Tibetan
༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ༌། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་ངོ༌། །རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་(༣༡༩ན) གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སླར་ཡང་སྟོང་ཉིད་བཞིར་བཤད་ཅིང༌། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་བཅུ་དྲུག བསྡུ་ན་བཞི། ཤིན་ཏུ་བསྡུ་ན་བདག་མེད་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི། དཔྱད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་སོགས་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བསྙད་པར་ཟད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞིང༌། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དང༌། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཞིར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ནང་དང༌། ཕྱི་དང༌། ཕྱི་ནང་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་བཅུ་དྲུག་གི། དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་ར
Chinese
外空性，内外空性，空性空性，大空性，胜义空性，有为法空性，无为法空性，超越边际空性，无始无终空性，无舍空性，自性空性，诸法空性，自相空性，不可得空性，无事物自性空性。如是广说十六空性后，善现，复次，事物以事物空，无事物以无事物空，自性以自性空，他事物（319a）以他事物空。如是简略而再次宣说四空性。彼等二十空性，乃是大乘道，是为对治所知障而广为显示法无我之故。广分则十六，略摄则四，极略摄则归二无我。如是之差别，乃是世俗谛，若考察，彼等空性无有丝毫非空性者，如是显示空性之差别，唯是随所化众生之意乐，如色等般施设而已。经云：若有丝毫非空者，则有丝毫空性。若无丝毫非空者，何来有空性？又云：不应说为空，不应说为非空，不应说为二与非二，为施设之义而说。第二，以广说而宣说十六，以简略而宣说四。初者，内，外，内外，空性，大，胜义，有为，无为，超越边际，无始无终，无舍，自性，诸法，自相，不可得，无事物自性空性广说及十六之。初者，何以故彼之
English
Outer emptiness, inner-outer emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, beyond extremes emptiness, beginningless and endless emptiness, non-abandoning emptiness, self-nature emptiness, all phenomena emptiness, self-characteristic emptiness, unobservable emptiness, emptiness of the nature of non-things. Thus, having extensively explained the sixteen emptinesses, Subhuti, furthermore, things are empty by things, non-things are empty by non-things, self-nature is empty by self-nature, other things (319a) are empty by other things. Thus, having summarized, again explains the four emptinesses. Those twenty emptinesses are considered the path of the Great Vehicle, because they extensively show the selflessness of phenomena as an antidote to the obscurations of knowledge. If divided extensively, there are sixteen; if summarized, there are four; if summarized very much, they are included in the two selflessnesses. Such distinctions are also in the conventional truth of the world. If examined, none of those emptinesses are not emptiness at all. By showing the distinctions of emptiness in this way, it is merely designated like forms, etc., according to the minds of the beings to be tamed. The scripture says: If there is a little that is not empty, then there will be a little emptiness. If there is not a little that is not empty, how can there be emptiness? And: One should not say it is empty, one should not say it is not empty, one should not say it is two or not two, it should be said for the sake of designation. Secondly, there are two: explaining sixteen with elaboration, and explaining four in brief. The first is: inner, outer, inner-outer, emptiness, great, ultimate, conditioned, unconditioned, beyond extremes, beginningless and endless, non-abandoning, self-nature, all phenomena, self-characteristic, unobservable, the emptiness of the nature of non-things is explained extensively, and the first of the sixteen is: because of that
Tibetan
ང་བཞིན་དེ༌། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང༌། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསྙད་པར་བྱ། །ཐེར་ཟུག་གནས་པ་མ་ཡིན་དང༌། །འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་མེད་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད། །མདོ་ལས། (༣༡༩བ) གང་དག་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་གང་དག་ཡིན་ཅེ་ན། ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ། དེ་ལ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་གང་གི་ཕྱིར་མིག་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ནི་མིག་གི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྙད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་ཡི་རང་གི་ངོ་བོ་གདོད་ནས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་དཔྱད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པར་བདེན་གཉིས་བལྟོས་ནས་འཇོག་སྐབས་དེར་འདོད་དགོས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་བཞིན་པར་སྨྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་དག་མ་དཔྱད་པར་བདེན་གཉིས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇོག་པ་ན་མིག་སོགས་དྲུག་གི་རང་ངོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོའམ་ཆོས་ཙམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་དགོས་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཆོས་ཅན་མིག་གི་རང་ངོས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པའི་ཆ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རུང་གི །ཆོས་ཅན་མིག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཤིང་གཞན་ལ་བལྟོས་ནས་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བའི་གཞན་འགྱུར་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆ་ལ་དེ་ཐ་སྙད་དུའང་མི་རུང་སྟེ། (༣༢༠ན) ཐེར་ཟུག་ནི་ཨ་ཀཱུ་ཊ་སྠ་ཞེས། ཀཱུ་ཊ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་དང༌། སྠ་གནས་པ་དང༌། ཨས་བཀག་པ་ལ་འཇུག་པས་མིག་རང་ངོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྟེ་ཚོགས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནང་གི་མིག་སོགས་རང་བཞིན་གྱི་
Chinese
如我一样。 是故眼由眼空。 如是耳鼻舌， 身与意应说。 非为常住故， 亦非坏灭故。 眼等六者之， 无自性为何？ 是即名内空。 经中说：（319b） 何者成内空性，何者是内之法？所谓内之法者，即眼、耳、鼻、舌、身、意也。因此，非为常住，亦非坏灭，故眼由眼空。何以故？以彼之自性即是故。以何之故，眼之自性即是空性？眼由眼之自性而空。如是，耳、鼻、舌、身、意亦应说为空性。如是，眼等六处之自性，本来空性之无自性为何？是法，于未分析之世间名言中，观待二谛而安立时，应如是认为。如实宣说缘起之世间名言部派之应成派，于未分析时，随顺二谛有无自性之名言，不颠倒而安立，故见眼等六者之自性空性之无自性，而安立为自性。若随顺彼，则于名言中，若事物或法仅有自性，则须有非为常住且不退转者。彼自性，是法，眼之自性空性，于胜义谛之分上，于名言中可行。是法，眼由因缘生，且观待他者，眼由眼所见之他变性之世俗谛之分上，彼于名言中亦不可行。（320n） 常住者，即阿俱吒萨他（藏文：ཨ་ཀཱུ་ཊ་སྠ་，梵文天城体：अकूटस्थ，梵文罗马拟音：akūṭastha，汉语字面意思：非积聚住）。俱吒（藏文：ཀཱུ་ཊ་，梵文天城体：कूट，梵文罗马拟音：kūṭa，汉语字面意思：积聚）者，即因缘之集合。萨他（藏文：སྠ་，梵文天城体：स्थ，梵文罗马拟音：stha，汉语字面意思：住）者，即住。阿（藏文：ཨ་，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：非）者，即遮止之义。故眼之自性空性，即非为常住，即非住于集合，以非因缘所造作，且不观待他者之故。内之眼等自性之
English
Just like me. Therefore, the eye is empty by the eye. Likewise, ear, nose, and tongue, Body and mind should be stated. Because it is not permanent, And also not destructible. Of the six, eye and so on, What is the non-self-nature? That is considered inner emptiness. From the Sutra: (319b) What becomes inner emptiness, what are the inner dharmas? The inner dharmas are eye, ear, nose, tongue, body, and mind. Therefore, because it is not permanent and not destructible, the eye is empty by the eye. Why is that? Because that is its nature. For what reason is the nature of the eye emptiness? The eye is empty by its own nature. Likewise, ear, nose, tongue, body, and mind should also be stated as emptiness. Thus, the nature of the six sense sources, eye and so on, what is the non-self-nature of originally empty nature? That is the dharma. In the unanalyzed worldly convention, when establishing in relation to the two truths, it should be considered as such. The Prasangika Madhyamikas who speak of dependent origination as it is, without analyzing, follow the non-inverted fame of the two truths, existence and non-existence of self-nature, and establish it. Therefore, they see the non-self-nature of the self-nature emptiness of the six, eye and so on, and establish it as self-nature. If following that, then in convention, if a thing or just a dharma has self-nature, then there must be something that is not permanent and does not regress. That self-nature, that is the dharma, the emptiness of the self-nature of the eye, in the part of the ultimate truth, is feasible in convention. That is the dharma, the eye is born from causes and conditions, and depending on others, in the part of the conventional truth of the other-changing nature of the eye being seen by the eye, that is not feasible even in convention. (320n) Permanent is Akutastha (藏文：ཨ་ཀཱུ་ཊ་སྠ་，梵文天城体：अकूटस्थ，梵文罗马拟音：akūṭastha，汉语字面意思：Non-accumulated dwelling). Kuta (藏文：ཀཱུ་ཊ་，梵文天城体：कूट，梵文罗马拟音：kūṭa，汉语字面意思：Accumulation) is the collection of causes and conditions. Stha (藏文：སྠ་，梵文天城体：स्थ，梵文罗马拟音：stha，汉语字面意思：Dwelling) is dwelling. A (藏文：ཨ་，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：Non) means prevention. Therefore, the self-nature emptiness of the eye is not permanent, that is, it does not dwell in the collection, because it is not made by causes and conditions, and does not depend on others. The self-nature of the inner eye and so on