Tibetan
་འཇོག་རིགས་སམ། ལུགས་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ཞིང༌། མེད་པ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེན་གཉིས་ལ་ཡོད་འཛིན་དང་མེད་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདེན་པ་གཉིས་པོ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུའང་མི་རུང་སྟེ། ཡོད་པའང་མེད་(༢༦༨ན) པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མི་རུང་ལ། མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་མེད་དུ་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་སྤང་དགོས་ཏེ། དེ་དག་མ་སྤངས་པར་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང༌། དཀོན་བརྩེགས་དང༌། ལང་གཤེགས་དང༌། ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་མེད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་སྤང་བར་གསུངས་ཤིང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་གཉིས་ཀ་སྤང་བར་གསུངས་ཏེ། རྩ་བ་ལས། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང༌། །ཞེས་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གནས་མེད་ཆོས་འདིས་སྐྲག་གྱུར་པའི། །སྐྱེ་བོ་གནས་ལ་མངོན་དགའ་ཞིང༌། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཞེན་པ་ལས། །མི་མཁས་རྣམས་ནི་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཅེས་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཡོད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་བལྟ། །མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆད་པར་བལྟ། །དེས་ན་མཐའ་གཉིས་བྲལ་བ་ཡི། །ཆོས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད། །དེས་ན་(༢༦༨བ) ཆོས་རྣམས་མུ་བཞི་དང༌། །བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་ལགས། །རྣམ་ཤེས་བྱ་བའང་མ་ལགས་ན། །ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ག་ལ་ལགས། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ལུང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་དུ་བལྟ་བ་བཀག་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་བྱེད་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་ལྟ་སྒོམ་རྣམ་པར་དག་པ་གོང་འཕེལ་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་བསགས་སྤྱང་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི། མདོར༑ སྐྱེ་བ་པོ་ཡི་ལྷག་མཐོང་དང༌། །ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱས་ནས་ནི། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དང༌། །མཚན་མའི་འཆིང་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་མཆོག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་སྐྱེད་བྱེད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྟན་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང༌། ཀླན་ཀ་སྤང་བ་དང༌། ཆགས་སྡང་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་རིགས་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན། །སློབ་དཔོན་གྱི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ནི་རྩོད་པ་ལ་ཆགས་པ་གཞན་སྨྲ་དབབ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མ་མཛད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་(༢༦༩ན) ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་ཐར་པ་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་ཞེས་སྐྱེ་བོ་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྒོལ་བས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་སྟེ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་པ་བཟློག་ཙམ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་བཞག་པ་མ་སོང་ངོ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། དཔྱད་པ་རྩོད་ཕྱིར་མིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། གཞན་གཞུང་འཐད་པ་དང་བྲལ་བས་སྐྱོང་བར་མ་ནུས་ཏེ་རྡོ་རྗེས་བྲག་རི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། བརྒྱ་པ་ལས། ཆོས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །རྩོད་པ་མཛད་ཕྱིར་གསུངས་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་མེ་ཡིས་བུད་ཤིང་ལྟར། །འདི་ཡིས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་སྲེག །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་གི་ལྟ་ལ་ཆགས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཞན་གྱི་ལྟ་ལ་འཁྲུག་གང་རྟོག་པ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་རྣམ་བསལ་ཏེ། །རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །རང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་སྡང་དྲག་པོས་རྩོད་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ན་རྟོག་པ་བཟློག་མི་སྲིད་པས་རང་གི་ལྟ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ལྟ་ལ་འཁྲུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དེ་མ་ལོག་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་རྩོད་ཆེད་དུ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་རྣམས་བསལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་འདོད་ཀྱིས་གནས་ལུགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་དོ། །གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་དང༌། བརྒྱ་པ་ལས། རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། །གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱོད་མི་དགའ་ན། །མྱ་ངན་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། །གཉིས་སྤྱོད་ཞི་བར་ཡོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། མདོ་སྡེ་ལས། གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ཆགས་བྱེད་ཅིང༌། །ཆོས་མ་ཡིན་(༢༦༩བ) པ་ཐོས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད། །ང་རྒྱལ་དང་ནི་རྒྱགས་པས་བཅོམ་པ་དེ། །ང་རྒྱལ་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་མྱོང༌། །ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱོགས་བཏང་སྟེ་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་མཐུན་ལ་གྲགས་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་དེ་ཐར་འདོད་ཀྱིས་བསྟེན་ན། རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་དཔྱད་པ་དང་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཐར་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཐོབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་དག་མེད་ཅེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་ཅིང༌། ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་དང༌། གཉིས་མིན་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་བརྗོད་པས་གང་དུ་ཡང་མི་རྟོག་མི་འཛིན་མི་རྩོལ་བར་བྱར་མེད་རང་བབ་ཆེན་པོ་མ་བཅོས་ལྷུག་པ་འདི་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང༌། དེའི་ཚེ་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་གང་ཤར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པས་དེའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབ་པ་ལྟར་སྣང་སྟོང་གྲག་སྟོང་རིག་སྟོང་ལ་ཅེར་ལྟ་ཅེར་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དབུ་མའི་ལྟ་སྒོམ་གྱི་མན་ངག་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྲིད་སྲོལ་བར་མ་ཆད་པ་དཔལ་ལྡན་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྙན་བརྒྱུད་མར་མེ་གཅིག་ལ་གཅིག་བལྟམས་པ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་མཉན་པ་གྲུབ་ཐོབ་
Chinese
安立宗派吗？按照那些宗派的观点，轮回和涅槃的一切名相都不能成立。如果自性存在，就不能改变；如果不存在，就远离能作和所作。因此，对于二谛，执著有和执著无的分别念是不能舍弃的。而且，二谛也不能是法和法性，因为存在的事物不能是无的法和法性，不存在的事物也不能是有的法和法性。因此，希求解脱的人必须舍弃执著有和执著无这两种观念，因为不舍弃这些就不能获得解脱。考虑到这一点，薄伽梵（释迦牟尼佛）也在《胜母经》、《三昧王经》、《宝积经》、《楞伽经》和对迦旃延的教诲等大小乘的经典中，都说要舍弃执著有和执著无这两种观点。论师（龙树菩萨）也在所有的论著中说要舍弃这两种观点。如《根本慧论》中说：“于诸法有无，少慧之所见，是则于寂灭，永不能得脱。”又如《宝鬘论》中说：“无有自性法，令诸愚夫怖，彼等耽著有，故为非智毁。无有者趣恶，有有者趣善，如实知诸法，不依二得脱。”又如《六十正理论》中说：“由有不能脱，由无非有生，若能遍知有，及以无所有，是则大士脱。”又如《思择焰》中说：“有者是常见，无者是断见，故离于二边，佛说为正见。是故(268b)诸法离四句，是故佛所说，识亦非有故，何有言说境。”等等，依靠广泛出现的教证和理证，通过信解作意来遮止执著有无的观点，从而生起能分别的智慧，对于通达一切法无自性的意义，一心专注于依止寂止。
English
Are these established schools of thought? According to those schools, all the terms of samsara and nirvana cannot be established. If it exists by its own nature, it cannot be changed; if it does not exist, it is free from action and agent. Therefore, with regard to the two truths, the conceptualizations of clinging to existence and clinging to non-existence cannot be abandoned. Moreover, the two truths cannot be the subject and the nature of phenomena, because what exists cannot be the subject and nature of non-existence, and what does not exist cannot be the subject and nature of existence. Therefore, those who seek liberation must abandon both clinging to existence and clinging to non-existence, because without abandoning these, liberation cannot be attained. Considering this, the Bhagavan (Shakyamuni Buddha) also stated in all the scriptures of the Greater and Lesser Vehicles, such as the Mother of the Victorious Ones, the King of Samadhi, the Jewel Heap, the Lankavatara, and the teachings to Katyayana, that both views of clinging to existence and clinging to non-existence should be abandoned. The teacher (Nagarjuna) also stated in all the treatises that both of these should be abandoned. As it is said in the Root Verses: "Those of little intelligence who see things as either existent or non-existent will not see the peace of near quiescence." And as it is said in the Precious Garland: "Those who are frightened by the absence of inherent existence are delighted in existence. From clinging to existence and non-existence, the unwise are destroyed." And: "Those who are non-existent go to bad destinies, those who are existent go to good destinies. Because of fully knowing things as they are, one becomes liberated without relying on either." And as it is said in the Sixty Stanzas on Reasoning: "By existence, one is not liberated; by non-existence, one is not born from this existence. By fully knowing existence and non-existence, the great being is liberated." And as it is said in the Praise of the Inconceivable: "To say 'it exists' is to see permanence; to say 'it does not exist' is to see annihilation. Therefore, you have taught the Dharma that is free from the two extremes. Therefore (268b) the Dharmas are free from the four extremes, therefore the Buddha has spoken. Since consciousness is also not existent, how can there be an object of speech?" And so forth, relying on the extensively appearing scriptural and logical proofs, through faith and attention, the view of clinging to existence and non-existence is prohibited, thereby generating discriminating wisdom. For the meaning of understanding that all Dharmas are without inherent existence, one should single-mindedly abide in meditative quiescence.
