Tibetan
ག་རྟེན་ཚད་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་རང་ངོས་ནས་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ན་མ་གྲུབ་ན་དེ་འཛིན་གྱི་ཚད་མ་འཇིག་རྟེན་ན་འགའ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱི་དོན་ཅན་དུ་རློམ་པ་གཞིར་བྱས་ལ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་དབང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་གྲགས་པས་བདེན་རྫུན་དུ་ཕྱེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་སེམས་པའི་སྐབས་འདིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དོན་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་གསུངས་ཏེ། གསུངས་ན་དེའི་དགོངས་པ་སྐོང་བའི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་རིགས་པ་ལས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ་ཞེས་ཚིག་གསལ་ཁ་ཡོད་པའི་ཤློ་ཀ་གཅིག་ཙམ་ཡང་འཐད་པ་འདྲེན་རྒྱུ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་ཆོས་དེའི་ལུང་རྒྱབ་ཏུ་འཇམ་དབྱངས་ཁོ་ནའི་གསུང་ལས་གཞན་འདྲེན་བྱར་མ་བྱུང་ངོ༌། །དེས་ན་ལང་གཤེགས་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ནི། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དེས་དེ་མཐོང་ཞིང་དེ་ཡོད་ན། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དངོས་པོ་གལ་ཏེ་བདེན་གྱུར་ན། །དེ་དངོས་མེད་པར་རྣམ་ཐར་དུ། །གང་གིས་མི་འདོད་རྒྱུ་ཅི་ཞིག །(༡༦༥ན) ཅེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མས་དེ་ཉིད་མཐོང་ཡང་ད་དུང་ཐབས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པའི་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་ལམ་ལ་བརྟེན་པས་ཅི་སྟོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེར་བསྒྲིམས་པས་འབྲས་བུ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མིག་སོགས་ཚད་མས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་གང་ཞིག དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གྲོལ་བ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་པས་འཕགས་ལམ་གཞན་ཀུན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་དེ་ཉིད་མཐོང་ཡང་མ་རིག་མ་སྤངས་པས་འཕགས་པར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དོགས་ན། འོ་ན་མ་རིག་པས་བླུན་པོར་གྱུར་པའི་བློ་ཚད་མ་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ་སྟེ། ཡུལ་གང་ལ་ཡུལ་ཅན་གང་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནོར་བུ་མཁན་པོ་མིན་པས་ནོར་བུ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཏིང་རྒྱལ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཕྱིར་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བེམ་པོ་ལུང་མ་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་འདོད་གང༌། །དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བྱོས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཁ་ཅིག་ལུང་འདིས་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་གྱི། དབང་ཤེས་ཚད་མ་མིན་པ་བསྟན་པའི་ལུང་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་བེམ་པོ་དང་ཚད་མའི་གཞི་མཐུན་བཀར་ནས་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མ་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་དེར་སེམས་ཀྱང་ཚད་མ་མིན་ཏེ། བེམ་པོ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲས་ཟིན་ལ་བཤད་གདའ་བས་(༡༦༥བ) ཁྱེད་ལྟར་ན་ལུང་དེས་སེམས་བེམ་པོར་གསུངས་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མི་ལེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་གྲགས་པ་དེའང་ཡུལ་གཟུགས་དང་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བར་གྲགས་ན་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་དེ་རྒྱུར་བྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་ག་ལ་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་ཁེགས་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་སོ། །ངག་དོན། ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དང༌། དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང༌། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད་ཟེར་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་འགག་སོགས་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པས་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་གོ་ཆོད་ཅིང༌། དོན་དམ་པར་སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་གོ་མི་ཆོད་དོ་ཟེར་བ་དང༌། བདེན་གཉིས་དང་སྟོང་མི་སྟོང་དང་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་སོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་དོན་ལ་གནས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་སྤྲོས་མཐར་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་བློས་བརྟགས་ངོ་ན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་ཤེས་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལྟར་མི་བསླུ་བར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྐལ་དམན་ཚིག་ལ་རྟོན་པ་དག་བརྟགས་དོན་ཞེས་པའི་སྒྲས་བློ་ཆུང་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཉིས་ཆོས་དེ་དག་མཉམ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་སོགས་དོན་ལ་མི་གནས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་བདེན་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པར་འཆད་དགོས་ཞེས་སླར་ལྷན་(༡༦༦ན) པ་བཏབ་ནས་སྨྲ་བ་དང༌། དྲང་བའི
Chinese
因为世俗量在世间并不著名。如果事物本身存在的状态在世间不成立，那么执持它的量在世间也无法成立。特别是，世尊以世俗谛的事物仅仅是存在的意义为基础，世间将正确与否的分别意识称为量，并区分真假，但在思考实相的此时，却说它们不是量。但对于世俗谛的事物是存在的意义，世间的智慧是否是量，并没有说出哪怕一个词的区分。如果说了，那么为了满足其意，龙树父子及其追随者本应如此说，但却没有说。因为你无法找到一句明确说他们如此说的偈颂，所以在那个甚深法的论证背后，除了文殊菩萨的教言之外，没有其他的引证。因此，《楞伽经》中说：“一切事物存在，如孩童分别一样。他见此且此存在，一切皆将如实见。”以及《六十正理论》中说：“如孩童分别一样，事物若真实存在，谁不欲其无事物，于解脱有何用？”（１６５ན） 又，即使世俗量见到了那本身，但仍然依赖于作为方便部分的闻法和戒律等圣道，这有什么用呢？如果那样，那么圣道闻法等又有什么用呢？因为在那里努力也不会有有意义的结果。世间的眼等量证悟了那本身，如果那样证悟，仅凭那本身就足够解脱，因此不需要其他的圣道。又，如果怀疑说，即使世俗量见到了那本身，但因为没有舍弃无明，所以没有成为圣者。那么，被无明愚弄的智慧也不是量，因为对于任何事物，如果任何有境没有证悟，那它就不是量。就像不是宝石匠的人不认识宝石一样。因此，《定王经》中说：“眼耳鼻非量，舌身意亦然。”
English
Because conventional valid cognition is not renowned in the world. If the way things exist in themselves is not established in the world, then the valid cognition that grasps them will not be established in the world either. In particular, the Blessed One based his teachings on the mere existence of conventional entities, and the world calls the consciousness of the mind that distinguishes between right and wrong a valid cognition, and distinguishes between truth and falsehood. However, when contemplating reality, he said that they are not valid cognitions. But regarding the meaning of the existence of conventional entities, he did not say a single word about the distinction between whether worldly wisdom is valid cognition or not. If he had said so, then the teachers Nagarjuna and his son, along with their followers, should have said so in order to fulfill his intention, but they did not. Because you cannot find a single verse that clearly says that they said so, behind the argument of that profound Dharma, there is no other citation than the words of Manjushri himself. Therefore, the Lankavatara Sutra says: "All things exist, just as children discriminate. If he sees this and this exists, then all will be seen as they are." And the Sixty Stanza Reasoning says: "If things were truly real, as children discriminate, what reason would there be for anyone not to want them to be unreal, what use would there be for liberation?" (165n) Furthermore, even if worldly valid cognition sees that very thing, what is the use of still relying on the noble path of hearing and discipline, etc., which are part of the means? If that is the case, then what is the use of the noble path of hearing, etc.? Because striving there will not have a meaningful result. What is that which worldly eyes, etc., validly cognize that very thing? If one validly cognizes in that way, then that alone is sufficient for liberation, so there is no need for other noble paths. Furthermore, if one doubts that even if worldly valid cognition sees that very thing, it has not become noble because it has not abandoned ignorance, then the wisdom that has been fooled by ignorance is also not valid cognition, because for any thing, if any subject has not validly cognized it, then it is not valid cognition. It is like a person who is not a gem cutter does not recognize a gem. Therefore, the Samadhiraja Sutra says: "Eyes, ears, and nose are not valid cognition, nor are tongue, body, and mind."
