Tibetan
ཉིད་མ་མཐོང་འཇིག་རྟེན་དང༌། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་ཏེ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་དང༌། །མྱ་ངན་འདས་པར་རློམ་སེམས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་འབྲས་བུ་གང་གི་རྒྱུར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། མི་སྣང་བའི་དབང་ཕྱུག་དང་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་པས་མ་(༢༦༣ན) དཔྱད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་པ་ན། དེའི་སྐྱེ་འགག་རྒྱུ་འབྲས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་བལྟོས་བཞག་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གནོད་པར་འགྱུར་པ། དེ་ལ་གནོད་པས་གྲུབ་དོན་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་འགག་ཏུ་བལྟ་བ་ཡང་འགོག་ནུས་ཤིང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་འཐད་པར་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་དང་བལྟོས་འབྱུང་གི་སྐྱེ་འགག་སོགས་བཀོད་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་འཐད་ལྡན་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་དཔྱད་པ་ན་འཐད་ལྡན་དུ་འཇོག་རྒྱུར་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་བལྟོས་འབྱུང་གི་སྐྱེ་འགག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་འདོད་པའི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགག་འགོག་པ་ནི་སྒྲས་ཟིན་ལ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་འགོག་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་དེ་མ་སྐྱེས་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པའི་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའམ་ཞེ་ན། མཐའ་བཞིའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་ནི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབས་ན་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བས་མི་འགྲུབ་ལ། རྟེན་(༢༦༣བ) འབྲེལ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་སོགས་ནི་རྟགས་དེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྟགས་ཆོས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདི་ལྟའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་འགག་དང་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་པ་ནི་མ་དཔྱད་པའི་དུས་སུ་འཇོག་ལ། དཔྱད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་སོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་གླང་ཆེན་གྱི་ཁྲུས་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔྱད་ནས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་ཤུལ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་སོགས་བསྒྲུབས་ན་སྔར་རིགས་ཚུལ་དུ་མས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་སྐྱེ་སོགས་བཀག་ནས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་བྲལ་གྱི་དབུ་མར་གནས་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ། སླར་དངོས་སྨྲ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གདོད་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་བ་འབད་ནས་འཐད་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་ལ་མཚན་མ་དང་དངོས་པོར་བལྟ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་བློ་ཞིག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་ན་དེ་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགག་གིས་བྱས་པ་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་འགག་གིས་བྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འཆིང་ན་གསེར་ཐག་དང་ལྕགས་ཐག་འཆིང་བྱེད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་དཔྱད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་འགག་འབད་པས་བསྒྲུབས་ན་སྐྱེ་འགག་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྐྱེ་འགག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པར་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སུ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་ནུས། གཉིས་པ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྐྱེ་འགག་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་བརྗོད་དུ་ལད་མོར་འདོན་པ་ལས་དཔྱད་ནས་འཇོག་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྐྱེ་སོགས་(༢༦༤ན) རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མིན་པར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པས་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྐྱེ་སོགས་ཀྱི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང༌། དཔྱད་ནས་སྐྱེ་འགག་འཇོག་ན་སྐྱེ་འགག་དཔྱད་བཟོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་འགག་དཔྱད་བཟོད་ཅན་འདོད་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་བདེན་པ་གཉིས་མིན་གྱི་བདེན་པ་ཕུང་གསུམ་པར་ཁས་ལེན་ན་མ་གཏོགས་དེ་འདྲའི་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མི་སྲིད་ནས་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་ལེགས་པར་བསམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དོན་དབུ་མ་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་ན་སྣང་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་མ་བཏབ་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བླང་དོར་བྱེད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཚུལ་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་དོན་ལ་འཕྲི་བསྣན་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་དཔྱད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་འགག་སོགས་འཇོག་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ལ
Chinese
未见汝时视世间，为已入寂灭之想；见汝之时视世间，不作寂灭之想。如是说。其中，所谓“唯此为缘”是指，世间所共称的某法为某果之因，则其即为彼之因，此乃显示远离了不可见之自在天与阿赖耶等他宗所立之因。中观派若不作观察，则于世间他者之前安立世俗谛时，仅言其生灭因果是世间共许之假立，即能完全破除四边生。破除四边生，亦能遮止说实有之生灭见。安立缘起与待缘生之生灭等，即是对成立一切法无生之理赞叹至极，若如是缘起，则成立为空性之周遍，亦安立于世间他者共许之世俗谛，而非中观自宗。因中观自宗于观察缘起之世间世俗时，不得安立为合理之故。因此，以他者所许之待缘生之生灭之理，遮止他宗所许之四边生灭，是名言上已成立。虽有如以生与灭遮止生灭，然非义理有误，因是说由缘所生即说为非生之场合之故，唯应依义不应依语。由缘所生即非生，此乃胜智者所说。如是说。若问：然则中观派应以缘起之理，于名言中成立世俗之生等耶？答：若以彼理成立四边之世俗生等，则成相违之理，故不能成立。然亦不能以彼理成立缘起之世俗生等，因理与法不异体之故。如是，以缘起安立世俗之生灭与因果，是在未观察之时安立，观察之后，以缘起之理，缘起
English
