prāsaṅgikas say. Their way of explaining is that it is impossible for the Madhyamaka and the Realists to agree on the basis of refutation and establishment, i.e., the Dharma, etc., because the Madhyamaka denies truth on the same basis with the valid cognition of others, while the Realists cling to and argue for truth with their own Svātantrika valid cognition. So, how should the basis of refutation and establishment, i.e., the Dharma, etc., be established? It is not the conventional truth of appearance reversal and imputation reversal, but the ultimate truth admitted by the world, (92b) for the overall Madhyamaka, from the wise who are considered to be true conventional truth to the cowherds, with their unexamined innate wisdom, after the thoughts of the opponent, they cling to the mere appearance of sprouts and other Dharmas, rather than the sprouts and inner generation stages established in their own system by conventional valid cognition. As it says in the root commentary of the Ratnāvalī: "If all dharmas are admitted to be without self-nature, then since the parts of the directions and other dharmas are not established in themselves, is it not the case that the terms of inference and what is to be inferred are not established? Therefore, how does the inferer determine? If, again, the reason for establishing all dharmas as without self-nature is not stated, then since it is not established without reason, the desired meaning is not established. If it is stated, then there is a reason, even so, since all dharmas without self-nature are not established, the desired meaning is not established." This is because, like this, the distinctions produced by the scriptures, abandoning the Dharma, for the wise and the women and children, for the things that have become famous, the things to be established and established.