Chinese
通过增上修习毗钵舍那的见修行，当积累净治达到究竟时，就会获得圆满正等觉。总而言之：由生者的毗钵舍那，以及串习奢摩他之后，就能从恶趣的束缚和相的束缚中解脱。如是说。因此，为了获得解脱和一切智，最殊胜的因，就是以无自性的方式来证悟一切法，通过闻思修生起能证悟的各别自证智，必须摧毁执著一切法为实有自性等的二障迷乱，这就是此论典所诠释的究竟意趣。第二，分三：一、正文；二、破斥诤论；三、断除贪嗔而如理观察。第一：论典中说，因为贪执辩论，所以没有造，为了解脱才宣说。论师的中观论典中，以众多理聚进行广泛观察，不是因为贪执辩论，想要驳倒他人之说。那么，是什么呢？从那之中进行广泛观察，是为了宣说真如，如果一切众生都能通达法性，从而获得解脱，那该多好啊！是为了让众生获得解脱才宣说的。第二：如果如实宣说，摧毁他宗，也没有过失。如果你认为，驳斥者驳倒一切考察，为了辩论，仅仅是遮破分别念作为结果，这样是不对的。虽然观察不是为了辩论，但如果通过观察如实宣说，他宗就会因为不合道理而无法成立，就像金刚摧毁山崖一样，我们没有过失。百论中说：此法是如来所说，不是为了进行辩论而说，然而就像火烧柴薪一样，它能焚烧他人的论敌。第三：对于自己的观点贪执，同样地，对于他人的观点嗔恨，都是分别念。因此，断除贪欲和嗔恚，进行观察，就能迅速获得解脱。如果因为对自他宗派的强烈贪嗔而进行辩论，就不可能遮止分别念。
English
Through enhancing the practice of Vipassanā's view and meditation, when the accumulation of purification reaches its ultimate point, one will attain complete and perfect enlightenment. In summary: Through the Vipassanā of beings, and after familiarizing oneself with Śamatha, one can be liberated from the bonds of the lower realms and the bonds of signs. Thus it is said. Therefore, in order to attain liberation and omniscience, the most supreme cause is to realize all phenomena as devoid of inherent existence, and through hearing, thinking, and meditating, generate the wisdom of individual self-awareness that can realize this. One must destroy all the delusions of the two obscurations, such as clinging to all phenomena as having inherent existence. This is the ultimate intention explained in this treatise. Second, there are three parts: 1. The main text; 2. Refuting disputes; 3. Abandoning attachment and aversion and examining properly. First: The treatise says, 'Because of attachment to debate, it was not composed; it was taught for the sake of liberation.' In the Madhyamaka treatises of the teacher, the extensive examination with many collections of reasoning was not done because of attachment to debate, wanting to refute the speech of others. Then, what is it? From that, extensive examination is to declare the suchness, if all beings could understand the nature of reality, thereby attaining liberation, how wonderful it would be! It is taught for the sake of beings attaining liberation. Second: If one explains the reality, and destroys other doctrines, there is no fault. If you think that the opponent refutes all investigations, and for the sake of debate, only the reversal of conceptualization is established as the result, that is not right. Although the examination is not for the sake of debate, if one explains the reality through examination, other doctrines will not be able to stand because they are devoid of reason, just as a vajra destroys a rocky mountain, we have no fault. In the Hundred Verses it says: 'This Dharma was spoken by the Tathāgatas, not for the sake of debate, but like fire burns firewood, it burns the opponent's adversaries.' Third: Attachment to one's own view, and similarly, anger towards the views of others, are both conceptualizations. Therefore, abandoning desire and anger, and examining properly, one will quickly attain liberation. If one teaches the Dharma for the sake of debating with strong attachment and aversion to one's own and others' schools, it is impossible to prevent conceptualization.