Tibetan
བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཆར་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པའི་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་མཐུག་པོས་ནམ་མཁའི་སྔོན་པོ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གཡོགས་ནས་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡོད་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དཔེ་དང༌། དོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་འགའ་ཞིག་སྐྲ་ཤད་ཟླ་གཉིས་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་ལོག་པར་འཛིན་བྱེད་པ། །གཏི་མུག་གི་སྒྲིབ་དབང་གིས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་རག་མོད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་མིན་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་རབ་རིབ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མིན་པའི་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་དང་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཏི་མུག་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་མི་མཁས་པས། །འདུས་བྱས་ལྟ་ཞིག་སྣ་ཚོགས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར།།དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་གཏི་མུག་གི་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མ་མཐོང་སྟེ། མི་མཁས་པས་བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འདུས་བྱས་འདི་ལྟ་ཞིག་སྣ་(༢༥༦བ) ཚོགས་པ་ཡོད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས། འདི་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། ཞེས་དང༌། མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང༌། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཏི་མུག་བརྟེན་ནས་ལས་འབྱུང་གཏི་མུག་མེད་པར་དེ། །མི་འབྱུང་ཞེས་བྱར་མི་མཁས་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་གོར་མ་ཆག །བློ་བཟང་ཉི་མས་མུན་པ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡི། །མཁས་པ་དག་ནི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་འགག་གི་ཚུལ་འདིས་ནི་གཏི་མུག་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་འབྱུང་ལ། གཏི་མུག་གི་རྫས་མེད་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་དེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱར་བྱིས་པ་མི་མཁས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་གོར་མ་ཆག་སྟེ། གཉིས་ཀ་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་དུ་མ་རྟོག
Chinese
因为，对于那些被如同遮蔽虚空自性的乌云般的浓厚愚痴黑暗所覆盖，以至于无法见到虚空蓝色自性空性的世间人来说，就是这样。第二，有比喻和意义两种。首先是比喻：如同眼翳的威力，使某些人错误地执着于毛发、双月、孔雀羽毛和蜜蜂等。依赖于愚痴的遮蔽力量，以至于无法见到它们。如果问：如何颠倒地见到呢？回答说：由于无明的力量，将非彼视为彼。这是通过比喻的方式来展示的。如同眼翳的威力，使得患有眼翳病的人，将原本不存在的毛发、双月、孔雀羽毛和蜜蜂等，虽然它们本质上是未生的，却错误地执着为真实存在的事物。第二是意义：同样地，由于愚痴的过失，不智者会以各种智慧来理解有为法。譬如，如同上述的比喻，众生也因愚痴的过失而无法见到事物的本性。不智者通过积累福德、非福德和不动业，以各种智慧来理解轮回的器情有为法。经中说：“这是由于无明的缘故而产生诸行。”以及“与无明相关的补特伽罗，会积聚福德的显现之行，非福德的显现之行，以及不动的显现之行。”又说：“无明灭尽则诸行灭尽。”世尊如是说。第二是：如果依赖愚痴而产生业，没有愚痴则业不生。愚昧者才会如此认为。贤善的太阳驱散浓厚的黑暗，智者们则能领悟空性并获得解脱。如果以生灭之理来说，依赖于愚痴的无自性而产生业的无自性。如果没有愚痴的实体，则不会产生诸行的实体。只有愚昧的孩童才会如此认为，因为他们没有领悟到两者从根本上就是不生的。
English
Because, for those worldly people who are covered by the thick darkness of ignorance, which is like a mass of rain clouds obscuring the nature of space, so that they cannot see the emptiness of the blue nature of space, it is like that. Secondly, there are two types: simile and meaning. First, the simile: Just as the power of cataracts causes some to mistakenly grasp at hairs, double moons, peacock feathers, and bees, etc. Relying on the obscuring power of ignorance, so that they cannot see them. If asked, how do they see them in reverse? The answer is: Due to the power of ignorance, they appear as such to what is not. This is shown through the way of simile. Just as the power of cataracts causes those with cataracts to mistakenly grasp at hairs, double moons, peacock feathers, and bees, etc., which do not exist, although they are essentially unborn, as real things. Secondly, the meaning: Similarly, due to the fault of ignorance, the unwise understand conditioned phenomena in various ways. For example, just like the above simile, sentient beings also cannot see the nature of things due to the fault of ignorance. The unwise accumulate merit, non-merit, and immovable karma, and understand the conditioned phenomena of samsara's vessel and contents in various ways. The sutra says, "This is because of ignorance that actions arise." And, "The person associated with ignorance accumulates meritorious manifest actions, non-meritorious manifest actions, and immovable manifest actions." It also says, "When ignorance ceases, actions cease." Thus spoke the Bhagavan. Secondly: If karma arises dependent on ignorance, and without ignorance, it does not arise. Only the unwise think so. The sun of virtue dispels the thick darkness, and the wise understand emptiness and are liberated. If we speak in terms of arising and ceasing, dependent on the non-nature of ignorance, the non-nature of karma arises. If there is no entity of ignorance, then the entity of actions will not arise. Only foolish children think so, because they have not realized that both are unborn from the beginning.