Chinese
。如果这些根是量，那么圣道对谁有什么用呢？因为这些根不是量，自性的事物是无记的。因此，谁想要涅槃之道，就应该做圣道的事。如是说。有些人认为，此论证表明世俗的根不是量，而不是表明根识不是量，因为这里区分了事物和量的共同基础，表明不能成立。这是不理解。如果是这样，那么心也不是量，因为事物是无记的。文字上是这样说的（165b），按照你的说法，那个论证也有说心是事物的过失。我们不接受你那样颠倒的执着。如果世俗的眼等识被认为是量，那么它们也被认为是从境色和俱生缘根产生的。如果这些自性上是无记的，那么以它们为因的识，怎么可能是自性上的善或不善的果呢？因为因如果被否定，果就不会产生。是这样认为的。语词的意义：东方宗喀巴大师及其追随者，以及站在他们一边的后来的应成派论者中的大多数，以及说“像这样在名言中存在，就足以证明存在”的人，以及认为缘起不是远离生灭等八边的人，以及认为一切法在世俗中都是有戏论的，因此足以成为有戏论的，而在胜义中是远离戏论的，因此不足以成为无戏论的人，以及认为二谛和空非空、有为无为、法和法性等一切二法在意义上是各自分立存在的，以及为了使那样存在变成戏论的终点，如果用分别念来衡量，那么二谛的一切法都像由理智和名言的量所成立一样，不会欺骗地成立为具有真实的意义，那些依靠低劣之词的人，用“考察意义”这个词来使小智慧产生迷惑，以及将二法说成是平等性等，因为在意义上不存在，所以那样说是由于事物自身方面真实成立，所以必须解释为空性是平等的，这样再次添加（166a）后来说，以及正直的
English
. If these faculties were valid cognizers, what would the noble path do for anyone? Since these faculties are not valid cognizers, entities by their very nature are unspecified. Therefore, whoever desires the path of nirvana should engage in the activities of the noble path. So it is said. Some might think that this passage shows that worldly faculties are not valid cognizers, but it is not a passage that shows that sense consciousnesses are not valid cognizers, because here it distinguishes the common basis of entities and valid cognizers and shows that it cannot be established. This is a misunderstanding. If that were the case, then the mind would also not be a valid cognizer, because entities are unspecified. It is said that this is implied by the words (165b). According to you, that passage would also have the fault of saying that the mind is an entity. We do not accept your distorted clinging in that way. If the consciousnesses of the eye, etc., of the world are renowned as valid cognizers, and they are said to arise from objects, forms, and the co-emergent condition of the faculties, then if those are unspecified by their very nature, how could the consciousnesses that take them as their cause be the fruit of virtue or non-virtue by their very nature? Because if the cause is negated, the fruit will not arise. This is what is meant. The meaning of the words: The great Eastern Tsongkhapa and his followers, and most of the later consequentialists who sided with them, and those who say that "existing in name like this is enough to prove existence," and those who think that dependent arising is not separate from the eight extremes such as arising and ceasing, and those who think that all phenomena are elaborated in conventional truth and therefore are sufficient to be elaborated, and that in ultimate truth they are separate from elaboration and therefore are not sufficient to be unelaborated, and those who think that all dualities such as the two truths and emptiness and non-emptiness, compounded and uncompounded, subject and nature, etc., exist separately in reality, and that in order to make such existence the end of elaboration, if one examines with conceptual thought, then all phenomena of the two truths are established as being true in meaning without deceiving, just as they are established by reason and nominal valid cognizers, those who rely on inferior words generate confusion in small minds with the term "examining the meaning," and those who explain those dualities as being equal, etc., because they do not exist in reality, so that explanation is because it is truly established from the side of the object itself, so it is necessary to explain emptiness as being equal, and then again adding (166a) and speaking, and the straight.