Tibetan
རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ནང་གི་འབྲས་བུ་མིག་སྐྱེ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་ནས་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་འཇིག་པ་སྟེ་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐེར་ཟུག་ཏུ་མི་གནས་པའི་མདོ་དོན་ལ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས། དེ་ལ་ཀཱུ་ཊ་ནི་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཡོད་དེ། ཡོད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཨ་ཀཱུ་ཊ་སྠ་སྟེ་ཚོགས་པར་གནས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ་ཇི་ཞིག་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། དེའི་དོན་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་རང་བཞིན་གསར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཅིང༌། མཐར་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་གནས་ལུགས་དེ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། །གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཅེས་འབྱུང་ལ། (༣༢༠བ) དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཁྱད་ཆོས་བཅོས་མིན་བལྟོས་མིན་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་ཅན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སམ་ཞེ་ན། མིག་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བས་མིག་རང་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོར་རང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ངོར་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་བཟློག་ཆེད་དུ་མིག་རང་གིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྱུང་གི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཐ་སྙད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་ལ། དེ་ལྟར་མ་དཔྱད་པར་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ན། དེའི་རྟེན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཇོག་པའི་ཚེ་གྲགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་དང་མཐུན་པར་རྗེས་ཟློས་སུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྨྲ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པར་བཏགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཅིང༌། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་རང་བཞིན་དུ
Chinese
由于因缘，从自性之内的果，眼产生，以空性而无自性，那稍微存在而又转变，也是变异毁灭，因为不是不常住之故。不恒常安住的要义中，《二万颂光明经》中说：‘其中俱胝是集合，即其中有，因为有之自性不可得之故，阿俱胝住，即无有安住于集合。’成为如是者，如何成为毁灭？因此是无有毁灭，即无生无灭之法性是其自性。如此说。其意义是，名言中，空性是诸法之自性，诸法之自性是空性是合理的，因为诸法未曾以诸法新造其自性，最终不会变为其他，并且对于该安住之理，任何时候都不会错乱之故。因此如是说：自性从因和缘中，生起是不合理的。从因和缘中生起的，自性会变为造作的。自性名为造作的，如何会合理呢？自性是无造作的，并且是不依赖于其他的。如此说。（320b）如此一来，论师的论典中说：特征是无造作不依赖，是否承认自性是殊胜的特征呢？对于眼等，不仅是胜义谛，即使是世俗谛中，以颠倒的方式看待自性，认为眼自身以自性不空，产生自性执着的识，对于作为事物的自证，说为是真实的，对于他们来说，为了遣除自性颠倒，眼自身空性的空性，是其自性不颠倒，在世俗缘起的世间中是著名的，安住于世间本身，世俗是薄伽梵所阐明的。如果不如此分析，而作系缚解脱等的名言时，在安立其所依二谛的自性之时，与仅仅是名声相符，随声附和地说为特殊的自性，在世俗中，对于本来没有自性的真实，假立为胜义谛，从而无自性本身是二谛的自性不颠倒，自性成立的自性，在二谛中也是自性。
English
Because of causes and conditions, from the fruit within its own nature, the eye arises, and because of emptiness, it is without self-nature. That which exists slightly and then changes, is also a transformation and destruction, because it is not impermanent. In the essential meaning of not abiding permanently, in the Twenty Thousand Lines of Light Sutra, it says: 'Among them, a koti is a collection, that is, it exists within them, because the nature of existence is not perceived, akotisastha, that is, there is no abiding in the collection.' Having become like that, how can it become destroyed? Therefore, it is without destruction, that is, the dharma-nature of no arising and no cessation is its own nature. Thus it is said. Its meaning is that, conventionally, emptiness is the nature of all dharmas, and the nature of all dharmas is emptiness, which is reasonable, because all dharmas have not newly created their own nature with all dharmas, and ultimately will not become other, and because at all times, there is no confusion about that abiding principle. Therefore, it is said: It is not reasonable for self-nature to arise from causes and conditions. That which arises from causes and conditions, self-nature will become fabricated. Self-nature is called fabricated, how can it be reasonable? Self-nature is uncreated, and is not dependent on others. Thus it is said. (320b) Thus, in the treatise of the teacher, it says: Is the characteristic uncreated and non-dependent, do you acknowledge that self-nature is a distinguished characteristic? For the eyes and so on, not only in the ultimate truth, but even in the conventional truth, looking at self-nature in a reversed way, thinking that the eye itself is not empty by its own nature, generating the consciousness of self-grasping, for those who speak of the self-evidence of things as being true, for them, in order to reverse the reversed self-nature, the emptiness of the eye itself, is its own nature that is not reversed, which is famous in the interdependent world of conventional truth, abiding in the world itself, and the conventional truth is clarified by the Bhagavan. If one does not analyze in this way, and makes statements about bondage and liberation, etc., when establishing the nature of the two truths on which they depend, in accordance with mere reputation, one speaks of a special self-nature in imitation. In the conventional truth, for the truth that is originally without self-nature, one imputes it as the ultimate truth, so that the very absence of self-nature is the non-reversed nature of both truths, and the self-nature that is established by self-nature is also self-nature in both truths.