Tibetan
ས་པར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་འབྱུང་བ་དང་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མས་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་མཁས་པ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དག་རྟེན་འབྱུང་སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མ་རིག་པ་སྤོང་ཞིང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རྩོད། ལན་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་བུ་ཇི་བཞིན། །དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །གཟུགས་སོགས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་པར་(༢༥༧ན) ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དཔེ་མ་ངེས་པར་བསྟན། དབུ་མ་པ་ལ་འདིའི་ཀླན་ཀ་མི་འཇུག རང་གི་སྡེ་པས་བརྒལ་བར་མི་རིགས་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མ་ངེས་པ་དང༌། ཁྱོད་རང་ཉིད་ལ་མ་ངེས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་ཡུལ་འགྱུར་བ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པས། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་བྱ་སྟེ། །ཕྱི་ནས་མ་རིག་རབ་རིབ་རྗེས་འབྲེལ་ལའོ། །དེའི་ལན་དུ། གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མ་སྐྱེས་པར་མཚུངས་པ་ལས། ཁྱོད་ཅག་གིས་ཡོད་པ་མིན་པའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་ལ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞེས་རེ་ཞིག་རབ་རིབ་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་པར་བྱ་བར་འོས་ཏེ། ཕྱི་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་མཐོང་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མཐོང་བ་མིན་པ་ཅི་ཞེས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་མིག་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལ་བརྒལ་བརྟག་ཏུ་བྱ་དགོས་སོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་འདི་ལྟར་གཟིགས་ཤིང༌། གང་དག་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ལུང་ལ་བ
Chinese
因为执着于业由无明所生，无明灭则业不生。因此，以见彼真如之善慧智慧之日光，彻底消除愚痴之黑暗的智者们，将从轮回中解脱。如经中所说，由无明之缘而有行，通达如幻之缘起，无自性之空性，故能舍弃无明，亦不复取行。第二，辩论。有二答。第一：若诸法于彼性中无，世俗中亦如石女儿。彼等即成无，故彼等，自性即是有。色等彼等在胜义中，自性即是有。若色等事物于彼真如中，即胜义中无，则在世俗中也如石女儿一样，那些世俗也理应在世俗中也成为无。因为并非如此，而是在世俗中存在，故如是说。第二，显示比喻不定。此责难不适用于中观派。自宗不应辩驳之三事。第一，有为眼翳者所不定与汝自身所不定二者。第一：何者眼翳等境变者，毛发等彼等未生故，暂且应责彼等自身，从后无明眼翳相连故。答：何者成为眼翳等心之境者，毛发等彼等与石女儿未生相同。汝等见非有之毛发，为何不见石女儿？应暂且责难眼翳者彼等自身。从后，为何见未生之色，而不见石女儿？应责难为无明眼翳所系缚遮蔽之智慧眼者。不应责难我等，如是我等瑜伽士如是见诸事物。欲得瑜伽士之智慧者，亦应特别信受如是宣说诸法自性者之教证。
English
Because of clinging to the belief that actions arise from ignorance and do not arise without it. Therefore, those wise ones who have completely dispelled the darkness of delusion with the sunlight of good wisdom that sees that very reality will be liberated from samsara. As it is said in the scriptures, actions arise from the condition of ignorance, and by understanding the emptiness of dependent origination as an illusion, ignorance is abandoned, and actions are no longer taken. Second, debate. There are two answers. First: If things do not exist in that very nature, then in convention they are like the child of a barren woman. They would become non-existent, therefore, they are by their very nature existent. Form and so on, those are truly existent by their very nature. If form and other things do not exist in that very reality, that is, in the ultimate sense, then in convention, just like the child of a barren woman, those conventional things should also become non-existent in convention. Since that is not the case, but they exist in convention, that is why it is said. Second, showing that the example is uncertain. This accusation does not apply to the Madhyamikas. Three things that one's own school should not refute. First, there are two things that are uncertain for those with cataracts and uncertain for yourself. First: Those who are changed by the objects of cataracts, such as hairs, etc., since they are unborn, should be blamed for a while, because they are connected with the ignorance of cataracts from behind. Answer: Those who have become the objects of minds such as cataracts, hairs, etc., are the same as the unborn child of a barren woman. You see non-existent hairs, why do you not see the child of a barren woman? You should temporarily blame those with cataracts themselves. From behind, why do you see unborn forms and not see the child of a barren woman? Those whose eyes of wisdom are bound and obscured by the cataracts of ignorance should be blamed and investigated. We should not be blamed, because we yogis see things in this way. Those who wish to attain the wisdom of yogis should especially believe in the teachings that declare the nature of things in this way.