Tibetan
སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། ཡུལ་ཅན་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། འདི་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱ་གཉེར་མེད་ཀྱང༌། །འདི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་གྱུར་ན། །འདི་ལྟའི་ཆོས་ལ་མཁྱེན་གཉིས་མངའ་བ་ཡི། །འདི་ཚུལ་སྟོན་མཆོག་གང་ལས་འབྱུང་ཞེས་སེམས། །དྲུག་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དེ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། ས་དངོས་དང༌། ཡོན་ཏན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་བཞག་སེམས་གནས་ཏེ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཤིང༌། །འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ། །ཤེས་རབ་གནས་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ས་ལྔ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་སེམས་གནས་ཏེ་ཤེས་པ་(༦༥ན) དང་ཤེས་བྱའི་སྤྲོས་མཚན་ཞི་བའི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྔར་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ལྔར་སྦྱིན་སོགས་ལྔ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། འདིར་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པར་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། ས་འདི་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྔ་པར་ལམ་བདེན་ལ་དམིགས་ནས་སྟོབས་བཅུ་སོགས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ། །མིག་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདོད་པ་ཡི། །ཡུལ་དུ་འཁྲིད་པ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བློས། །མིག་ཉམས་ཡོན་ཏན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་རག་པས་ས་འདིར་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བློས་མིག་ཉམས་པ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་སོགས་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་མ་ཟིན་པ་འདིར་ཟིན་པར་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ་མིག་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདོད་པ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཁྲིད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དེའི་ངོར་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསལ་ནས་དེར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་
Chinese
第六发心现前。 第六发心现前。 总示有境地的体性。 虽说通达此义无需勤作，然若未能通达此义，如是之法，具二智者，此理从何处生？如是思之。第六，总示有境地的体性，广说境空性，述地之功德而总结其义。初中，地之本体，及述功德般若波罗蜜多的伟大。初者：现前趋入之等持心安住，圆满佛陀现前趋入于法，见世间生起之彼性，以智慧安住而得止息。第五地禅定之波罗蜜多完全清净之因，第六地现前趋入于等持，心安住，知（６５页正反面） 与所知之戏论寂灭之止息得以获得，仅以此因缘，见甚深缘起之彼性之菩萨，以安住于智慧波罗蜜多而完全清净之故。此之先前未得止息，于第五地以布施等五者为主而行持，则通达一切法如影像，然于此则连如影像亦不分别之故。此地称为现前趋入，于第五地以道谛为对境，而近于十力等圆满佛陀之诸法之故。二者：如盲人众，皆易于一具眼者，引至所欲之处，如是此处亦以慧，取眼盲功德，而成胜者。功德之聚依于般若波罗蜜多，故于此地亦以般若波罗蜜多之慧，如眼盲般之布施等未为般若波罗蜜多所摄持者，于此处摄持后，取功德而成胜者之果位，以知正道及与之相违之故。如盲人众，皆易于一具眼者，引至所欲之处，如是也。如是之智慧，于圣者等持之面前，于缘起之法上，遣除增益之颠倒，于彼处心与心所生
English
The sixth arising of the mind of enlightenment. The sixth arising of the mind of enlightenment. Briefly showing the nature of the land with objects. Although it is said that there is no need to strive to understand this, if one does not understand this meaning, from where does this principle of such a Dharma, possessed of two wisdoms, arise? Thus one thinks. In the sixth, briefly showing the nature of the land with objects, extensively explaining the emptiness of objects, stating the qualities of the land and summarizing its meaning. In the first, the essence of the land, and stating the greatness of the qualities of the Prajñāpāramitā. The first is: the mind abides in the samādhi that is manifestly directed, and the perfect Buddha manifestly directs towards the Dharma, and seeing the suchness of the arising of the world, by abiding in wisdom, the cessation is attained. From the cause of the complete purification of the fifth ground's dhyāna pāramitā, the mind abides in the samādhi that is manifestly directed in the sixth ground, and the knowledge (65 recto and verso) and the cessation of the quiescence of the proliferation of the knowable are attained, and by this mere cause, the bodhisattva who sees the suchness of the profound dependent arising is completely pure because he abides in the Prajñāpāramitā. The cessation was not attained before this, because in the fifth ground, by practicing mainly the five, such as giving, all dharmas are understood to be like images, but here, even like images, there is no discrimination. This ground is called manifestly directed, because in the fifth, by focusing on the truth of the path, one becomes close to the dharmas of the perfect Buddha, such as the ten powers. The second is: Just as a crowd of blind people is easily led by one who has eyes to the place they desire, so here too, with wisdom, one takes the qualities of the blind eye and becomes victorious. Because the collection of qualities depends on the Prajñāpāramitā, so in this ground too, with the wisdom of the Prajñāpāramitā, those who are not held by the Prajñāpāramitā, such as giving, which is like a blind eye, are held here, and then one takes the qualities and goes to the state of the victorious one, because one knows the right path and what is contrary to it. Just as a crowd of blind people is easily led by one who has eyes to the place they desire, so it is. Such wisdom, in the presence of the samādhi of the noble ones, eliminates the perversion of imputation on the Dharma of dependent arising, and there, the mind and mental events arise.