Tibetan
་མི་རུང་ངོ༌། །ཞེས་བརྗོད་ལ། བརྗོད་པ་དེའང་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་དཔྱད་པར་གཞན་རྟེན་འབྱུང་སྨྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་འཐད་ལྡན་རང་བཞིན་མེད་པ་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་པའི་དཔྱད་པས་རྟེན་འབྱུང་མི་སྨྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་རང་བཞིན་ཡོད་པ་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་པའི་འདོད་པ་མི་འཐད་པ་དཔྱད་ནས་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཞག་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་བདེན་གཉིས་དང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་(༣༢༡ན) མ་དཔྱད་པའི་ངོར་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས། དབུ་མ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡེ་མེད་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཡ་ང་ཞིང་སྡང་བར་བྱ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་མིག་སོགས་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། གཞན་བལྟོས་མིན་པ་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དཔྱད་པའམ་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་ནས་སམ། མ་དཔྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་སྨྲ་ངོར་འདྲི་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ལན་ཅི་ཞིག་འདེབས། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མེད་དོ་ཞེས་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲས་ཏེ་མ་སྨྲས་ལ། མེད་པར་སྨྲ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཅིའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་ཆེད་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། འཇིག་པ་མེད་པ་དང༌། འོང་བ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། (༣༢༡བ) ཡེ་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་འཕག
Chinese
不應理。」如是說，此說若詳加分析亦不能成立，然不作如是分析，以他宗說緣起之世間名聲，將不具合理性之自性立為自性之分析，若謂不說緣起之世間人，將自性存在立為自性存在之主張不合理，則為分析後，為說不違背世俗緣起之世間故。如是安立，則緣起之二諦與輪涅之世間名言（321a）於未分析之境中，不會變成斷滅。因此，中觀師說一切法皆是空性時，不應驚訝且厭惡地說一切事物皆說成完全不存在。因此，是就一切法之自性空性之角度而言，世尊曾廣說：「如來等出現也好，不出現也好，諸法之法性本來就是安住的。」故所謂法性是存在的。法性是眼等這些的自性。該自性是無造作，不觀待他者，遠離無明之智慧所能證知的自體，即勝義諦。若問：如何存在？是從分析或聖者之觀點而問，抑或不分析而向說世俗緣起之世間人問。若如前者，則從離言思之境中，如何作答？若如後者，誰說沒有？沒有人說啊！若說沒有，菩薩們為何不應修習波羅蜜多之道？因為諸法之法性自性空性並不存在之故。若非如此，而是一切法之法性空性是存在的，為了證悟它，菩薩們才會造作百千苦行。因此，聖寶雲經中說：「善男子，勝義諦是無生，無滅，無壞，無來，無去，非文字所能詮釋，（321b）非文字所能詮釋，不能以戲論而證悟。善男子，勝義諦是不可言說且寂靜殊勝。」
English
It is not reasonable." Thus it is said, but if this statement is carefully analyzed, it cannot be established. However, without such analysis, based on the worldly reputation of those who speak of dependent origination, the analysis that establishes the non-inherently existent nature as inherent is flawed. If it is said that the assertion of worldly people who do not speak of dependent origination, who establish inherent existence as inherent existence, is unreasonable, then it is because, after analysis, it is said not to contradict the conventional world of dependent origination. If it is established in this way, then the two truths of dependent origination and the worldly terms of samsara and nirvana (321a) will not become extinct in the unanalyzed state. Therefore, when Madhyamikas say that all phenomena are emptiness, it is not necessary to be surprised and disgusted, saying that all things are said to be completely non-existent. Therefore, it is from the perspective of the emptiness of the nature of all phenomena that the Blessed One extensively said, "Whether the Tathagatas appear or do not appear, the Dharma-nature of phenomena is always abiding." Therefore, what is called Dharma-nature exists. Dharma-nature is the nature of these eyes and so on. That nature is uncreated, not dependent on others, and the self-nature that can be realized by wisdom free from ignorance, which is the ultimate truth. If you ask, "How does it exist?" is it asked from the perspective of analysis or the vision of the noble ones, or is it asked without analysis to the worldly people who speak of conventional dependent origination? If it is like the former, then how can one answer from the state beyond words and thoughts? If it is like the latter, who said it does not exist? No one said it! If it is said that it does not exist, why should Bodhisattvas not practice the path of the Paramitas? Because the Dharma-nature, the self-nature of phenomena, emptiness, does not exist. If it is not so, but the Dharma-nature, emptiness, of all phenomena exists, then in order to realize it, Bodhisattvas engage in hundreds of thousands of hardships. Therefore, the Noble Cloud of Jewels Sutra says, "Son of good family, the ultimate truth is unborn, unceasing, indestructible, uncoming, ungoing, not to be expressed by letters, (321b) not to be fully explained by letters, and not to be realized by elaboration. Son of good family, the ultimate truth is inexpressible and supremely peaceful."