When I have not seen you, I regard the world as having entered into peace; when I see you, I do not regard the world as having entered into peace. Thus it is said. Among these, the so-called "only this as a condition" means that whatever dharma is commonly known in the world as the cause of a certain result, that is its cause. This shows that it is separate from the causes established by other schools, such as the invisible Ishvara and the Alaya. If the Madhyamika school does not investigate, then when establishing conventional truth before others in the world, merely saying that its arising, ceasing, cause, and effect are merely hypothetical as commonly accepted in the world will completely refute the four extremes of arising. By refuting the four extremes of arising, it can also prevent the view of arising and ceasing that speaks of real existence. Establishing dependent origination and the arising of dependence, such as arising and ceasing, is the ultimate praise for the reason of establishing all dharmas as unborn. If it is such dependent origination, then the pervasion of establishing emptiness also abides in the conventional truth that is commonly accepted by others in the world, but not in the Madhyamika's own system. Because the Madhyamika school itself cannot find a way to establish it as reasonable when examining the conventional world of dependent origination. Therefore, using the reasoning of the arising and ceasing of dependence accepted by others to refute the four extremes of arising and ceasing accepted by other schools is already established in name. Although there are cases such as using arising and ceasing to prevent arising and ceasing, the meaning is not wrong, because it is the occasion of saying that what arises from conditions is said to be unborn. Therefore, one should rely on the meaning and not on the words. What arises from conditions is unborn, this is what the supreme wise ones have said. Thus it is said. If asked: Then should the Madhyamika school establish the conventional arising and so on in name with the reason of dependent origination? Answer: If the conventional arising and so on of the four extremes are established by that reason, it will become a contradictory reason, so it cannot be established. However, it is also not possible to establish the conventional arising and so on of dependent origination with that reason, because the reason and the dharma are not different entities. Thus, establishing the conventional arising, ceasing, cause, and effect with dependent origination is established at the time of non-investigation. After investigation, with the reason of dependent origination, dependent origination
Chinese
如果致力於成立生等，那就像大象的沐浴一樣。如果經過觀察，在遮止了四邊的生之後，成立緣起的生等，那麼先前以多種理路在二諦上遮止生等，從安住於離言思的（不可言說，不可思議，不可表達）中觀中退失，再次進入了說實有者的行列中，因為最初努力成立世俗的生為合理之故。實際上，如果以對生滅執持為相和實有的執著心來增益，那麼這種增益與四邊的生滅所為，和緣起的生滅所為沒有差別，如同束縛時，金繩和鐵繩在束縛上沒有差別一樣。不僅如此，如果經過觀察，努力成立緣起的生滅，那麼這個生滅是依於勝義諦和世俗諦的生滅哪一個而說的呢？如果是前者，則不合理，因為在勝義諦中遠離生滅，誰能如此成立呢？如果是後者，也不合理，因為中觀派對於世俗諦的生滅，只是模仿不經觀察的世間言說，如果經過觀察而安立，那麼世俗諦的生等（264a）就不是符號的遮破對象，而是變成了成立對象。這樣一來，中觀派經過觀察，遮破世俗諦的生等的各自體性和自性就變得沒有意義了。如果經過觀察而安立生滅，那麼生滅就變成了可以觀察的。如果想要那樣可以觀察的緣起生滅，除非承認那樣不是二諦的第三諦，否則像那樣以觀察成立的法在二諦中是不可能的，誰能如此成立呢？必須好好思考。言詞的意義是，中觀派不經觀察而安立緣起的因果生滅時，僅僅是顯現的世間世俗諦，因為沒有增損，所以在名言上取捨時，沒有從世俗諦的體性上退失，因為如實宣說了如何顯現的意義。即使如此，如果經過觀察而安立緣起的生滅等，那麼在二諦上
English
If one strives to establish arising and so forth, it would be like an elephant's bath. If, after examination, one establishes the arising of dependent origination after having negated the arising of the four extremes, then one has deteriorated from abiding in the inexpressible Madhyamaka, having previously negated arising and so forth in both truths through various reasonings, and has entered back into the ranks of those who assert reality, because one initially strives to establish conventional arising as valid. In reality, if one imputes with a mind that holds onto arising and ceasing as characteristics and entities, then that imputation is no different from what is done by the arising and ceasing of the four extremes and what is done by the arising and ceasing of dependent origination, just as when bound, there is no difference in the act of binding between a gold rope and an iron rope. Moreover, if after examination one strives to establish the arising and ceasing of dependent origination, then to which of the arising and ceasing of the ultimate truth and the conventional truth does that arising and ceasing belong? If it is the former, it is not reasonable, because who could establish that in the ultimate truth, which is devoid of arising and ceasing? If it is the latter, it is also not reasonable, because Madhyamikas merely imitate the unexamined worldly expressions of conventional truth, and if they establish it after examination, then the arising and so forth of conventional truth (264a) would not be the object of negation by a sign, but would become the object of establishment. In that case, it would also become meaningless for Madhyamikas to examine and negate the individual entities and natures of the arising and so forth of conventional truth. If one establishes arising and ceasing after examination, then arising and ceasing would become amenable to examination. If one desires such an examinable arising and ceasing of dependent origination, then unless one accepts such a thing as a third truth that is not the two truths, such a phenomenon established by examination is impossible in the two truths, and who could establish it in that way? One must think carefully. The meaning of the words is that when Madhyamikas establish the arising and ceasing of cause and effect of dependent origination without examination, they do not impute upon the merely apparent worldly conventional truth, and therefore when they engage in acceptance and rejection in terms of conventions, they do not deteriorate from the nature of conventional truth, because they speak of the meaning of how things appear without adding or subtracting. Even so, if one establishes the arising and ceasing of dependent origination and so forth after examination, then in both truths