Tibetan
བའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་ཞི་བ་ལ་ཤེས་རབ་དེས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཡོད་མེད་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་གང་གིའང་སྨྲ་བསམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་ལས། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང༌། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་(༦༥བ) མི་མཐོང་ཞིང༌། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཡིད་མཐོང་མེད་པ། །དེ་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་མཐོང༌། །ཞེས་དང༌། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །བློ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ཉིད་མཉམ་མེད་དེས་མཁྱེན་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སེམས་ཙམ་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ལས། མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང༌། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། ཐེག་བསྡུས་སུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྣམས་སྤངས་ཤིང༌། །ཡང་དག་དོན་ལ་བཀྲར་འཛིན་མེད། །ཅེས་དང༌། དེ་དང་མཐུན་པར་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་སོགས་ནས་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་བློ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་མཁྱེན་པ་ཚད་མར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་(༦༦ན) ཐལ་བ་དང༌། རྟོག་དཔྱོད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ཞི་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་སོགས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཅིང༌། ཤེས་རབ་སེམས་བྱུང་མིན་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན
Chinese
所有生的进入自然寂灭，智慧即是通达此理，是这样安立的。实际上，作为所知和能知的智慧，对于有无、二者、非二者中的任何一种，都是离言思的。如《般若经》中说：诸色不可见，诸受亦不可见，诸想无可见，心亦不可见。(65b) 何者识与心意皆不可见，如来示现彼即是见法。众生言说常见虚空，当应观察此义虚空如何可见。如是如来亦曾开示见法，然此所见实难比拟。何者如是见，彼即见诸法。又如，导师善护说：诸法自性不成立，于彼不起分别之智，彼即无等者所知。是这样说的。唯识宗则与此相反，他们这样说，在《法与法性分别》中说：圆满了知相是，不作意，以及已完全超越，以及近于寂灭，以及自性之义，以及执著为显现之相，即是说，以舍弃五种相的自相。这样说了。在《摄大乘论》中说：菩提萨埵之智，是无分别的自性，舍弃五种相，于真实义中无有显现之执著。以及，与此相符的，在《摄阿毗达磨集论》和《辨法法性论》等中也有出现。像这样不分别的智慧和心识，不能成立为通达胜义谛的知识量，因为如果不作意，如果是不分别的智慧，那么睡眠、醉酒和昏厥等也成了不分别的智慧，(66a) 并且，如果完全超越了思虑，那也不行，因为二禅以上的所有的心和心所也都会变成那样。如果近于寂灭也不行，因为灭尽定等也成了那样，并且智慧也会变成不是心所。如果是无分别的自性之义也不行，因为也会遍及到色声等上。就是这样。
English
All entrances of arising naturally subside, and wisdom is what comprehends this. This is how it is established. In reality, wisdom as the knowable and the knower is beyond speech and thought regarding whether it is existent, nonexistent, both, or neither. As it is said in the Mother Sutra: Forms are not seen, feelings are also not seen, perceptions are without seeing, and mind is not seen. (65b) Whichever consciousness, mind, and intellect are not seen, the Tathagata has shown that to be the seeing of Dharma. Beings often say they see the sky, but one should examine how the sky can be seen. Likewise, the Tathagata has also shown the seeing of Dharma, but this seeing is difficult to compare. Whoever sees in this way sees all Dharmas. Also, as the teacher Sthiramati said: Because the nature of Dharmas is not established, the wisdom that does not give rise to discrimination in them is known by the Unequaled One. This is how it is said. The Mind-Only school speaks in the opposite way. In the Differentiation of Dharma and Dharmata, it says: The complete knowledge of characteristics is non-attention, complete transcendence, nearness to peace, the meaning of self-nature, and holding to manifest signs, that is, by one's own characteristic abandoning the five aspects. This is how it is said. In the Compendium of Vehicles, it says: The wisdom of Bodhisattvas is the self-nature without discrimination, abandoning the five aspects, without holding to appearances in the true meaning. And, in accordance with this, it appears in the Compendium of Abhidharma and the Determination of Meanings, etc. Such non-discriminating wisdom and mind cannot be established as a valid cognition for realizing the ultimate truth, because if it is non-attention, if it is non-discriminating wisdom, then sleep, intoxication, and fainting, etc., would also become non-discriminating wisdom, (66a) and also, if it completely transcends thought, that would not work, because all minds and mental factors from the second dhyana and above would also become like that. If it is near to peace, that would also not work, because cessation samadhi, etc., would also become like that, and wisdom would also become not a mental factor. If it is the meaning of non-discriminating self-nature, that would also not work, because it would also extend to forms, sounds, etc. That's it.